Klikzink
Een dun stalen vlak brengt geluid over. Dat geldt voor elke felsplaat, kort of lang, en we beloven u niet dat een langere baan stiller is dan een korte. Wat wel verandert met de lengte, is hoe het geluid zich over het vlak verdeelt en waar het dempt of juist doorgeeft. Daarom hoort dit thema bij het bepalen van de baanlengte, ook al lost u het niet met de lengte alleen op.
Een felsbaan van 0,55 mm staal is een trommelvel. Regen op een klein stukje plaat geeft een tik, hagel op een groot ononderbroken vlak geeft een roffel die zich voortplant tot aan de eerste fels. Hoe langer de baan zonder onderbreking, hoe groter het vlak dat als één geheel meetrilt. Bij een baan van 2 meter op een garage hoort u vooral het losse geluid van de druppel. Bij een baan van 7 meter op een loods hoort u het geheel: de trilling loopt door tot de opstand en komt daar weer terug. Dat is geen gebrek aan het materiaal, het is hoe een groot dun vlak zich gedraagt, en het is precies waarom wij de baanlengte altijd los bekijken van de lengte van het dakvlak.
De plaat zelf is dun en licht, ongeveer 5 kg per vierkante meter. Alles wat onder die plaat zit, telt zwaarder in het geluid dan de plaat zelf. Een dicht beplating op tengels met een luchtspouw klinkt anders dan een volledig verlijmde ondergrond op isolatie: de eerste geeft ruimte om te resoneren, de tweede dempt een deel van de trilling weg voordat die zich over de volle baanlengte verspreidt. Dat is een vraag over de opbouw en niet over de plaat, en die beantwoorden we daarom niet hier maar op klikfels.com, waar de isolatieopbouw en de onderconstructie aan de orde komen. Wat wij hier vaststellen is dat de plaat, ongeacht wat eronder ligt, nooit vanzelf akoestisch geïsoleerd is. Een lange, ongedeelde baan op een dunne opbouw geeft het duidelijkste geval: garages en overkappingen met felsplaat direct op tengels zijn akoestisch het meest voelbaar, precies omdat daar niets de trilling breekt voordat die de volle lengte heeft afgelegd.
De klem waarmee de baan aan de ondergrond vastzit, speelt ook een rol: een vaste klem geeft een ander geluidsbeeld dan een klem die de baan iets speling laat bij uitzetten en krimpen. Hoe die klemming precies werkt en welke ondergrond daarbij past, leggen we uit op klikzink.com. Voor de baanlengte die u bij ons bestelt, is vooral van belang dat een langer, ongedeeld vlak een groter aaneengesloten trommelvel vormt dan een vlak dat is opgedeeld in kortere stroken met tussenliggende felsen. Elke fels is een knik in het vlak, en een knik breekt een deel van de trilling. Wie liever meer, kortere banen bestelt dan enkele lange, kiest daarmee indirect ook voor meer van die onderbrekingen.
Hier raakt het geluidsverhaal aan de bestelling zelf. Onze felsbanen worden op de millimeter afgekort, van 450 tot 8000 mm, en de maat die u opgeeft is de lengte van de plaat zelf. Dat is niet automatisch de lengte van het dakvlak. Een overstek aan de goot komt er bovenop, een opkant tegen een muur of een aansluiting op een doorvoer gaat er soms af, en de manier waarop de baan bij de nok wordt afgewerkt, bepaalt of u daar nog een stuk plaat voor nodig heeft of niet. Wie de baanlengte gelijkstelt aan de kadastrale lengte van het dak, komt op de bouw net te kort of net te lang uit.
Dat is meer dan een kwestie van centimeters. Een baan die te kort is besteld en op de bouw met een extra stukje wordt aangevuld, krijgt een extra fels of naad die niet in de oorspronkelijke planning stond. Voor het aanzien maakt dat verschil, en dat behandelen we op zinklook.com. Voor het geluid maakt het ook verschil, in de andere richting: een extra naad is een extra onderbreking in het vlak, en die dempt eerder dan dat hij stoort. Andersom geeft een baan die ruim over de volle dakvlaklengte doorloopt, inclusief overstek, juist het grootste ononderbroken oppervlak, en dus het duidelijkste geval van een groot vlak dat als één geheel meetrilt bij hagel.
Daarom is het zinvol om bij het opgeven van de baanlengte niet alleen de maat van het dakvlak te nemen, maar ook te bepalen waar de baan precies begint en eindigt: bij de gootlijn, bij de opstand, bij de aansluiting op de nok. Hoe die aansluiting op de nok in de praktijk wordt gemaakt, leggen we uit op klikzink.com. Voor uw bestelling telt hier vooral dat de plaatlengte die u aan ons doorgeeft, het resultaat is van die optelsom, en niet een ruwe schatting van het dakvlak zelf.
Bij een lang doorlopend dakvlak, zoals bij een loods of een grote overkapping, kunt u een enkele baan van meerdere meters bestellen, tot de maximale 8000 mm. Dat geeft de minste naden en het rustigste aanzien, maar ook het grootste vlak dat ongedeeld meetrilt bij regen en hagel. Bij een gebouw waar het geluid van neerslag binnen goed hoorbaar is, zoals een garage of een tuinhuis zonder geluiddempende afwerking aan de binnenzijde, kan het de moeite waard zijn om bewust voor kortere banen te kiezen, met een fels op de plek waar dat bouwkundig toch al netjes uitkomt, bijvoorbeeld bij een bestaande daksprong. U verandert dan niets aan de plaat zelf, maar u verdeelt het vlak in kleinere stukken die elk voor zich minder oppervlak hebben om in mee te trillen.
Deze keuze werkt samen met de opbouw die wij hier niet behandelen. Een dichte, verlijmde onderconstructie compenseert voor een deel wat een lange baan aan geluid toevoegt, en dat gesprek voert u het beste aan de hand van de tekening bij klikfels.com. Wij denken op de tekening intussen mee over de lengtes zelf, zonder kosten, en wij leveren de banen op de millimeter zoals u ze opgeeft, inclusief overstek en aansluiting.
Wilt u weten hoe die maatvoering in de praktijk gaat, dan kunt u ons een tekening sturen met de gewenste indeling van de dakvlakken, inclusief de plek van gootlijn, opstand en nok. Wij rekenen dan de plaatlengte voor u uit en leveren de banen afgekort en gereed voor montage. Neem contact op via Boylestraat 22 in Ede, of vraag meteen een van de kleurmonsters aan om te zien hoe de plaat op uw gebouw komt te staan.