Klikzink
Een dun stalen vlak is geen geluidsdempend materiaal. Wie ons vraagt of onze felsplaat stil is bij regen, krijgt van ons een eerlijk antwoord: nee, niet uit zichzelf. Staal van 0,55 mm brengt de tik van een regendruppel of een hagelkorrel door, en op een leeg vlak zonder opbouw eronder is dat goed te horen. Dat is geen gebrek aan de plaat, het is een eigenschap van dun metaal, en die eigenschap verandert niet met de kleur, de glans of het merk erop.
Wat er wél toe doet, is wat er onder de plaat zit. Een felsplaat wordt nooit los op de spanten gelegd. Er zit een ondergrond onder, vaak een dakbeschot met een isolatielaag, en die opbouw dempt het grootste deel van het geluid dat de regen maakt. Hoe die opbouw eruit hoort te zien voor een stil dak, welke isolatiedikte daarbij hoort en hoe dat samenhangt met de dakhelling, leggen wij uit op klikfels.com. Wij gaan daar op deze pagina niet verder op in, want dat is een vraag over de constructie eronder, niet over de plaat zelf.
Waar wij wel over gaan, is de plaat als bestelbaar onderdeel: de maat, het materiaal, de levering en de verwerking. En binnen dat onderwerp is er één keuze die rechtstreeks met geluid en met waterloop te maken heeft, en dat is de lengte van de baan.
Onze felsbanen leveren wij op maat, van 450 tot 8000 mm, op de millimeter afgekort. Acht meter is de grens. Heeft een dakvlak of een gevelvlak een langere doorlopende lijn nodig, dan kan dat niet in één stalen baan. Er komt dan een dwarsnaad in het vlak, of er wordt gekozen voor een overlap tussen twee banen.
Die keuze is niet alleen een kwestie van hoe het eruitziet. Een dwarsnaad of een overlap is ook een onderbreking in het gladde stalen oppervlak, en op die plek loopt het water anders dan op een doorlopend vlak. Bij een goed uitgevoerde overlap is dat geen probleem, maar het is wel iets waar bij het bestellen al rekening mee gehouden moet worden: hoe langer het vlak, hoe eerder die naad in beeld komt, en hoe eerder de vraag speelt waar hij het beste kan liggen. Op de pagina over [een baan langer dan acht meter](/felsplaat/langer-dan-acht-meter) werken wij die keuze verder uit, met wat er verandert aan de bestelling en aan de uitvoering zodra een vlak die grens overschrijdt.
Voor het geluid van regen en hagel heeft die naad een kleine, maar reële invloed. Een doorlopend vlak van acht meter trilt over de volle lengte mee als het regent, als één membraan boven de opbouw. Een vlak dat uit twee kortere banen met een overlap bestaat, is in feite twee kleinere trillende oppervlakken die elk voor zich reageren op de regen. Het verschil is met het blote oor meestal niet groot, zeker niet als de opbouw eronder goed gedempt is, maar het is er wel, en het is een van de vele kleine factoren die samen bepalen hoe een dak of een gevel bij regen klinkt.
Op een loods met een dakvlak van ruim tien meter lengte hebben wij ooit meegedacht op tekening, wat bij ons niets kost. De aannemer wilde per se een doorlopende lijn zonder zichtbare naad in het zicht vanaf de straat. Wij hebben toen voorgesteld de dwarsnaad juist boven de nok te leggen, in plaats van ergens midden op het vlak, zoals wij uitleggen bij de aansluiting op de nok. Dat loste zowel het beeld als de waterloop op: de naad viel weg tegen de nokafwerking, en het water hoefde er niet overheen, want de bovenste baan eindigde daar toch al.
Bij een ander project, een woonhuis met een rieten uitstraling in de gevelbekleding, speelde vooral het geluid bij hagel. De opdrachtgever had eerder een zinken gevel gehad die bij hagel duidelijk hoorbaar was binnen, en wilde weten of felsplaat dat verschil zou maken. Ons antwoord was hetzelfde als hierboven: de plaat zelf brengt het geluid door, de opbouw erachter bepaalt wat er binnen van te horen is. In dat geval is de isolatielaag achter de gevelbekleding aangepast, in overleg met de partij die de constructie deed, en dat is een vraag die bij klikfels.com thuishoort, niet bij ons.
Wat wij vanuit de plaat wel konden bijdragen, was de keuze voor het vlak zonder verstijvingsril. Van de drie uitvoeringen die wij leveren, vlak, met verstijvingsril en met micro-lines, geeft een vlak zonder ril een iets grotere, gladde trillende oppervlakte per paneel dan een vlak met ril, waarbij de ril juist een stukje van dat oppervlak opdeelt in kleinere delen. Voor het geluid maakt dat een klein verschil, voor het beeld een groter verschil, en dat beeld is precies waarvoor de opdrachtgever koos: de ril paste niet bij de rieten uitstraling die hij zocht. Zulke keuzes tussen de drie uitvoeringen van het vlak, en wat ze doen met het licht en de schaduw op het oppervlak, bespreken wij liever op zinklook.com, waar het uiterlijk hoort.
Als u een dak of een gevel laat felsen en de lengte van het vlak ligt boven de acht meter, is het verstandig om vooraf te bepalen waar de naad of de overlap het beste kan vallen, en dat gesprek voeren wij graag mee op tekening, kosteloos. Ligt de naad op een logische plek, zoals bij een nok, een dakrand of een overgang in het gevelvlak, dan valt hij nauwelijks op en heeft hij ook voor de waterloop geen nadelig effect.
Voor het geluid geldt dat de opbouw onder de plaat de belangrijkste factor blijft, en dat die keuze los staat van de lengte van de baan. Een goed gedempte opbouw onder een lange, doorlopende baan van acht meter is stiller dan een matig gedempte opbouw onder twee korte banen met een overlap. De lengte van de baan bepaalt dus niet in de eerste plaats hoe stil een dak is, maar wel waar in het vlak een naad valt en hoe die eruitziet.
Wij leveren onze felsbanen op maat, afgekort op de millimeter tot maximaal acht meter, in Sendzimir verzinkt staal van 0,55 mm met een organische coating, in drie matte kleuren en drie uitvoeringen van het vlak. Heeft u een vlak dat langer moet worden dan die acht meter, dan denken wij mee over waar de naad het beste past, zowel voor het beeld als voor het water. Wilt u weten wat er in de opbouw eronder nodig is om regen en hagel zo stil mogelijk te houden, dan is klikfels.com de plek om verder te lezen; wilt u zien hoe de drie uitvoeringen van het vlak eruitzien, dan is dat zinklook.com.
Wat u nu kunt doen, is de lengte van uw dak- of gevelvlak naast onze maximale baanlengte leggen. Komt u boven de acht meter uit, neem dan contact met ons op via Boylestraat 22 in Ede: wij denken kosteloos mee over de plaats van de naad, en sturen desgewenst monsters van alle drie de kleuren mee, zodat u het vlak ook in het echt kunt zien voordat u bestelt.