Klikzink
Bij een dakkapel, een luifel of een gevelstrook van tien of twintig meter komt de vraag over bijwerken en herstellen sneller en directer bij u terecht dan op een groot dak. Op een groot dakvlak verdwijnt een enkele bijgewerkte plek tussen honderden meters plaat. Op een klein vlak is die plek vaak het eerste wat opvalt, juist omdat er zo weinig anders te zien is. Deze pagina gaat over wat er met de plaat zelf gebeurt als u besluit te herstellen in plaats van te vervangen, en wanneer dat verstandig is.
Een reparatielak of bijwerklak dicht een beschadigde plek af tegen vocht en zuurstof. Dat is precies wat de coating van de plaat normaal doet: de organische laag van 50 micrometer op het verzinkte staal houdt water en lucht weg van het onderliggende metaal. Waar die laag lokaal weg is, door een kras, een klap of een boor die net niet raakte waar hij moest raken, kan lak die functie overnemen. Voor dat doel werkt bijwerken.
Wat lak niet doet, is de plaat weer vlak, mat en gelijk van structuur maken. De fabriekscoating is aangebracht op een rol staal, in een gecontroleerd proces, en heeft een egale glansgraad onder de 5. Een kwastje lak op locatie heeft nooit precies dezelfde structuur, en op een mat oppervlak valt dat verschil sneller op dan op een glanzend oppervlak, waar reflectie kleine oneffenheden juist camoufleert. Bij mat zit er niets tussen uw oog en het verschil in structuur. Over hoe dat er in kleur en glans precies uitziet, en wanneer een plek wel of niet wegvalt in het aanzicht van het gebouw, leest u meer bij onze zustersite over uiterlijk en kleur; dat is nadrukkelijk niet waar deze pagina over gaat.
De vraag die u zichzelf moet stellen bij elke beschadigde plek is niet alleen "is dit straks nog te zien", maar vooral "is het probleem hiermee weg, of alleen verstopt". Een oppervlaktekras die niet door de coating heen gaat, is met een beetje lak inderdaad opgelost: de laag is weer gesloten, punt. Een diepere beschadiging waarbij het staal zelf bloot heeft gelegen, is een ander verhaal. Daar begint het proces dat uiteindelijk tot corrosie leidt al te lopen zodra de plek onbeschermd is geweest, ook al is dat maar voor een paar uur op de bouwplaats. Lak erover heen stopt dat proces meestal wel, maar u ziet het resultaat niet: of het echt goed zit, weet u pas na een paar jaar.
Bij een grote partij is dat risico te overzien, want een enkele minder geslaagde reparatie op honderd meter dak is verwaarloosbaar. Bij tien of twintig meter op een dakkapel is elke meter een groter deel van het totaal, en dus een groter deel van het risico. Wij adviseren daarom bij twijfel over de diepte van een beschadiging niet te bij te werken maar te vervangen, ook al voelt dat bij een kleine hoeveelheid als een grote stap. Het gaat vaak om een enkele baan, en die is met de juiste maatvoering snel opnieuw te bestellen. Hoe u die maatvoering vaststelt en waar een baan precies moet aansluiten, leggen wij uit bij het bepalen van de juiste baanlengte, waar we laten zien hoe u tot een maat komt die past zonder dat er op de bouw nog geknipt moet worden.
Bij een groot dak besteld u vaak wat extra platen, standaard een paar procent boven de berekende hoeveelheid, om verlies door zaagafval, slechte stukken of een verkeerde meting op te vangen. Bij een bestelling van tien of twintig meter is die marge in absolute zin klein: een paar procent van twintig meter is nog niet eens een hele baan. Dat betekent dat een beschadigde plaat bij een kleine bestelling eerder een probleem is waar u geen reserve voor achter de hand heeft. Herstellen op de bouw wordt dan verleidelijker dan het bij een grote partij zou zijn, simpelweg omdat een nieuwe baan bestellen meer tijd kost dan het verschil in oppervlak rechtvaardigt.
Juist daarom is het bij kleine hoeveelheden verstandig om vooraf goed te kijken naar wat er ligt, voordat er wordt gelegd en vastgezet. Een felsplaat die al bij aflevering een beschadiging vertoont, kunt u nog ruilen of laten vervangen zonder dat er iets aan de bevestiging veranderd moet worden. Zodra de klem eronder zit en de plaat op zijn plek ligt, is diezelfde vervanging een heel ander karwei. Hoe de bevestiging precies werkt en in welke volgorde platen op de bouw gelegd worden, staat uitgelegd op onze zustersite over de klem en de ondergrond; hier gaat het alleen over de vraag of de plaat zelf nog goed genoeg is om te blijven liggen.
Een kleine kras of een lichte oppervlakteverkleuring, ontstaan bijvoorbeeld door contact met een ander metaal tijdens transport, is met een geschikte reparatielak te behandelen zonder dat de functie van de plaat in het geding komt. Een deuk, een gescheurde fels of een plek waar het staal daadwerkelijk zichtbaar is onder de coating, is dat niet: daar helpt lak de plek verbergen, maar de mechanische of chemische kwetsbaarheid blijft. Bij twijfel is het raadzaam de plek even met droog papier of een doek te controleren op structuur: voelt het gelijk aan de rest van het oppervlak, dan is de coating waarschijnlijk nog intact en is bijwerken zinvol. Voelt het anders, ruwer of week, dan is er meer aan de hand dan met een kwast te verhelpen is.
Dit is ook de reden dat wij bij kleine partijen liever meedenken vóór levering dan achteraf reparatieadvies geven. Een tekening met de juiste maten kost bij ons niets om te controleren, en bij een bestelling van een paar platen scheelt dat het verschil tussen een baan die precies past en een baan die op de bouw nog bijgewerkt moet worden. Ook kunt u van alle drie de kleuren een monster opvragen, zodat u vooraf weet hoe een eventuele reparatieplek zich verhoudt tot de rest van het vlak, in plaats van dat achteraf te ontdekken.
Heeft u een kleine hoeveelheid felsplaat nodig voor een dakkapel, luifel of gevelstrook, en wilt u zeker weten dat de platen die u ontvangt geen reparatie nodig hebben voordat ze gelegd worden? Neem dan contact met ons op via Boylestraat 22 in Ede. Wij denken kosteloos mee op basis van uw tekening, leveren op de millimeter afgekort, en sturen op verzoek monsters van alle drie de kleuren mee, zodat u vooraf kunt beoordelen of het aanzicht klopt met wat u voor ogen heeft.