Klikzink
Op een bouwplaats met meerdere gebouwen tegelijk staat de felsplaat vaak eerder klaar dan de rest van de gevel of het dak eromheen af is. Er wordt gemetseld, gevoegd, gezaagd in steen. Al dat werk laat sporen na op een plaat die al ligt: spatten metselspecie, een waas van cementwater na een regenbui over een half opgetrokken muur, boorstof van het gat voor de volgende dakdoorvoer. Dat is geen fabricagefout en geen materiaalgebrek, maar het is wel iets waar u iets mee moet, en hoe eerder, hoe beter.
Cementsluier is de grootste boosdoener. Cement is alkalisch, en een organische coating zoals de onze houdt daar niet eindeloos tegen. Zolang het vers is, is het niets: een vochtige doek en het is weg. Laat het indrogen en vastzitten, en het gaat een verbinding aan met de laag die er dan met normale middelen niet meer vanaf komt zonder de coating zelf aan te tasten. De vuistregel die we aanhouden is: binnen enkele uren, zeker binnen dezelfde dag. Niet aan het eind van de week even een rondje langs alle daken.
Water en een zachte spons of doek is voor verse specie en cementwater vrijwel altijd genoeg. Bij iets hardnekkiger vuil kan een neutrale zeep erbij, geen agressief reinigingsmiddel en zeker geen middel met zoutzuur erin, wat op sommige bouwplaatsen nog wordt gebruikt om gevelvuil van baksteen te halen. Dat zuur tast de coating aan lang voordat het de steen deert. Schuurmiddelen, staalborstels en hogedrukreinigers met de straal recht op de plaat horen ook niet in dit rijtje: die werken de vervuiling niet weg, ze werken de coating weg. Boorstof veegt u droog weg voordat het vochtig wordt en gaat plakken; eenmaal nat aangekoekt boorstof gedraagt zich als cementsluier en vraagt dezelfde snelheid van handelen.
Het is verstandig dit gewoon op te nemen in de planning van de bouw, niet als aparte actie achteraf maar als onderdeel van het werk van de dag: wie metselt naast een net gelegde plaat, veegt of spoelt aan het eind van de werkdag schoon wat erop terecht is gekomen. Op een enkel gebouw is dat een kwestie van rondlopen. Bij meerdere gebouwen tegelijk, waar de ene ploeg op nummer 3 nog metselt terwijl op nummer 7 het dak al drie weken ligt, is dat een kwestie van afspraken maken en die ook laten gelden voor onderaannemers die er maar één dag staan.
Als opdrachtgever voor een project met meerdere gebouwen ligt het voor de hand om de felsplaten in één order te bestellen. Dat scheelt op transport: één rit, of een paar ritten, in plaats van voor elk gebouw apart een vrachtwagen die halfvol de bouwplaats oprijdt. Onze walsmachines maken de platen op maat, op de millimeter, en dat kan in één productieronde voor de hele order, van 450 tot 8000 millimeter lengte, in plaats van dat elk gebouw als losse bestelling door de planning moet.
Waar het wel op stuk kan lopen, is de aanlevering op de bouwplaats zelf. Platen voor gebouw A en platen voor gebouw B moeten gescheiden worden afgeleverd en gescheiden blijven liggen, ook als ze in dezelfde lengte en hetzelfde vlaktype zijn uitgevoerd. Niet omdat de plaat zelf verschilt, maar omdat het risico op vervuiling per gebouw anders ligt. Ligt gebouw A al klaar voor de dekker terwijl gebouw B nog in de ruwbouwfase zit, dan wilt u niet dat de bundels voor beide gebouwen op één stapel naast de metselploeg van gebouw B staan te wachten. Wat voor het ene gebouw meteen verwerkt kan worden, ligt voor het andere misschien nog dagen te wachten op een steiger die nog niet staat, en in die dagen blijft het cementstof in de lucht van de bouwplaats gewoon vallen waar het valt.
Dit is ook een van de punten waarop wij, als u ons de tekening laat zien, meedenken zonder dat dat iets kost: wij zien op de tekening hoe de bouwfasering per gebouw loopt en kunnen de levering daarop afstemmen. Bundels voor het gebouw dat het eerst dicht moet, gaan dan als eerste en apart de deur uit, in plaats van dat alles in één keer op de bouwplaats wordt gestort en daar dan maar gesorteerd moet worden tussen het bouwverkeer door.
Vuil en cementsluier zijn zelden het enige waarmee een plaat op een actieve bouwplaats te maken krijgt. Er wordt gezaagd, geboord, afgekort, en elk van die handelingen laat eigen sporen na die met een andere aanpak gevraagd zijn dan een vochtige doek. Voor het gereedschap waarmee u het beste kunt afkorten en knippen, en waarom sommige machines juist niet geschikt zijn, verwijzen we naar wat wij uitleggen bij [zagen en knippen bij meerdere gebouwen tegelijk](/felsplaat/meerdere-gebouwen/zagen-en-knippen). Ook een schone snede is meer dan alleen recht: de rand die na het zagen ontstaat, vraagt aandacht, en dat leest u terug op de pagina over [de snijkant afwerken bij meerdere gebouwen tegelijk](/felsplaat/meerdere-gebouwen/snijkant-afwerken).
De coating zelf, met de kleur en de matte glansgraad die daarbij horen, komt op deze pagina bewust niet aan de orde: dat onderwerp behandelen we uitgebreid op zinklook.com. Hoe de plaat aan de ondergrond wordt bevestigd met de klem onder de fels, en in welke volgorde dat op de bouw gebeurt ten opzichte van andere werkzaamheden, staat op klikzink.com. Vragen over dakhelling of over condensvorming in de opbouw beantwoorden we op klikfels.com, en wie een felsdak met zonnepanelen wil combineren vindt de aandachtspunten daarvoor op solarfels.com.
Spreek met alle partijen op de bouwplaats af dat vuil en cementsluier binnen de dag worden verwijderd, met water en eventueel een neutrale zeep, nooit met zuur of een schurend middel. Laat bij een order voor meerdere gebouwen de levering per gebouw gescheiden aanleveren en afgestemd op de fasering van de bouw, en stuur ons gerust de tekening: wij denken mee over die planning zonder dat daar kosten aan hangen. Wilt u vooraf weten hoe de matte kleuren in het echt ogen op de gebouwen die u gaat opleveren, vraag dan de monsters van alle drie de uitvoeringen aan bij Klikzink, Boylestraat 22 in Ede.