Klikzink
Een felsbaan van Sendzimir verzinkt staal met een organische coating is op zichzelf een stabiel materiaal. Het wordt pas een risico op het moment dat er water overheen loopt dat eerst langs een ander metaal is gekomen, of wanneer de plaat zelf tegen een ander metaal aan ligt. Regenwater neemt bij contact met koper of lood minieme hoeveelheden van dat metaal op, en dat water tast op zijn beurt de zinklaag onder onze coating aan waar het neerkomt. Dat proces heet galvanische corrosie, en het is de reden dat wij bij een tekening altijd willen weten of er ergens koper, lood of ongelegeerd staal in het spel is.
De klassieke situatie is een koperen dakgoot of een loden loodslab die afwatert op een verzinkt vlak. Op zichzelf is koper een prima materiaal en lood ook, maar de combinatie met onze plaat is de fout, niet het een of het ander apart. Hetzelfde geldt voor een stalen bevestigingsmiddel dat niet verzinkt of roestvast is: gewoon ongelegeerd staal roest, en het roestwater dat daarvan afspoelt laat een bruine vlek achter op de felsbaan eronder. Dat is geen productiefout en geen materiaalgebrek, het is een verkeerde combinatie op de tekening die wij graag vooraf zien in plaats van achteraf.
Niet elk contact is even ernstig. Een koperen bliksemafleider die eenmalig over het dak loopt en droog blijft, doet weinig. Het probleem ontstaat zodra er water van het ene metaal over of langs het andere metaal stroomt, herhaaldelijk, jaar in jaar uit. Een goot is dus veel kritischer dan een enkele beugel, en een groot koperen vlak boven een felsdak is kritischer dan een klein randje. De hoeveelheid metaal die in het water oplost en de hoeveelheid tijd dat het contact maakt, bepalen samen hoe snel u iets ziet.
De combinaties die wij op een dak altijd vermijden, zijn koper direct boven verzinkt staal in de afwateringsrichting, en lood dat rechtstreeks op een felsbaan rust zonder tussenlaag. Aluminium en zink onderling geven meestal minder problemen, en verzinkt staal op verzinkt staal is vanzelfsprekend geen punt. Twijfelt u over een specifieke combinatie op uw project, dan denken wij daar op tekening kosteloos in mee. Dat geldt voor de plaat die wij leveren; over hoe u de aansluiting vervolgens waterdicht en mechanisch goed uitvoert, leest u bij klikzink.com.
Een tekening die wij goed kunnen beoordelen op dit punt, laat zien waar het water heen loopt. Niet alleen de omtrek van het dakvlak, maar ook de afwateringsrichting en de plaats van elke aansluiting: een dakrand, een opstand, een doorvoer, een aansluiting op een bestaand bouwdeel. Als daar een ander metaal in zit, zoals een bestaande koperen kap op een dakkapel of een loden aansluiting bij een schoorsteen, zet dat er dan expliciet bij. Wij zien op een gewone bouwtekening namelijk niet automatisch van welk materiaal een aangrenzend onderdeel is; dat staat vaak alleen in een detailtekening van een andere partij, of nergens.
Daarnaast willen we de maten van het vlak zelf: de lengte van elke baan, de werkende breedte van 475 mm als uitgangspunt, en waar de banen elkaar raken of onderbreken bij een opstand of een lichtkoepel. Uit die twee dingen samen, de maten en de afwatering, maken wij een banenindeling. Bij die indeling houden wij er dan rekening mee dat een baan die grenst aan een koperen onderdeel misschien anders wordt ingedeeld dan een baan die nergens een ander metaal ontmoet, simpelweg omdat de afstand tot de aansluiting soms al genoeg is om het risico te beperken.
Een voorbeeld uit de praktijk: een schuur met een bestaande loden nokafwerking die blijft zitten, terwijl het dakvlak zelf in onze felsbaan wordt uitgevoerd. Op de tekening stond alleen de omtrek van het nieuwe dakvlak; het lood stond er niet bij, want dat was voor de tekenaar “bestaand” en dus kennelijk niet relevant. Pas na een vraag onzerzijds werd duidelijk dat het regenwater van die nok over het volledige dakvlak zou lopen. Met die informatie konden we de eerste baan onder de nok net iets anders indelen en een kier laten zoals wij uitleggen bij de aansluiting op de nok, zodat het loodwater niet direct op een felsnaad terechtkwam. Zonder die vraag was dat pas op de bouw aan het licht gekomen, met een plaat die al op maat was gewalst.
Het is voor ons niet erg als u niet precies weet welke combinaties wel en niet mogen; dat is niet uw vakgebied en het hoeft ook niet. Belangrijk is dat u op de tekening aangeeft welk materiaal ieder aangrenzend onderdeel heeft, ook als dat onderdeel niet door ons wordt geleverd. Een regel als “bestaande goot, koper” of “loodslab bij schoorsteen” is genoeg. Wij lezen dat, en als er een combinatie in zit die aandacht verdient, nemen we voor de levering contact met u op. Dat meedenken op tekening kost niets en scheelt vaak een aanpassing die op de bouw zelf lastiger is dan op papier.
Het helpt ook als u de maten van het vlak compleet aanlevert: de totale lengte en breedte, de plaats van elke doorvoer en de richting van de afwatering met een pijl. Uit die gegevens bepalen wij de indeling in banen van 450 tot 8000 mm, op de millimeter afgekort. Ontbreekt de afwateringsrichting, dan kunnen wij niet zien of een aangrenzend metaal stroomopwaarts of stroomafwaarts van een bepaalde baan ligt, en dat is precies de informatie die bij dit onderwerp het verschil maakt.
Ga uw tekening na op elk punt waar de felsbaan een ander bouwdeel raakt, en zet daar het materiaal bij, ook als dat onderdeel bestaand is en niet door ons geleverd wordt. Voeg de afwateringsrichting toe met een pijl op het vlak, en geef de maten van elke baan zo volledig mogelijk aan. Stuur die tekening naar ons op; we beoordelen kosteloos of er een combinatie in zit die aandacht vraagt, en werken de banenindeling voor u uit voordat er iets wordt gewalst. Vragen tussendoor kunt u rechtstreeks aan ons stellen, telefonisch of via de tekening zelf; wij reageren daarop voordat de plaat de fabriek in Ede verlaat.