Klikzink
Wie het aantal banen voor een dak of gevel wil berekenen, kijkt meestal eerst naar de breedte van het vlak en daarna naar een deelsom. Maar die deelsom werkt alleen goed als u weet wat de fels zelf met de breedte doet. Onze felsbanen hebben een haaks opstaande fels van 35 mm hoog, en die fels is geen decoratie: hij is het deel van de plaat dat de aansluiting met de buurbaan maakt en dat bepaalt hoeveel plaat er werkelijk dekkend op het dak of de gevel komt te liggen.
De hoogte van 35 mm is er niet toevallig. Een fels van die hoogte houdt water tegen bij een vlakke of licht hellende situatie, ook bij wind die het water opjaagt langs de baan. Een lagere opstand zou bij regen en wind eerder overlopen; een hogere opstand voegt weinig toe aan de kering maar wel aan het materiaalverbruik en aan het zicht op de naad. Dat de 35 mm haaks staat, en niet rond zoals bij een klassieke zinken bakgoot-fels, is voor de waterkering zelf niet het belangrijkste punt. Het is wel de reden dat de baan machinaal en overal gelijk te sluiten is: haakse felsen laten zich met een felsmachine of felstang consistent aandrukken, terwijl een ronde fels meer met de hand gestuurd moet worden. Voor de berekening van het aantal banen is dat verschil niet direct van belang, maar het is wel de reden dat de werkende breedte van 475 mm zo constant is: elke baan levert precies hetzelfde op, baan na baan, van de eerste tot de laatste op het dak.
De plaat die wij leveren is breder dan 475 mm; een deel van die breedte gaat op in de fels zelf en in de overlap met de volgende baan. Wat er na montage dekkend op het dak ligt, is de werkende breedte: 475 mm. Dat getal, en niet de totale plaatbreedte, is het getal waarmee u rekent. Heeft u een dakvlak van 6,80 meter breed, dan deelt u 6800 mm door 475 mm. Dat geeft iets meer dan 14 banen. Hier begint het echte werk van de berekening, want 14 banen van 475 mm dekken 6650 mm, en er blijft 150 mm over. Die 150 mm verdwijnt niet: hij moet als aparte, smallere baan besteld worden, of verdeeld worden over de breedte van enkele reguliere banen door de eerste en laatste baan iets smaller te laten zagen.
In de praktijk kiezen de meeste dakdekkers voor een smallere baan aan één kant van het vlak, meestal aan de kant die het minst in het oog loopt vanaf de straat of vanaf het punt waar de meeste mensen het gebouw benaderen. Bij een schuurdak dat aan de voorzijde grenst aan de oprit en aan de achterzijde aan een border die zelden bekeken wordt, leggen we de restbaan bewust aan de achterzijde. Bij een gevel die aan twee zijden goed zichtbaar is, valt die keuze lastiger en wordt vaak gekozen voor twee iets smallere banen aan weerszijden, zodat het vlak optisch in balans blijft. Dat is een keuze over het aanzicht van het vlak, en daar gaat deze site niet over: hoe een verdeling in banen oogt op de gevel, en welke plaatsing van een smallere baan het beste standhoudt tegen het oog, leest u bij [het uiterlijk van de felsplaat](https://zinklook.com).
Bijna geen dakvlak of gevelvlak is toevallig een exact veelvoud van 475 mm, en dat is ook geen probleem. Het is eerder de regel dan de uitzondering dat er een rest overblijft, en die rest is de reden dat wij platen op de millimeter afkorten, van 450 mm tot 8000 mm lengte. Zo bestelt u niet een standaardmaat die u zelf moet inkorten, maar de exacte breedte die de restbaan nodig heeft, tot op de millimeter. Voor een dakkapel van 2340 mm breed betekent dat: vier banen van 475 mm nemen 1900 mm, en de resterende 440 mm bestelt u als losse, op maat gewalste baan. Er is dan geen afvalstuk dat op de bouwplaats nog bijgezaagd moet worden, en er is geen twijfel over de restmaat: die staat al vast in de bestelling.
Een aanverwant punt waar aannemers regelmatig tegenaan lopen, is de lengte van de baan in de andere richting: hoe lang een baan mag worden voordat uitzetting en verwerking gaan spelen, is een andere rekensom dan het aantal banen in de breedte. Die vraag behandelen wij uitgebreider op de pagina over [de juiste baanlengte bepalen](/felsplaat/baanlengte-bepalen); hier gaat het puur om hoeveel banen er naast elkaar nodig zijn om de breedte van het vlak te dekken.
De fels en de werkende breedte van 475 mm zijn gelijk bij alle drie de uitvoeringen die wij leveren: vlak, met een verstijvingsril, of met micro-lines. De keuze voor een van de drie verandert dus niets aan uw berekening van het aantal banen; die keuze is een kwestie van welk vlak u wilt zien op het dak of de gevel, met meer of minder spel van licht over het oppervlak. Ook dat onderwerp, en welke uitvoering bij welk soort gebouw past, hoort bij het uiterlijk en niet bij de plaat als bouwdeel, en staat daarom eveneens op zinklook.com.
Wat wel meetelt bij de plaat zelf, is dat elke baan ongeveer 5 kg per m2 weegt, en dat het gewicht van de complete levering dus recht evenredig meegroeit met het aantal banen dat u laat berekenen en bestellen. Bij een groter vlak met veel banen loopt het totaalgewicht van de levering snel op, en dat is relevant voor de planning van het lossen op de bouwplaats en de opslag tot het moment van verwerken. Hoe zwaar een volledige levering wordt bij een groter aantal banen, en waar u rekening mee houdt bij het tillen van lange platen, leest u uitgebreider op de pagina's die daarover al bestaan.
Omdat elke plaat op de millimeter wordt afgekort met onze eigen walsmachines, is er geen minimale afname per breedte en geen verplichte ronde maat. Stuur ons de breedte van het vlak, of de tekening waarop die maat staat, en wij rekenen het aantal banen van 475 mm en de breedte van de restbaan voor u door, zonder kosten voor het meedenken. Dat geldt voor een enkel dakvlak net zo goed as voor een complex met meerdere kappen en gevelvlakken in verschillende breedtes.
Wilt u eerst een indruk van het materiaal zelf, los van de rekensom, dan kunt u kosteloos monsters aanvragen van alle drie de matte kleuren die wij leveren. Voor de vraag hoe de fels precies aansluit op de klem en de ondergrond waarop de plaat komt te liggen, verwijzen wij u naar klikzink.com; voor de dakhelling waarbij deze platen toepasbaar zijn, vanaf zes graden, en voor vragen over condens in de opbouw is klikfels.com de juiste plek. Heeft u een tekening met de maten van het vlak, dan berekenen wij op basis daarvan het aantal banen, de restbaan en de bijbehorende levering op maat: stuur die tekening naar Klikzink, Boylestraat 22, 6718 XM Ede, en u krijgt een sluitende opgave terug.