Klikzink
Onze felsbanen zijn koud vouwbaar tot -15 graden. Dat betekent dat u op de bouw met gewone gereedschappen een kant kunt zetten zonder de plaat voor te warmen, ook als het buiten flink koud is. Dat is prettig nieuws als een baan alsnog gekant moet worden nadat hij al is aangevoerd, of als bij een nabestelling een detail net iets anders wordt afgewerkt dan bij de eerste levering. Maar koud vouwbaar is niet hetzelfde als onbeperkt vouwbaar, en juist bij vorst en bij nabestellingen komt daar het een en ander bij kijken.
De plaat bestaat uit een kern van 0,55 mm verzinkt staal met daarop een organische coating van 50 micrometer, GreenCoat Pural BT. Die coating is buigzaam, maar niet onbeperkt. Vouwt u te scherp, dan rekt de coating aan de buitenkant van de knik verder dan hij kan volgen, en scheurt hij fijn open. Dat zie je niet altijd direct met het blote oog, maar het is wel de plek waar op termijn eerst een waas en dan roodbruine roest ontstaat, precies op de lijn van de vouw. Daarom houden wij een minimale buigstraal aan die met een dikte van 0,55 mm ruim genoeg is om de coating heel te laten, mits u de plaat in één vloeiende slag zet en niet meerdere keren over dezelfde lijn heen en weer buigt. Een tweede of derde correctieslag op precies dezelfde vouw is vaak juist de reden dat een coating alsnog scheurt, ook binnen de toegestane straal.
Een aannemer die op de bouw een randafwerking net iets scherper zet dan de standaard kant, bijvoorbeeld om een aansluiting strakker te laten lopen, doet er goed aan die scherpere hoek in een testreepje te proberen voordat hij de hele baan zet. Zo ziet u meteen of de coating de bocht meemaakt of dat er al een fijne lijn in het matte oppervlak verschijnt. Hoe u de plaat vervolgens precies afkort en welke gereedschappen daarbij horen, leest u apart in ons stuk over de plaat afkorten op de bouw bij nabestellen. Hier gaat het alleen om wat er met de plaat zelf gebeurt op het moment dat hij buigt.
Koud vouwbaar tot -15 graden wil zeggen dat de plaat bij die temperatuur nog steeds zonder scheuren te kanten is, niet dat hij bij vorst hetzelfde gedrag vertoont als op een lentedag. Staal wordt bij lage temperaturen stugger, en de coating wordt dat ook. Het gevolg is dat de plaat bij vorst meer weerstand geeft tijdens het zetten, en dat een vouw die u er bij tien graden in één beweging soepel indrukt, bij vriezend weer net iets meer kracht en net iets meer tijd vraagt. Wie dan doorzet met de snelheid en de kracht die hij bij zomerweer gewend is, loopt eerder het risico dat de coating aan de buitenzijde van de knik lokaal te snel wordt uitgerekt en scheurt, ook binnen de toegestane straal.
De praktische vertaling is: vouw bij vorst rustiger. Zet de kant in één beweging, maar met minder snelheid dan u bij mild weer zou gebruiken, en geef de plaat de kans om de bocht geleidelijk te volgen in plaats van hem er met een klap in te zetten. Bij een nabestelde baan die op een vorstdag alsnog gekant moet worden, is het verstandig eerst een proefstuk te zetten aan de rand van de plaat, buiten het zicht, om te voelen hoeveel weerstand die dag geeft. Meer over de gevolgen van vorst voor de hele verwerking, ook los van het vouwen, vindt u in ons artikel over werken bij vorst bij nabestellen.
De reden dat koud vouwen zo vaak samen met nabestellen ter sprake komt, is simpel: op de bouw gaat wel eens iets mis. Een baan wordt te kort afgekort, een plaat raakt tijdens het tillen bekrast, of er blijkt een deuk in te zitten die niemand er bij de aanvoer had zien inzitten. In al die gevallen wilt u één ding: een vervangende baan die zich exact zo laat vouwen als de rest van het dak of de gevel al doet, zodat de nieuwe baan qua stugheid en gedrag niet opvalt tussen de banen die er al liggen.
Dat begint bij de juistheid van de bestelgegevens. Geef bij een nabestelling niet alleen de lengte door, maar ook de exacte uitvoering van het vlak: vlak, met verstijvingsril, of met micro-lines. Deze drie uitvoeringen verschillen niet alleen in aanzien, maar ook licht in stijfheid, en een verstijvingsril gedraagt zich bij het kanten net iets anders dan een vlakke plaat. Een nabestelde baan in de verkeerde uitvoering kant u misschien nog wel netjes, maar hij valt dan op naast de rest.
De coating wordt per charge aangebracht, en hoewel de samenstelling en de dikte van 50 micrometer telkens gelijk zijn, kan een nieuwe charge minimaal anders reageren op koud vouwen dan de charge die een jaar eerder is verwerkt. Dat verschil is met het oog nauwelijks te zien op een vlakke plaat, maar het kan zich wel tonen op het moment dat u een scherpe kant zet: de ene charge geeft de bocht net iets soepeler mee dan de andere. Voor de kleur en de glansgraad van de coating verwijzen wij u naar zinklook.com, maar voor de verwerking is het punt hier dat u bij een nabestelling het beste vraagt om aanlevering uit dezelfde charge als de eerdere levering, zeker als de nabestelde baan ergens midden in een bestaand vlak moet komen en dus ook nog gekant moet worden op een manier die aansluit bij wat er al ligt.
Om dat te kunnen leveren, hebben wij uw ordergegevens nodig: het ordernummer of de leverdatum van de eerste levering, de gewenste lengte op de millimeter, en de uitvoering van het vlak. Met die gegevens zoeken wij uit welke charge is gebruikt en proberen wij, waar onze voorraad dat toelaat, u uit dezelfde charge te leveren. Kan dat niet meer, dan melden wij dat vooraf, zodat u niet voor een verrassing komt te staan op het moment dat u de nieuwe baan naast de oude legt en gaat kanten.
Heeft u een baan die alsnog gekant moet worden, of moet u een beschadigde of te korte baan vervangen? Zoek dan eerst de gegevens van de oorspronkelijke levering op: het ordernummer, de lengte, en de uitvoering van het vlak. Geef die gegevens aan ons door bij de nabestelling, samen met de gewenste nieuwe lengte op de millimeter. Vouwt u bij vorst, bouw dan extra tijd in voor een proefstuk buiten het zicht, en zet elke kant in één beweging in plaats van in meerdere slagen over dezelfde lijn. Zo krijgt u een nabestelde baan die zich laat vouwen als de rest van het werk, en blijft de coating heel op precies de plek waar dat het meest telt.