Klikzink
Op een bouwplaats komt een felsplaat zelden schoon weg. Metselspecie spat tegen de onderrand, cementwater loopt na een regenbui over een muurtje heen, boorstof daalt neer als er in de buurt nog gaten worden gezet. Op zichzelf is dat geen reden tot paniek, maar de coating van onze felsplaten is niet onverschillig voor wat erop achterblijft. GreenCoat Pural BT is een organische laag van 50 micrometer, aangebracht om het onderliggende verzinkte staal blijvend te beschermen. Die laag verdraagt water, verdraagt zon, verdraagt vorst. Wat hij niet verdraagt is cementsluier die weken blijft zitten en zich in het oppervlak inbrandt.
Cement is chemisch alkalisch. Zolang het nat is en vers, veegt u het simpelweg weg. Zodra het is uitgehard en een dun wit waas op de plaat achterlaat, is er een reactie met het oppervlak op gang gekomen die met de tijd sterker wordt. Hoe langer een cementsluier blijft zitten, hoe dieper hij inwerkt en hoe meer moeite het kost om hem er weer af te krijgen zonder de coating zelf aan te tasten. Onze vuistregel is daarom simpel: verwijder metselspecie, cementwater en cementsluier dezelfde dag nog, of in elk geval voordat het materiaal droog en hard is geworden. Wachten tot na de bouwvak omdat de plaat toch nog wordt afgedekt, is de meest voorkomende reden dat een verder onberispelijk dak of gevel na oplevering vlekken vertoont die niet meer weggaan.
Voor vers cementwater en verse spatten is lauw water met een zachte spons of een niet-schurende doek voldoende. Laat de plaat daarna gewoon drogen, er is verder niets nodig. Is de sluier al enigszins aangetrokken maar nog niet steenhard, dan werkt een mild reinigingsmiddel zoals een neutrale allesreiniger, aangebracht met een zachte doek en direct nagespoeld met schoon water. Belangrijk is wat u niet gebruikt: geen staalwol, geen schuurspons, geen agressief zuur zoals zoutzuur of een cementsluierverwijderaar die voor beton of tegels is bedoeld. Die middelen zijn te hard voor een dunne organische coating en laten een mat of dof plekje achter dat nooit meer weggaat, ook niet met poetsen. Bent u een keer te laat en is de sluier al helemaal uitgehard, neem dan eerst contact met ons op voordat u zelf iets agressiefs probeert; vaak is er met geduld en herhaald licht bevochtigen nog meer te bereiken dan met een middel dat in één keer moet werken.
Boorstof vraagt een andere aanpak dan cement, al lijkt het qua urgentie erop. Fijn metaalstof van boren of zagen in de buurt van de plaat kan op het oppervlak gaan roesten, met kleine oranjebruine puntjes tot gevolg die niets met de plaat zelf te maken hebben maar er wel op liggen. Ook dat veegt u er het beste dezelfde dag nog af, droog met een zachte borstel of vochtig met een doek, voordat het stof de kans krijgt vocht aan te trekken en te gaan roesten op de plek waar het ligt. Wie op de bouwplaats zaagt of boort in de buurt van al gelegde platen, dekt die platen bij voorkeur af of veegt ze aan het eind van de werkdag standaard schoon, ongeacht of er die dag zichtbaar iets op is gevallen. Hoe u de plaat zelf het beste doorboort, staat overigens beschreven op de pagina over [boren in de plaat](/felsplaat/langer-dan-acht-meter/boren); hier gaat het puur om wat er na het boren op het oppervlak achterblijft.
Bij een baan tot een meter of vier is een vlekje meestal snel gezien en snel verholpen: er is weinig oppervlak, u overziet het in één oogopslag. Acht meter is de maximale lengte waarin wij een felsplaat op maat afkorten, en juist bij die lengte wordt vuil makkelijker over het hoofd gezien. Een baan van acht meter ligt vaak al voor een deel onder steigers, langs een muur in aanbouw, of half afgedekt met bouwfolie terwijl de rest van het werk doorgaat. Cementspatten aan het verste uiteinde van de baan, tegen de kopse rand aan, vallen minder snel op dan spatten in het midden van uw looppad. Precies daar, aan de randen en de uiteinden, is de coating het meest kwetsbaar omdat de plaat daar al is afgekort en de rand het dichtst bij het volgende bouwproces ligt: het inmetselen, het aansluiten van een dorpel, het afwerken van een muurtje.
Omdat acht meter de grens is waarboven een dwarsnaad of een overlap in het vlak nodig wordt, ligt op veel projecten net onder die grens de langste baan die er te vinden is, en juist de lange baan trekt het langst de aandacht van andere vakmensen op de bouw. Metselaars werken er een paar dagen naast, de elektricien boort er een gat naast voor een kabeldoorvoer, de stukadoor mengt er specie in de buurt van. Hoe langer een plaat op de bouwplaats ligt voordat hij definitief wordt afgemonteerd, hoe groter de kans dat er in die periode iets op valt dat er niet op hoort. Wij raden daarom aan om bij een lange baan een vaste gewoonte te maken van het einde-van-de-dag-rondje: kort langslopen, kijken of er ergens spatten, stof of water met een vreemde kleur op de plaat liggen, en dat meteen wegvegen voordat het kan uitharden.
De keuze voor een dwarsnaad of overlap boven de acht meter, met de gevolgen daarvan voor het beeld en de waterloop, leggen wij uit op de pagina over [een baan langer dan acht meter](/felsplaat/langer-dan-acht-meter). Hier volstaat de constatering dat een langere baan meer blootstellingstijd op de bouwplaats betekent, en dus meer kans op precies het soort vuil waar deze pagina over gaat.
Veel cementvervuiling is te voorkomen door de volgorde van werken op de bouwplaats iets aan te passen. Wordt er nog gemetseld of gestukadoord vlak naast of onder de plek waar de felsplaat al ligt, overweeg dan om die platen pas te leggen nadat dat werk is afgerond, of dek ze in de tussentijd af met een beschermend doek of met de eigen beschermfolie die op de plaat zit. Over die folie, wanneer u hem eraf haalt en wat hij wel en niet tegenhoudt, leest u meer op de pagina over [de beschermfolie](/felsplaat/langer-dan-acht-meter/beschermfolie); voor cementspatten is de folie een nuttige extra laag, maar geen vervanging van tijdig schoonmaken zodra hij eraf is.
Mocht er ondanks alle voorzorg een plek zijn waar u twijfelt of de coating al is aangetast, stuur ons dan gerust een foto. Wij kijken vanuit onze eigen ervaring met deze coating mee en adviseren u kosteloos of iets nog met een milde reiniging is op te lossen of dat de aantasting al te diep zit. Voor kleursamenhang na een eventuele plek verwijzen wij u naar zinklook.com, waar het uiterlijk van de laag verder aan bod komt; wij houden ons hier bij de plaat, de coating en wat daarop terechtkomt voordat hij definitief ligt.
Houd er bij het bestellen alvast rekening mee dat een lange baan om deze reden iets meer planning vraagt dan een korte: bepaal in overleg met de andere vakmensen op de bouw in welke volgorde er wordt gewerkt, leg de felsplaat zo laat mogelijk in het proces neer waar nog met cement wordt gewerkt, en spreek onderling af wie er aan het eind van de dag verantwoordelijk is voor het korte controlerondje langs de baan.