Klikzink
Er komt een pak felsplaten van de vrachtwagen en de eerste blik gaat over het oppervlak. Dat is terecht: een kras die u nu ziet, ziet u straks op het dak of de gevel ook, alleen dan van beneden af en jarenlang. Toch is niet elke kras een reden om een baan terug te sturen. Het verschil zit in de diepte, niet in de lengte.
De coating op onze felsplaten is een organische laag van 50 micrometer, aangebracht op verzinkt staal. Een lichte kras van transport of hantering blijft meestal in die laag zitten: de coating is beschadigd, maar het zink daaronder is niet blootgelegd. U ziet dat door er met een vochtige doek overheen te vegen en schuin tegen het licht te kijken. Kleurt de kras niet dof grijswit maar blijft hij binnen de matte glans van de rest van de plaat, dan is de laag ingesneden maar niet doorbroken. Dat soort schade is esthetisch, geen technisch probleem, en hoort thuis op zinklook.com wanneer het gaat om hoe dat oogt op de gevel. Voor de plaat zelf geldt: dit is een kras die u kunt laten zitten, eventueel wegwerken met een reparatielak in dezelfde kleur, en die de levensduur van de plaat niet aantast.
Anders wordt het als de kras door de coating heen gaat en het onderliggende zink of, in het ergste geval, het staal daaronder raakt. Dat herkent u aan een duidelijk andere kleur in de groef: een blinkende, metalige lijn in plaats van een matte. Op dat punt is de bescherming tegen corrosie plaatselijk weg. Bij een gevelplaat die verticaal hangt en nauwelijks water vasthoudt, is dat al een zwak punt waar op termijn roestvorming kan beginnen. Bij een dakplaat, waar water blijft liggen en waar de plaat bovendien vaker mechanisch belast wordt door wind en onderhoud, is het risico groter. Een diepe kras van een paar centimeter kunt u lokaal bijwerken met een likje coating, mits het metaal zelf niet vervormd is. Een striem die over een groot deel van de baan loopt, of een deuk met een kras erin waarbij het plaatoppervlak ook nog is ingedrukt, is een ander verhaal: die baan werkt u niet bij, die vervangt u.
Dit is meteen het punt waarop levering bij felsplaat anders werkt dan bij een plaat die uit een magazijn komt. Wij walsen op order. Er ligt geen voorraad felsbanen in een courante lengte klaar om een beschadigde plaat een-op-een te vervangen: de baan die bij u ligt, is gewalst op de maat die voor uw project is opgegeven, tot op de millimeter. Een vervangende baan moet dus opnieuw door de machine, in dezelfde lengte, en dat kost tijd die niet te verkorten is door een andere baan uit een ander project te lenen. Waar bij een generiek bouwmateriaal een beschadigd stuk soms binnen een dag vervangen is, geldt hier: de nieuwe baan volgt dezelfde weg als de eerste bestelling.
Dat is precies de reden waarom het zo belangrijk is om schade meteen bij levering te constateren en niet pas als de rol al openligt op het dak. Stel dat een dakdekker een pak van twaalf banen van 6,20 meter ontvangt voor een bedrijfshal, en pas bij het leggen van de achtste baan ziet dat er een diepe striem in zit die tot op het staal gaat. Op dat moment is de planning al drie dagen onderweg, de steiger staat, en de vervangende baan moet weer helemaal opnieuw gewalst worden op exact die lengte. Was die striem bij aflevering al gezien, dan had de nabestelling direct in gang gezet kunnen worden, ruim voordat de rest van het dak aan de beurt kwam.
Omdat een vervangende baan altijd weer als order de wals in gaat, is het extra belangrijk dat de maat die u opgeeft bij de eerste bestelling al klopt. Een verkeerde lengte kunt u op de bouw niet zomaar corrigeren met een extra centimeter felsplaat die u toevallig nog had liggen; hoe u een baan wél zelf op maat brengt met de juiste gereedschappen, leest u bij [de plaat afkorten op de bouw bij levertijd](/felsplaat/levertijd/afkorten-op-de-bouw). Maar voor een vervangende baan na beschadiging is dat niet aan de orde: die moet exact de oorspronkelijke lengte hebben, anders past hij niet in het verband met de rest van het dakvlak. Geef bij een nabestelling dus niet alleen de kleur en de uitvoering van het vlak door, maar ook het ordernummer of de projectnaam van de eerste levering, zodat de nieuwe baan zonder onduidelijkheid dezelfde maat krijgt.
Een deel van de krassen die wij achteraf te zien krijgen, ontstaat niet bij het transport maar op de bouwplaats zelf, tussen het lossen en het leggen. Banen die plat op elkaar liggen zonder tussenlaag kunnen door zand of gruis dat tussen de platen zit, elkaar beschadigen zodra er iets over de stapel geschoven wordt. Ook het verkeerd optillen van een lange baan, waarbij hij doorbuigt en over de rand van de steiger schuurt, laat vaak een striem achter die er bij het lossen nog niet was. Hoe u een baan wel tilt zonder hem te belasten, leest u bij [de plaat tillen en dragen bij levertijd](/felsplaat/levertijd/tillen). Onze platen komen met een beschermfolie die veel van dit soort oppervlakkige schade al opvangt, maar die folie moet er dan wel op blijven zitten tot het moment van leggen, en niet er per ongeluk half worden losgetrokken tijdens het stapelen.
Meld zichtbare schade bij aflevering het liefst dezelfde dag, met een foto waarop de kras of deuk goed te zien is naast een duidelijke maataanduiding, en met het ordernummer erbij. Wij kijken dan mee of het om oppervlakkige coatingschade gaat die u zelf kunt bijwerken, of om een beschadiging die vervanging vraagt. Omdat elke baan speciaal voor uw project gewalst is, kunnen wij vaak snel zien uit welke productiebatch hij komt en of vervanging in dezelfde lengte snel te plannen is of dat dit een paar dagen extra vraagt. Hoe die levering er in algemene zin uitziet, van bestelling tot aflevering, staat beschreven op de pagina over levertijd.
Controleer bij het lossen elke baan op krassen en deuken voordat het pak wordt opengemaakt en verspreid over de bouwplaats, en doe dat het liefst samen met wie de vracht aflevert. Vind u een lichte kras die binnen de coatinglaag blijft, noteer hem en werk hem zelf bij als dat nodig is. Gaat een kras of deuk door tot op het zink of het staal, meld dat dan direct bij ons met foto en ordernummer, zodat de nabestelling met de juiste lengte op tijd de wals in kan, ruim voordat die specifieke baan aan de beurt is om gelegd te worden.