Klikzink
Een baan die tijdens de bouw kapot gaat of net te kort blijkt, moet vaak snel worden aangevuld. Dat gebeurt niet altijd in het zachte voorjaarsweer waarin de eerste levering werd verwerkt. Regelmatig valt dat moment in de winter, met vorst op de bouwplaats en een dakdekker die niet kan wachten tot het dooit. Deze pagina gaat over wat er dan verandert aan de plaat zelf, en wat u ons moet doorgeven om precies dezelfde baan terug te krijgen.
Onze felsplaten zijn koud vouwbaar tot -15 graden. Dat is de technische ondergrens waarbij het staal nog zonder scheuren of haarscheurtjes in de fels te zetten is, niet het advies waarmee wij aanraden te gaan werken. Bij temperaturen rond het vriespunt wordt staal stugger. De plaat buigt minder soepel, de fels sluit minder makkelijk en er is meer kracht nodig om hetzelfde resultaat te krijgen als bij tien of vijftien graden. Een felsmachine die in de herfst moeiteloos door een baan ging, kan bij vorst net iets meer weerstand voelen. Dat is normaal en geen teken dat er iets mis is met het materiaal.
Wat er echt verandert is de marge voor fouten. Bij zachter weer geeft het staal een beetje mee als de felsmachine niet helemaal recht staat of als een baan iets scheef ligt. Bij vorst geeft het minder mee, en een kleine onnauwkeurigheid wordt eerder een zichtbare knik of een fels die niet helemaal dichtklikt. Dat is iets anders dan het scheuren van de plaat: het gaat over de kwaliteit van de vouw, niet over de sterkte van het materiaal. Hoe u de plaat op de bouw precies afkort en in de fels zet, staat uitgebreider beschreven op onze pagina over [de plaat afkorten op de bouw](/felsplaat/nabestellen/afkorten-op-de-bouw) en op de pagina over [koud vouwen en kanten](/felsplaat/nabestellen/koud-vouwen). Daar vindt u ook hoe u met minimale straal kunt werken zonder de plaat te belasten.
Elke plaat komt met een beschermfolie die tijdens transport en opslag krassen moet voorkomen. Bij vorst hecht die folie anders dan bij warm weer. De lijm wordt stugger en trekt zich als het ware iets terug van het oppervlak, waardoor de folie makkelijker loskomt aan de randen. Dat lijkt gunstig omdat de folie dan sneller te verwijderen is, maar het risico is dat de folie ook ongewild loslaat tijdens het tillen en verplaatsen van de baan, waardoor het beschermde vlak weer bloot komt te liggen op een moment dat u dat niet wilt.
Omgekeerd kan de folie bij felle vorst juist plaatselijk vastzitten, vooral als er condens onder is gekomen voordat de temperatuur daalde. Dat condens bevriest en de folie plakt dan lokaal vaster dan normaal, met als gevolg dat er bij het verwijderen resten lijm of folie blijven zitten. Dat is geen gebrek aan de plaat, maar een gevolg van de omstandigheden waarin de folie tijdelijk heeft gezeten. Wij gaan hier verder op in bij onze pagina over de beschermfolie, waar u ook leest wanneer u de folie het beste verwijdert en waarom dat niet te lang moet wachten.
Bij de eerste bestelling weet u meestal precies wat u nodig heeft: de maten zijn bekend, de kleur is gekozen en de hoeveelheid is berekend voor het hele dak of de hele gevel. Bij nabestellen is de situatie anders. Er ligt al materiaal, er is al een deel van het werk verricht, en de nieuwe baan moet naadloos aansluiten op wat er al ligt. Dat geldt voor de maat, maar zeker ook voor de kleur en de glans.
Onze coating wordt per charge geproduceerd. Dat betekent dat twee leveringen van dezelfde kleurnaam, besteld op verschillende momenten, in de praktijk een minieme afwijking in tint kunnen hebben. Op een dak of een gevel valt dat vaak niet op zolang de platen van verschillende charges niet naast elkaar liggen. Maar als een enkele baan vervangen moet worden tussen bestaande platen in, valt een afwijkende charge wél op, vooral in laagstaand winterlicht waarin schaduw en glans elk verschil extra benadrukken. Meer over hoe kleur en glans zich gedragen op een gebouw leest u op zinklook.com; hier gaat het erom dat u bij nabestellen het chargenummer van de eerste levering aan ons doorgeeft, zodat wij kunnen nagaan of er nog materiaal van dezelfde charge beschikbaar is of hoe dicht een nieuwe charge daarbij komt.
Als een baan tijdens vorst beschadigd raakt of te kort blijkt, wilt u niet alleen snel een vervangende plaat, maar ook een plaat die identiek is aan wat er al ligt. Geef daarom door: het chargenummer of het ordernummer van de oorspronkelijke levering, de exacte lengte die u nodig heeft, de uitvoering van het vlak (vlak, met verstijvingsril of met micro-lines) en de kleur. Vermeld ook of de beschadiging is ontstaan door een klap, door een scherp voorwerp, of door iets anders: dat helpt ons inschatten of het om een op zichzelf staand incident gaat of dat er iets in de verwerking moet worden aangepast. Krassen en andere beschadigingen behandelen wij verder op de pagina over krassen en beschadigingen bij nabestellen.
Houd er bij het doorgeven van de maat rekening mee dat wij op de millimeter afkorten, van 450 tot 8000 millimeter. Dat betekent dat een kleine onnauwkeurigheid in de opgegeven lengte al genoeg is om de nieuwe baan net niet passend te maken. Meet daarom opnieuw op de bouw in plaats van te vertrouwen op de oorspronkelijke tekening, want een felsdak dat al deels gelegd is, kan door temperatuurverschillen een fractie zijn uitgezet of gekrompen. Onze platen zetten ongeveer half zoveel uit als zink, maar bij een nabestelling in de winter, wanneer het dak sterk is afgekoeld, is een controlemeting toch de moeite waard.
Naast het vouwen zelf vraagt ook het tillen en verplaatsen van platen bij vorst om iets meer aandacht. Handschoenen die bij normale temperaturen voldoende grip geven, kunnen op een bevroren of berijpte plaat minder grip bieden, en een plaat van ongeveer 5 kg per vierkante meter is bij een lange baan al snel een fors en onhandelbaar gewicht om verkeerd vast te pakken. Wij gaan in op een veilige manier van tillen en dragen op de bijbehorende pagina daarover, en dat advies geldt bij vorst des te sterker, omdat een gladde ondergrond op het dak het risico op wegglijden vergroot.
Als u een baan moet nabestellen omdat er bij vorst iets is misgegaan, controleer eerst het chargenummer op de oorspronkelijke levering en meet de benodigde lengte opnieuw op de bouw. Neem daarna contact met ons op via Boylestraat 22 in Ede: wij kijken op basis van uw gegevens mee of de gevraagde plaat exact aansluit op wat er al ligt, en denken kosteloos mee als er op de tekening iets moet worden aangepast.