Klikzink
Bij nieuwbouw meet u in op een tekening en die tekening klopt, op een millimeter na. Bij renovatie meet u in op een gebouw dat er al twintig, veertig of zestig jaar staat, en dat gebouw is nooit haaks. Een dakrand die op de bouwtekening 6000 mm lang is, is in het echt 6006 of 5991, en de twee kopgevels lopen zelden evenwijdig. Dat verandert niet alleen hoe u meet, maar ook welk gereedschap u op de bouw meeneemt om de plaat op maat te krijgen zodra u eenmaal weet hoe schuin het werkelijk is.
Op de bouw komt u met een felsplaat aan die op de millimeter is afgekort in de fabriek: van 450 tot 8000 mm, precies zoals u hem bestelde. Dat is de hoofdmaat, de lengte van de baan. Voor de zijkant, de aansluiting op een schoorsteen of het bijwerken van een oneffen randje heeft u op de bouw zelf gereedschap nodig, en daar hoort een doorslijper niet bij.
Een doorslijper met een slijpschijf brandt de zinklaag en de coating weg langs de snijkant. Wat overblijft is een rafelige rand van kaal staal, met bramen die naar boven staan, en precies op die rand roest het eerst. Bij nieuwbouw is dat al een probleem, maar bij renovatie ziet u het sneller terug: de oude belending staat er al, de rand van uw nieuwe plaat ligt vlak naast bestaand materiaal, en een roestrand valt daar binnen een jaar op.
Een nibbelaar of een elektrische plaatschaar knipt het staal koud af, zonder de plaat op te warmen. De coating blijft intact tot op de millimeter van de snede, en de rand blijft recht, zonder bramen die u er later weer af moet vijlen. Voor rechte sneden over de volle plaatbreedte van 475 mm werkende breedte is een schaar met een lange arm het handigst; voor een schuine snede langs een oneven muur, of voor een uitsparing rond een doorvoer, werkt een nibbelaar preciezer omdat u die in kleine stappen kunt bijsturen terwijl u kijkt.
Stalen felsbanen van 0,55 mm dikte laten zich koud vouwen tot -15 graden, dus in de winter zit u daar niet snel tegenaan, maar een nibbelaar of schaar die stomp is, merkt u wél bij koud weer: het staal geeft minder mee en een botte schaar drukt de rand in plaats van hem te knippen. Neem daarom op de bouw altijd een scherp reservemes voor het gereedschap mee, zeker bij een renovatieklus die zich over meerdere weken uitstrekt.
Naast het knipgereedschap heeft u een felstang nodig om de opstaande fels van 35 mm dicht te zetten. Bij een nieuwbouwdak is dat een herhaling van dezelfde beweging over een rechte lijn. Bij renovatie werkt u vaker met kortere restbanen, om een dakkapel heen of tegen een bestaande opgaande muur aan, en dan moet de felstang ook in een hoek van dertig centimeter nog aan kunnen sluiten. Een tang met een kort bek is dan handiger dan het model dat u voor een lange rechte kap zou kiezen.
Hoe de fels precies werkt en waarom de haaks opstaande rand van 35 mm de maat van uw bestelling bepaalt, leggen wij uit bij [de fels en maatvoering bij renovatie](/felsplaat/maatvoering-renovatie/de-fels). Voor de klem waarmee de baan onder de fels aan de ondergrond vastzit, en de volgorde waarin u de banen op de bouw legt, verwijzen wij u naar klikzink.com: dat gaat over de bevestiging, niet over de plaat zelf.
Bij nieuwbouw meet een aannemer in op de ruwbouw zodra die klaar is, en bestelt met een marge van enkele millimeters. Bij renovatie ligt dat anders: de bestaande gevel of het bestaande dak zit vaak nog vol met oude bevestiging, een verweerde daktrim of een schoorsteen die niet meer op de tekening staat waar hij in het echt staat. Meet u te vroeg in, dan meet u de oude situatie, en die is niet altijd de situatie waarin u straks werkt.
Daarom meet u bij renovatie pas in als de sloop- of stripwerkzaamheden klaar zijn en de ondergrond ligt zoals hij blijft liggen. Dat is later dan bij nieuwbouw, en dat voelt voor een planning oncomfortabel, maar een felsplaat die op de oude, nog niet gestripte maat is besteld, past een week later vaak net niet meer. Bij een pand uit de jaren zeventig waar de dakrand is dichtgezet met een aftimmering die pas bij het strippen zichtbaar wordt, verschuift de werkelijke lengte soms met enkele centimeters ten opzichte van wat er op de oude tekening stond.
Houd bij het inmeten zelf een marge aan die past bij de staat van het gebouw: bij een rechte, recent onderhouden gevel is een marge van enkele millimeters per baan voldoende, bij een oud pand met zichtbare verzakking meet u per baan apart in, ook als de tekening één lengte aangeeft voor de hele gevel. Werkende breedte en fels tellen daarbij mee in de manier waarop u de maat opbouwt; hoe u dat doet, leggen wij uit bij [werkende breedte en maatvoering bij renovatie](/felsplaat/maatvoering-renovatie/werkende-breedte).
Naast schaar of nibbelaar en felstang heeft u een rolmaat en een rechte lat nodig die langer is dan de gebruikelijke twee meter, juist omdat een bestaand gebouw zelden een rechte referentielijn heeft die u zomaar kunt aanhouden. Bij een aantal renovaties is het handiger om een laserlijn te gebruiken langs de volle lengte van de gevel of het dakvlak, en de af te korten maat van elke baan daarvandaan af te lezen in plaats van van de ene naar de andere kant te meten en de fouten te laten optellen.
Zorg dat u van elke kleur een monster bij de hand heeft als u tijdens het werk moet controleren of een bijbestelde baan aansluit op het al gelegde werk; wij leveren monsters van alle drie de matte kleuren, al gaat de kleur zelf en hoe die op het gebouw staat verder over zinklook.com. Voor de technische kant van de opbouw, zoals de minimale dakhelling van zes graden en hoe u condensvorming voorkomt, kijkt u op klikfels.com; komt er bij deze renovatie een zonnepaneel op het dak, dan leest u op solarfels.com hoe dat de maatvoering van de rest van het dak beïnvloedt.
Neem op de bouw een scherpe nibbelaar of plaatschaar mee, een felstang met een bek die ook in een kleine hoek past, en meet pas in zodra de bestaande situatie volledig open ligt. Twijfelt u over de maat van een specifieke aansluiting, teken hem dan op en stuur hem naar ons op: meedenken op tekening kost bij Klikzink niets, en wij korten de felsplaat vervolgens op de millimeter af zodat u op de bouw alleen nog de laatste centimeter met de tang hoeft dicht te zetten.