Klikzink
Als u tegelijk aan meerdere gebouwen werkt en de temperatuur duikt onder nul, gaat de aandacht meestal naar de klem en de ondergrond. Terecht, maar dat is niet waar wij u hier mee helpen. Deze pagina gaat over de plaat: wat vorst met het materiaal zelf doet, en wat dat betekent voor hoe wij een order voor meerdere daken bij u aanleveren.
Onze felsplaat is koud vouwbaar tot -15 graden. Dat is de ondergrens waarbij het staal nog zonder scheuren of haarscheurtjes in de coating om de fels van 35 mm gezet kan worden, niet het advies waarmee u de winter doorkomt. Bij -15 graden werkt u op de rand van wat het materiaal aankan, en de rand is nooit de comfortabele plek om op vijf daken tegelijk te staan. Bij een temperatuur van pak weg -5 tot -8 graden is er nog ruimte, maar het gedrag van de plaat verandert al merkbaar eerder dan die grens.
Staal wordt bij kou stugger. Dat merkt u het eerst bij het zetten van de fels: waar de plaat bij 15 graden soepel meebuigt, voelt hetzelfde gereedschap bij vorst zwaarder aan en is de kans op een te scherpe knik in het staal groter. Een te scherpe knik is niet alleen een kwestie van netheid; op de plek van de knik is de coating dunner uitgerekt en dat is precies waar een felsdak na jaren als eerste corrosie laat zien. Bij vorst moet u dus met iets meer geduld en iets minder kracht dezelfde vouw zetten, en dat scheelt tempo. Op één dak merkt u dat als een half uurtje vertraging. Verdeeld over vier of vijf gebouwen in dezelfde week merkt de planning dat als een halve dag.
Ook de organische coating, de GreenCoat Pural BT van 50 micrometer, wordt bij lage temperatuur minder soepel. Bij normale temperatuur veert die laag een beetje mee als de plaat buigt; bij vorst is die marge kleiner. Dat is geen reden om niet te werken, wel een reden om de plaat niet ruwer te behandelen dan nodig: niet op de bewerkte kant laten vallen, niet over scherpe randen van steigermateriaal trekken, en het afkorten liever rustig dan gehaast doen. Hoe u de plaat op de bouw precies inkort, behandelen wij overigens niet hier maar bij het [afkorten op de bouw](/felsplaat/meerdere-gebouwen/afkorten-op-de-bouw) en bij [zagen en knippen](/felsplaat/meerdere-gebouwen/zagen-en-knippen).
Op de plaat zit een beschermfolie die de coating tijdens transport en verwerking beschermt. Bij vorst plakt die folie anders vast dan bij een graad of vijftien: de lijmlaag wordt stroever, en wat bij normale temperatuur in één beweging loskomt, kan bij kou blijven hangen in stroken of resten achterlaten die u vervolgens moet wegpoetsen. Bij meerdere gebouwen tegelijk, waar de ene ploeg de folie er in de ochtend afhaalt op dak één en de andere ploeg dat 's middags doet op dak drie, is het verstandig om daar rekening mee te houden in de planning van de dag: verwijder de folie op het moment dat de plaat en de omgeving het minst koud zijn, meestal midden op de dag, en niet vlak na een koude nacht als de platen nog buiten hebben gelegen.
Wat een order voor meerdere gebouwen scheelt, en waarom gescheiden leveren toch nodig is
Werkt u aan meerdere gebouwen binnen hetzelfde project, dan is het voor u vaak aantrekkelijk om dat in één order te bundelen. Dat scheelt daadwerkelijk iets: één transport in plaats van drie of vier, één moment waarop de vrachtwagen op het terrein staat, en voor ons één keer instellen van de walsmachines op dezelfde maat en dezelfde uitvoering van het vlak. Bij vorst is dat voordeel nog iets groter, omdat elke keer dat platen buiten worden gelost en herladen een kans is dat ze te lang in de kou blijven liggen voordat ze verwerkt worden.
Toch leveren wij een gebundelde order per gebouw gescheiden aan, ook als de vrachtwagen maar één keer komt. Dat doen we omdat de platen voor gebouw één qua lengte, uitvoering of hoeveelheid meestal net iets anders zijn dan die voor gebouw twee, en een dakdekker die bij -6 graden op een steiger staat, heeft geen tijd om eerst tussen twee stapels te gaan zoeken welke band bij welk dak hoort. Een vergissing die bij goed weer een kwartier oplevert, kost bij vorst een halte langer buiten staan met een plaat die dan al kouder wordt dan nodig. Gescheiden pakketten, duidelijk gelabeld per gebouw, zijn dus geen kwestie van netheid maar van tempo houden op een dag waarop u dat sowieso al minder heeft.
Dat gescheiden aanleveren werkt het beste als de bestelling per gebouw ook echt compleet is: niet vijf banen voor dak één en dan later alsnog twee stuks bijbestellen omdat de baanlengte toch niet klopte. Hoe u de juiste baanlengte per dak vaststelt voordat u bestelt, leest u bij [de baanlengte bepalen](/felsplaat/baanlengte-bepalen). Bij vorst is dat extra belangrijk, omdat een nabestelling dan niet alleen een dag later komt maar ook weer met platen die net uit een koude vrachtwagen komen en eerst op temperatuur moeten komen voor u ze zet.
Ons advies bij een project met meerdere gebouwen en aanhoudende vorst is daarom simpel: bestel in één keer voor alle gebouwen samen, zodat wij één keer de machines instellen en u één transport heeft, maar laat ons de pakketten per gebouw apart maken en labelen. Geef er bij de bestelling bij als u weet dat er bij vorst gewerkt gaat worden; dan plannen wij de levering zo dat de platen niet onnodig lang buiten staan voordat ze bij u aankomen.
Gebruik voor uw eigen planning de grens van -15 graden als uiterste, niet als richtlijn, en houd er rekening mee dat het afkorten en het losmaken van de folie bij kou meer tijd en geduld vragen dan bij normale temperatuur. Bestel voor meerdere gebouwen in één order, maar vraag ons om gescheiden en gelabelde levering per gebouw, zodat er op de bouw niet gezocht hoeft te worden. Weet u de exacte maten of de gewenste uitvoering van het vlak nog niet zeker, stuur ons dan een tekening: dat meedenken kost niets, en wij denken liever een dag eerder mee dan dat er bij vorst op de steiger een verkeerde plaat ligt.