Klikzink
Een tube reparatielak lijkt de snelle oplossing voor elke beschadiging die tijdens transport, opslag of montage aan het licht komt. Dat is soms ook zo. Maar lak op een mat oppervlak is geen kwestie van even bijkleuren en verder niemand die het ziet. Op deze pagina leggen we uit wanneer bijwerken echt herstelt, en wanneer het alleen maar wegwerkt wat er onder nog steeds aan de hand is. Daarna laten we zien hoe een goede tekening dat probleem voor een groot deel voorkomt.
Er zijn twee heel verschillende situaties waarin men naar de lakstift grijpt. De eerste is een oppervlakkige beschadiging: de coating is doorgekrast of er zit een lichte schaafplek, maar het verzinkte staal daaronder is niet aangetast en de plaat zelf is niet vervormd. Hier heeft bijwerken zin. U dekt de blootliggende laag af, voorkomt dat daar op termijn roest ontstaat, en het probleem is opgelost, niet alleen verborgen.
De tweede situatie is een plaat die is gedeukt, geplooid of waarvan de fels is beschadigd. Hier lost lak niets op. De vervorming van het materiaal zelf blijft zitten, hoe goed u de kleur ook matcht. Wat er dan onder de laag lak nog gebeurt, leest u bij onze uitleg over vervorming bij het leggen: deuken voorkomen (/felsplaat/tekening-aanleveren/vervorming). De vuistregel die wij aanhouden: lak herstelt de coating, niet het staal. Als het staal is aangetast of vervormd, is bijwerken cosmetisch, en cosmetisch werk op een dak dat twintig jaar of langer meegaat, is geen herstel maar uitstel.
Onze felsplaten hebben een matte coating met een glansgraad onder de 5. Dat is een bewuste keuze: een mat oppervlak oogt rustig en verbergt kleine onregelmatigheden beter dan een glanzend vlak. Maar het betekent ook dat bijwerken zelf iets doet met hoe het licht op de plaat valt. Een druppel lak op een matte laag krijgt vrijwel altijd een net iets ander glansniveau dan de omgeving, ook als de kleur zelf goed overeenkomt. Bij laag invallend licht, zoals ochtend- of avondzon over een dakvlak, is dat verschil vaak beter te zien dan de oorspronkelijke kras.
Dit is precies waarom wij bijwerken beperkt houden tot wat nodig is om roest te voorkomen, en niet inzetten als middel om een dakvlak weer helemaal vlekvrij te maken. Wie op zoek is naar uitleg over kleur, glans en hoe een dakvlak in het licht oogt, verwijzen we naar zinklook.com; dat gaat verder dan waar deze site over gaat. Hier gaat het om de vraag of het materiaal zelf nog in orde is, niet om hoe een reparatie eruitziet in de zon.
De beste manier om bijwerken te voorkomen, is niet een betere lakstift maar een betere tekening. Op de bouw ontstaan de meeste beschadigingen niet in het materiaal zelf, maar in de manier waarop het wordt gehanteerd: te vaak opnieuw stapelen, platen die niet passen en ter plekke worden aangepast, snijwerk dat achteraf blijkt te moeten. Wie op tekening aanlevert waar het water heen loopt en waar de aansluitingen zitten, voorkomt dat wij op de wals platen leveren die op de bouw eerst nog moeten worden aangepast voordat ze passen.
Neem een voorbeeld uit de praktijk: een schuur met een enkelvoudig zadeldak en twee dakkapellen. Zonder tekening ontvangt de dakdekker een set standaardbanen en past die ter plekke aan rond de kapellen. Dat betekent extra snijwerk op de bouw, extra kans op krassen en deuken tijdens het passen, en uiteindelijk een paar plaatsen waar bijgewerkt moet worden. Met een tekening waarop de maten van het vlak, de positie van de kapellen en de looprichting van het water staan, maken wij op de wals meteen een banenindeling die om de kapellen heen past. Er wordt op de bouw dan nauwelijks nog gesneden of gepast, en dus is er ook veel minder aanleiding om achteraf iets te moeten bijwerken.
Dat meedenken op tekening kost niets. Wij kijken naar de maten die u aanlevert, denken mee over de indeling van de banen over het vlak, en geven aan waar een aansluiting misschien beter een halve baan kan opschuiven om precies uit te komen. Hoe gedetailleerder de tekening, hoe kleiner de kans dat er op de bouw nog wordt gezaagd, geschoven of aangepast op plekken waar dat niet nodig was geweest.
Voor een banenindeling die bijwerkenachteraf voorkomt, hebben wij een paar gegevens nodig. Ten eerste de maten van het volledige vlak, inclusief eventuele inspringingen zoals dakkapellen of schoorstenen. Ten tweede de richting waarin het water afloopt, want de banen lopen mee met die richting en de volgorde van leggen volgt daaruit. Ten derde de plaats van alle aansluitingen: nokken, goten, kilgoten, doorvoeren. Elke aansluiting is een plek waar een baan eindigt of begint, en dus een plek die invloed heeft op hoe de rest van het vlak wordt ingedeeld.
Met die gegevens kunnen wij op de millimeter afkorten en een indeling voorstellen waarbij de platen zo passen dat er op de bouw weinig meer hoeft te gebeuren dan leggen en vastklemmen. Hoe u die aansluitingen zelf uitvoert en waar de bevestiging precies zit, staat op klikzink.com; wij kijken op basis van de tekening vooral naar de maten en de indeling van het vlak zelf.
Ook met de beste tekening zal er af en toe iets bijgewerkt moeten worden. Een steiger die tegen een dakrand aan schuurt, een pallet dat verkeerd wordt neergezet, dat blijft mensenwerk op een bouwplaats. Het verschil is de omvang. Waar bijwerken zonder voorbereiding een terugkerend onderdeel van elke oplevering kan worden, is het met een goede tekening een uitzondering die zich beperkt tot een enkele kras die u met een lakstift afdekt voordat er roest kan ontstaan.
Heeft u een tekening liggen, stuur die dan naar ons op. Wij kijken mee naar de maten, denken mee over de banenindeling en geven vrijblijvend aan waar een aanpassing in het vlak u op de bouw tijd en herstelwerk bespaart. Heeft u nog geen tekening, dan helpen wij u ook op basis van een schets of een paar foto's van het dakvlak op weg naar een indeling die klopt.