Klikzink
Op een bouwplaats komt de felsplaat zelden schoon weg. Er wordt gemetseld terwijl het dak al ligt, er wordt gezaagd op de steiger eronder, en boorstof waait een verdieping omhoog. Metselspecie, cementwater en boorstof op de coating zijn geen esthetisch probleem alleen: ze zijn een chemisch probleem met een tijdslimiet. Deze pagina gaat over wat dat vuil met de plaat doet, hoe snel het weg moet, en waarom dit meespeelt in de lengte die u bij ons bestelt.
Cementsluier is in de kern een alkalische aanslag. Zolang cementwater vloeibaar is, trekt het bij het opdrogen aan en verhardt het tot een dun, hecht laagje op elk oppervlak binnen bereik, ook op een dakvlak dat een meter verderop ligt. Op onze coating, een organische laag van 50 micrometer GreenCoat Pural BT, is dat laagje niet blijvend schadelijk zolang het kort blijft zitten. Het probleem ontstaat pas als het laagje weken blijft liggen, uithardt tot een harde korst en bij het verwijderen ervan de coating meekrast in plaats van het vuil.
Als vuistregel geldt: cementsluier en metselspecie hoort u dezelfde dag nog te verwijderen, of uiterlijk de volgende ochtend voordat de zon er goed op heeft kunnen staan. Vers cementwater is met lauw water en een zachte spons of een niet-schurende doek zo van de plaat af. Het is een kwestie van minuten werk, geen behandeling. Laat het een paar dagen liggen, dan is er al een dunne kalklaag ontstaan die u met water alleen niet meer wegkrijgt en waarvoor u een licht zurige reiniger nodig heeft, aangebracht kort en direct nagespoeld met schoon water. Laat het weken liggen, dan zit er een verharde korst op die zich vaak alleen nog met schrapen laat verwijderen, en schrapen op deze coating is precies wat u niet wilt: de laag is dun, en een kras die tot op het staal gaat is een corrosieplek in wording. Boorstof is minder agressief van aard, maar hoopt zich op in de fels en in eventuele ribbels van het vlak, en trekt daar vocht aan. Ook dat veegt u er dezelfde dag af, droog of met water, voordat het vastkoekt.
Hier raakt vervuiling aan bestellen. Onze banen worden op de millimeter afgekort, van 450 tot 8000 millimeter, en de lengte die u bij ons opgeeft is de plaatlengte: het stuk plaat zoals het van de wals komt, niet de lengte van het dakvlak zoals dat op de tekening staat. Overstek komt er meestal bij, een opkant tegen een gevel gaat er soms af, en de aansluiting op een kilgoot of een nok bepaalt waar de plaat precies eindigt. Hoe u die optelsom maakt, leggen wij uitgebreider uit op de pagina over het bepalen van de baanlengte.
De reden dat dit hier terugkomt, is de volgorde op de bouw. Een lange baan die in één stuk over het hele dakvlak loopt, ligt vaak al weken voordat de laatste rij metselwerk of de laatste gevelbekleding eronder wordt afgerond. Hoe langer de plaat vroeg in het bouwproces ligt, hoe groter de kans dat er tijdens andere werkzaamheden vuil op terechtkomt voordat de plaat zelf aan de beurt is voor oplevering. Bij een korte baan die pas in een laat stadium wordt gelegd, is dat risico kleiner. Dit is geen reden om een dakvlak in kortere stukken te knippen dan functioneel is: meer naden betekent meer felsverbindingen en meer kwetsbare punten. Het is wel een reden om, als u weet dat er na het leggen nog gemetseld, gestuukt of gezaagd wordt op of vlak naast het dakvlak, dit mee te wegen in de planning van wanneer welke baan wordt gelegd, en om instructies aan de andere partijen op de bouw duidelijk te maken: vers cementwater wordt dezelfde dag afgenomen, niet pas bij oplevering.
Een voorbeeld uit de praktijk: bij een aanbouw met felsplaat op het dak en metselwerk in de gevel eronder, werd de plaat gelegd voordat de metselaar begon. Op de eerste dag vielen er wat spatten cementwater op de onderste strook van de plaat, bij de druiplijn. Die zijn dezelfde middag met een spons en schoon water verwijderd, geen spoor meer te zien. Op een andere bouw, waar de plaat twee weken voor de metselaar klaar lag en niemand de spatten had opgemerkt tot de eindcontrole, was er op diezelfde plek een dof, licht ruw vlak ontstaan dat alleen met een reinigingsmiddel en behoorlijk wat werk weer glad kreeg. De plaat zelf was niet beschadigd, maar het voorkomen had gekund met een controle aan het eind van elke werkdag.
Gebruik nooit een staalborstel, een schuurspons of een schraper op cementsluier: dat tast de coating aan, ook al lijkt de klus daarmee sneller geklaard. Gebruik ook geen sterk zure reiniger zoals zoutzuur, wat op sommige bouwplaatsen nog voor cementsluier op steen wordt gebruikt; dat is voor deze coating te agressief en laat vlekken achter die niet meer weggaan. Blijf bij lauw water voor vers vuil en een licht zurige, voor coatings bedoelde reiniger voor oudere aanslag, met direct naspoelen. Bij twijfel over een product: eerst uittesten op een onopvallend hoekje, niet midden op het zichtbare dakvlak.
Deze pagina gaat over de plaat en wat vervuiling daarmee doet in relatie tot de lengte die u bestelt. Voor de kleur en de glansgraad van de coating, en hoe die zich gedraagt bij weersinvloeden op langere termijn, verwijzen we naar zinklook.com. Voor de bevestiging van de plaat en de volgorde van werkzaamheden op de bouw, inclusief hoe andere partijen zoals de metselaar zich verhouden tot het gelegde dakvlak, kijkt u op klikzink.com. Voor vragen over dakhelling en de opbouw onder de plaat is klikfels.com de juiste plek.
Neem vervuiling met cementwater, metselspecie of boorstof serieus zolang het vers is: een spons en schoon water zijn dan voldoende, en het kost u enkele minuten per plek. Spreek bij de planning van de bouw af wie verantwoordelijk is voor het dagelijks controleren van het dakvlak zolang er nog met cement of stof gewerkt wordt in de buurt. Bepaal de plaatlengte die u bij ons bestelt aan de hand van de dakvlaklengte plus overstek en opkant, zoals uitgelegd bij [de baanlengte bepalen](/felsplaat/baanlengte-bepalen), en houd bij de planning rekening met de volgorde waarin platen worden gelegd ten opzichte van ander werk op de bouw, zoals ook aan de orde komt bij [het werken bij vorst](/felsplaat/baanlengte-bepalen/bij-vorst) waar temperatuur een vergelijkbare rol speelt in de timing van verwerking. Heeft u een tekening met een lastige aansluiting waarbij u niet zeker weet hoe de lengtes uitpakken? Stuur die naar ons op; meedenken kost niets, en wij rekenen de maten voor u na voordat de plaat de wals ingaat.