Klikzink
Wie het aantal banen heeft uitgerekend, moet die banen ook nog op maat krijgen en aan elkaar sluiten. Dat vraagt om ander gereedschap dan bij een dakbedekking die u met een mes snijdt. Deze pagina gaat over de nibbelaar, de schaar en de felstang: wat ze doen, wanneer u ze nodig heeft, en waarom een doorslijper op deze plaat niet thuishoort. Dat is nuttig om te weten voordat u de bestelling rond heeft, want de manier waarop u de laatste smalle baan afwerkt, hangt af van het gereedschap dat er op de bouw ligt.
De werkende breedte van onze felsplaat is 475 mm. Om het aantal banen te bepalen deelt u de breedte van het vlak door 475. Bij een gevel van 3800 mm komt daar precies acht uit: acht volle banen, klaar. Maar dat is de uitzondering. Bij 4000 mm breedte komt er 8,42 uit: acht volle banen van 475 mm en dan nog 220 mm over. Die 220 mm moet als een negende, smallere baan besteld worden, en die baan moet u op maat knippen of laten knippen. Daar begint de vraag naar gereedschap.
Voor het inkorten van een baan in de lengte, en voor het versmallen van een baan in de breedte, gebruikt u een plaatschaar of een nibbelaar. Een handschaar werkt voor kleine aanpassingen en losse plaatjes, maar bij een gevel met meerdere smalle banen is een elektrische nibbelaar prettiger: hij volgt een rechte lijn zonder dat de plaat vervormt aan de snijkant, en hij laat de coating aan weerszijden van de snede intact. Dat is precies waar wij op een andere pagina op ingaan, namelijk wat de snijkant betekent voor het aantal banen dat u nodig heeft, zoals wij uitleggen bij [de snijkant afwerken](/felsplaat/aantal-banen-berekenen/snijkant-afwerken); hier gaat het vooral om welk werktuig daarvoor op de bouw moet liggen.
Een nibbelaar knipt kleine stukjes uit de plaat en laat nauwelijks bramen achter, wat belangrijk is omdat de plaat maar 0,55 mm dik is en scherpe bramen de coating van de naastliggende baan kunnen beschadigen tijdens transport of montage. Een schaar werkt sneller over lange, rechte lijnen, maar drukt de plaat aan de rand iets samen. Voor de meeste bouwplaatsen is de combinatie van beide voldoende: de schaar voor het rechte werk, de nibbelaar voor inkepingen rond een doorvoer of bij een hoek.
Op veel bouwplaatsen ligt een doorslijper al klaar, omdat hij voor beton, steen en soms staalprofielen gebruikt wordt. Voor felsplaat is dat gereedschap ongeschikt. De slijpschijf verhit de rand van de plaat lokaal tot ver boven de temperatuur die de coating verdraagt, waardoor de organische laag langs de snede verbrandt en de onderliggende zinklaag bloot komt te liggen. Vonken van het slijpen slaan bovendien op het vlak van de plaat en branden daar kleine putjes in de coating, ook op plekken die niet gesneden worden. Dat is onherstelbare schade aan het zicht van de plaat, en dat zicht is precies waar u op moet letten, ook al gaat de kleurbeoordeling zelf over de site die daarover gaat, zinklook.com.
Er is nog een praktische reden om de doorslijper te laten liggen: hij snijdt niet recht genoeg voor een fels. Een felsverbinding moet strak passen; een golvende of gerafelde rand door de hitte van slijpen sluit niet aan en laat een kier waar water in kan trekken. Bij het berekenen van het aantal banen gaat het juist om die aansluiting: elke baan moet strak tegen de volgende passen, en dat lukt alleen met een snede die recht en koud gemaakt is.
Naast het knippen op maat heeft u gereedschap nodig om de fels zelf te maken of te sluiten: de felstang. Bij een volle baan van 475 mm is dat een kwestie van routine, maar bij de smalle restbaan die overblijft na het delen van de breedte door 475, is de felstang extra belangrijk. Een baan van 220 mm heeft dezelfde opstaande fels van 35 mm nodig als een baan van 475 mm, en dat opzetten en dichttangen moet net zo nauwkeurig gebeuren, ook al is er minder plaat om aan te trekken. Op een smalle baan is er weinig ruimte om een foutje te herstellen, dus wordt vaak aangeraden die smalle baan niet los in het midden van de gevel te zetten, maar aan een kant, tegen een hoek of een kozijn aan, waar hij minder in het zicht valt en makkelijker aan te passen is als er toch iets bijgeschaafd moet worden.
Of die smalle baan links of rechts het beste past, hangt af van de indeling van de gevel: bij een symmetrische gevel zet u liever twee gelijke smalle stroken aan beide kanten dan één brede aan één kant, en dat is een rekenkundige keuze die niets te maken heeft met het gereedschap zelf, maar wel bepaalt hoeveel keer u de schaar en de felstang op de bouw nog moet gebruiken.
Omdat wij op de millimeter afkorten, van 450 tot 8000 mm, kunt u er ook voor kiezen die smalle restbaan meteen in de gewenste lengte te laten walsen in plaats van hem op de bouw uit een volle plaat te knippen. Dat scheelt gereedschap en scheelt reststukken op de bouwplaats, maar het vraagt wel dat de maatvoering voor de bestelling vaststaat voordat de plaat de fabriek verlaat. Bij een verbouwing waar de exacte breedte van het vlak nog kan wijzigen, is het vaak praktischer om een paar volle banen extra te bestellen en de laatste baan zelf op maat te knippen: dan heeft u de vrijheid om op de bouw nog een paar centimeter te schuiven.
Hoeveel gereedschap u daadwerkelijk nodig heeft, hangt dus af van hoeveel er ter plekke nog moet worden aangepast. Bij een eenvoudige rechte gevel met een breedte die goed deelbaar is door 475 mm, redt u het met een schaar voor de enkele restbaan. Bij een gevel met meerdere hoeken, doorvoeren en een wisselende breedte per bouwlaag doet u er goed aan zowel een nibbelaar als een felstang standaard op de bouw te hebben liggen, en te rekenen op meer tijd per baan dan bij een rechte, ongedeelde wand.
Wilt u weten hoe de plaat aan de ondergrond bevestigd wordt nadat de fels gemaakt is, dan leest u dat op klikzink.com. Voor de vraag hoe de plaat oogt in de gekozen kleur en glansgraad, verwijzen wij naar zinklook.com. Wilt u nu verder rekenen aan uw eigen situatie, dan kunt u de breedte van uw vlak alvast delen door 475 en voor het overschot bepalen aan welke kant de smalle baan het beste past; met die uitkomst kunt u bij ons een bestelling op maat aanvragen, waarbij wij op tekening meedenken zonder dat dit u iets kost.