Klikzink
Een felsplaat is een dun stalen vlak, 0,55 mm dik, gespannen tussen fels en klem. Dun staal geeft trillingen goed door, en regen op een dak is niets anders dan duizenden kleine trillingen per minuut. Wie ooit onder een stalen carport heeft gestaan tijdens een fikse bui weet hoe dat klinkt: het tikken is duidelijk hoorbaar, en bij hagel wordt dat tikken een korte roffel. Dat is een eigenschap van dun stalen plaatmateriaal in het algemeen, en die verdwijnt niet omdat het om felsplaat gaat.
Wat we u niet kunnen beloven, is dat het dak stil is. Dat zou niet kloppen, en een kennisbank die dat toch zegt is de eerste keer dat het hagelt haar geloofwaardigheid kwijt. Wat we wel kunnen uitleggen, is waar het geluid vandaan komt en wat daaraan te doen is, voor zover dat de plaat zelf betreft.
Het geluid van regen op een felsdak ontstaat op het moment dat de druppel de plaat raakt en die trilling zich door het vlak verspreekt. Hoe groter het onafgesteunde vlak, hoe meer het als een klein trommelvel werkt. Een plaat met alleen een vlakke uitvoering trilt anders dan een plaat met een verstijvingsril of met micro-lines: die extra reliëf in het midden van de baan breekt het vlak op in kleinere stukken, en een kleiner trillend oppervlak geeft een ander, vaak wat dieper geluid dan een groot strak vlak. Dat is een reden om bij de keuze van de uitvoering niet alleen naar het uiterlijk te kijken, al is dat gesprek over hoe het vlak oogt eerder iets voor zinklook.com dan voor deze pagina.
Wat evenmin op deze pagina hoort, maar wel meespeelt, is de opbouw onder de plaat. Een dakplaat die los boven een geventileerde spouw ligt, klinkt anders dan eenzelfde plaat die vol op een dempende ondergrond is gelegd. Die opbouw, en de vraag welke dakhelling daarbij past, behandelen we bij klikfels.com. Hier gaat het alleen over het staal zelf en over wat u daarvan kunt verwachten als plaatmateriaal, los van wat er onder ligt.
Wat de plaat zelf betreft: het gewicht van ongeveer 5 kg per vierkante meter en de dikte van 0,55 mm zijn niet te veranderen zonder een ander product te bestellen. Bij Klikzink werken we met deze ene plaatdikte, gewalst tot een fels van 35 mm en een werkende breedte van 475 mm, en dat is de basis waarop elk gesprek over geluid verder gaat. Een dikkere plaat trilt minder gemakkelijk, maar dat is dan een andere plaat met een ander gewicht, andere transportmaten en andere afkortlengtes; dat is niet wat wij standaard leveren.
Omdat het geluid samenhangt met de grootte van het trillende vlak, telt de banenindeling wel degelijk mee, en dat is precies waar een tekening bij ons begint. Hoe langer een ononderbroken baan, hoe groter het vlak dat als geheel kan meetrillen tussen twee felsen. Een dakvlak van 24 meter lang kan in principe in banen tot 8000 mm worden afgekort en dan met stuiknaden worden samengesteld, of in een andere maatverdeling worden opgedeeld; dat is een keuze die op de tekening wordt vastgelegd, niet iets wat op de bouwplaats nog wordt beslist.
Stuur ons daarom bij voorkeur een tekening met de exacte maten van het vlak: de lengte van elke baan, de plaats van hoeken en opstanden, en waar de aansluitingen op goten, nokken of gevelranden zitten. Ook belangrijk is waar het water heen loopt: de afwateringsrichting bepaalt namelijk niet alleen hoe de banen liggen, maar ook waar een overlap of een aansluitdetail komt, en dat detail is vaak de plek waar een extra plaatje of een gootaansluiting het vlak plaatselijk verstijft of net juist niet. Een voorbeeld uit de praktijk: bij een schuur met een lengte van 18 meter en een dakhelling die richting één kant afwatert, kozen we voor drie banen van 6 meter met de fels in de richting van de afwatering, zodat de aansluiting op de goot netjes uitkwam op een felsnaad in plaats van halverwege een vlak stuk plaat.
Dat meedenken op tekening kost u niets. Onze werkvoorbereiding rekent uw dakvlak om naar een banenindeling, houdt rekening met de aansluitingen die u aangeeft, en stuurt die indeling terug voor controle voordat er iets wordt afgekort. Hoe u die tekening precies aanlevert en wat wij daarvoor nodig hebben, leggen we uit op de pagina over een tekening aanleveren.
Voor de aannemer die het geluid van regen wil beperken, is de bruikbare conclusie deze: de plaatdikte en het gewicht van 0,55 mm en 5 kg per m2 liggen vast, maar de banenindeling niet. Kortere banen met meer felsnaden geven een iets ander geluidsbeeld dan enkele lange stroken over een heel dakvlak, simpelweg omdat het trillende oppervlak per baan kleiner is. Dat is een overweging die u kunt meenemen in het gesprek over de tekening, zonder dat het een garantie wordt: bij hagel zal een stalen dak altijd hoorbaar zijn, bij welke indeling dan ook.
Een tweede praktisch punt is de keuze tussen vlak, met verstijvingsril of met micro-lines. Beide laatste uitvoeringen breken het vlak visueel en mechanisch op, wat behalve voor het uiterlijk ook voor de stijfheid van de plaat verschil kan maken. Voor de vraag hoe elke uitvoering precies oogt op het gebouw verwijzen we naar zinklook.com; hier melden we alleen dat de keuze niet alleen een esthetische is.
Monsters van alle drie de kleuren, in alle drie de uitvoeringen, kunt u bij ons opvragen. Dat geeft u niet alleen een beeld van de kleur, maar ook een stuk plaat in de hand om te voelen hoe stevig het vlak aanvoelt in een klein formaat; dat zegt iets, al is een handzaam monster nooit een volledig dakvlak en trilt het dus ook nooit helemaal hetzelfde.
Voor een goede banenindeling hebben we van u nodig: de totale maten van het dak- of gevelvlak, de richting waarin het water afwatert, en de exacte plaats van elke aansluiting, of dat een gootaansluiting is, een nokaansluiting, een hoek of een doorvoer. Hoe scherper die tekening, hoe minder er op de bouw nog hoeft te worden aangepast, en hoe beter de banenindeling aansluit op wat u met het geluid en de uitstraling van het dak voor ogen heeft.
Houd er rekening mee dat vragen over hoe de plaat op de bouw wordt afgekort, gezaagd of geboord, en over de folie die de plaat beschermt tijdens transport, apart zijn uitgewerkt. Voor het zagen en knippen van platen op maat verwijzen we naar de pagina over zagen en knippen, en voor het boren van gaten, bijvoorbeeld voor een doorvoer die op de tekening moet worden aangegeven, naar de pagina over boren in de plaat. Die praktische bewerkingen staan los van de geluidseigenschap van het materiaal, maar ze horen wel bij hetzelfde traject van tekening naar bestelling.
Als u een dakvlak heeft waarvoor u een banenindeling wilt laten maken, stuur ons de maten, de afwateringsrichting en de aansluitpunten. Wij denken daar kosteloos in mee en leveren de platen op maat, afgekort tot op de millimeter, in de uitvoering en kleur die u kiest. Vraag desgewenst eerst een monster op om het materiaal in de hand te hebben voordat u de tekening definitief maakt.