Klikzink
Bij renovatie komt de felsplaat zelden als laatste het gebouw op. Er wordt nog gemetseld, gevoegd, geboord of gestuukt op plekken vlak naast of onder de plaat die al ligt of al klaarhangt om gemonteerd te worden. Dat betekent dat cementwater, mortelspetters en boorstof op de coating terecht kunnen komen op een moment dat u er niet meer op rekent. Deze pagina gaat over die twee dingen samen: hoe u vuil van de plaat krijgt zonder de coating te beschadigen, en hoe u bij een bestaand gebouw inmeet zodat de platen die u bestelt ook echt passen op de muur die er al staat en niet op de tekening die ooit is gemaakt.
Cementsluier ontstaat wanneer cementwater op de plaat terechtkomt, uitdroogt en een dun wit-grijs laagje achterlaat. Dat laagje hecht zich aan het oppervlak naarmate het langer de tijd krijgt om uit te harden. Op een vlakke plaat valt dat meteen op, en ook bij de uitvoering met verstijvingsril of met micro-lines blijft de sluier zichtbaar zodra hij is uitgehard, ook al breekt het reliëf het beeld iets. Vers cementwater spoelt u weg met schoon water en een zachte spons of borstel, zonder schuurmiddel en zonder staalborstel. Is de sluier al hard geworden, dan is een pH-neutrale reiniger nodig, aangebracht met een zachte doek en direct nagespoeld met schoon water. Zure reinigers die specifiek voor cementsluier op steen of glas bedoeld zijn, horen niet op deze coating: die tasten de organische laag aan en dat zorgt juist voor het probleem dat u probeert te voorkomen. Boorstof en zaagsel van renovatiewerk vlak bij de plaat veegt u droog weg voordat er vocht bij komt; eenmaal nat vermengd met dauw of regen gedraagt fijn steenstof zich als een lichte cementsluier en is het lastiger te verwijderen.
Het tijdstip van reinigen is belangrijker dan het middel. Vers vuil van een ochtend werk raakt u aan het eind van de dag nog zonder moeite kwijt. Vuil dat een weekend heeft kunnen uitharden in de zon, zeker op een warme gevel op het zuiden, vraagt al gauw twee behandelingen. Op een renovatieproject waar de plaatsers vlak na de metselaars komen, spreekt u dat het beste vooraf af: wie veegt aan het eind van de dag de spatten van die dag weg, voordat ze een kans krijgen om uit te harden. Dat is dezelfde soort afspraak als over de folie op de plaat, die overigens om een andere reden weg moet voordat de zon er lang op heeft gestaan; hoe u dat aanpakt, leest u bij [beschermfolie en maatvoering bij renovatie](/felsplaat/maatvoering-renovatie/beschermfolie).
Bij nieuwbouw meet u in op een casco dat nog in aanbouw is en dat, binnen de bouwtoleranties, de maten van de tekening aanhoudt. Bij renovatie meet u in op een gebouw dat er al twintig, vijftig of honderd jaar staat, en dat gebouw is nooit haaks. Een gevel kan over de lengte een paar centimeter uit het lood zijn gezakt, een dakrand kan door houtrot of eerdere reparaties niet meer recht liggen, en de ene kopgevel is vaak net niet even lang als de andere. Daarom meet u bij renovatie zo laat mogelijk in het proces in, het liefst pas nadat sloop- en voorbereidend werk is afgerond en de ondergrond zijn definitieve vorm heeft. Meet u te vroeg, dan bestelt u op een situatie die tijdens de sloop nog verandert: een verzakte regel die rechtgezet wordt, een schoorsteen die alsnog verdwijnt, een dakkapel die een slag groter blijkt te moeten worden dan op de oude tekening stond.
Een voorbeeld uit de praktijk: bij de renovatie van een boerderij met een lang zadeldak bleek de nok over de volle lengte van veertien meter een verschil van drie centimeter te hebben tussen de ene en de andere kopgevel. Was er ingemeten op de oorspronkelijke bouwtekening, dan waren de felsbanen aan een kant net te kort geweest. Omdat de platen tot op de millimeter worden afgekort en werkende breedtes van 475 mm precies op elkaar aansluiten, is er weinig speling om zo'n verschil op de bouw zelf nog te corrigeren. Hier loste de aannemer het op door pas na het verwijderen van de oude dakbedekking definitief in te meten, met een kleine marge aan de langste zijde die tijdens de plaatsing is weggewerkt in de eindaansluiting.
Houd bij een bestaand gebouw altijd de werkelijke maat aan, niet de maat van de bouwtekening, en meet op minstens twee punten: aan het begin en aan het eind van elk vlak, en bij een lang vlak ook in het midden. Verschillen tussen die metingen vertellen u meteen of de ondergrond scheluw of verzakt is. Neem bovendien een kleine overmaat op de bestellengte wanneer de aansluiting nog niet helemaal vaststaat, bijvoorbeeld omdat een dakkapel of een schoorsteendoorvoer pas tijdens de sloop haar definitieve plek en vorm krijgt. Felsbanen zijn leverbaar van 450 tot 8000 millimeter, op de millimeter afgekort, en die overmaat korten wij desgewenst tijdens de levering exact af zodra de laatste maat vaststaat. Hoe u dat afkorten precies aanpakt en wanneer u dat beter aan ons overlaat, leest u bij [de baanlengte van felsplaten bepalen](/felsplaat/baanlengte-bepalen).
Cementsluier speelt ook een rol bij het inmeten zelf. Vlekken en gedroogde spatten op een bestaande plaat, bijvoorbeeld op een naastgelegen dakvlak dat al gemonteerd is, maken het lastiger om met het oog te beoordelen of een aansluiting recht loopt. Reinig daarom niet alleen om esthetische redenen, maar ook omdat een schoon oppervlak een betrouwbaardere referentie geeft wanneer u een volgend vlak daarop aansluit. Bij een renovatie in fasen, waarbij het ene dakdeel al klaar is terwijl aan het andere nog gemetseld wordt, is dat een reëel punt: de platen die al liggen dienen soms als meetlat voor het vervolg, en cementsluier daarop vertekent dat beeld.
Omdat elk bestaand gebouw net iets anders scheef, verzakt of vervormd is, denken wij op tekening met u mee zonder dat daar kosten aan verbonden zijn. Dat meedenken is vooral bij renovatie zinvol: net dat ene detail waarop een gevel niet haaks blijkt te zijn, bepaalt of een bestelling in één keer goed past. Stuur uw maatvoering, inclusief de punten waarop u gemeten heeft en de eventuele afwijkingen die u bent tegengekomen, en wij kijken mee of de bestellengtes kloppen. Wilt u eerst zien hoe de coating aanvoelt en hoe hij reageert op reiniging voordat u bestelt, dan sturen wij u van alle drie de kleuren een monster toe. Voor vragen over de ondergrond of de bevestiging op een bestaand gebouw verwijzen wij u naar klikzink.com, en voor de technische kant van dakhelling en isolatie bij renovatie naar klikfels.com. Belt of mailt u ons met uw maten, dan werken wij samen met u toe naar een bestelling die aansluit op het gebouw zoals het er nu, na de sloop, werkelijk bij staat.