Klikzink
Een pak felsplaat komt bij u aan met folie eromheen en tussenlagen in het pak zelf. Dat is niet alleen bescherming tegen krassen tijdens transport. Het houdt de platen ook uit elkaar en, minstens zo belangrijk, weg van ander materiaal dat op dezelfde bouwplaats ligt. Zink is namelijk niet onverschillig voor het gezelschap waarin het verkeert. Bepaalde metalen zijn in combinatie met de zinklaag van onze felsplaten een probleem, en dat probleem begint vaak al bij het pak zelf, nog voor er iets is gelegd.
De zinklaag op onze stalen felsbanen, 275 gram per vierkante meter, verdeeld over beide zijden volgens de Sendzimir-methode, is een opofferingslaag. Zij beschermt het staal daaronder door zelf te corroderen in plaats van het staal. Dat werkt uitstekend zolang de plaat met rust wordt gelaten door metalen die elektrochemisch ongunstig samengaan met zink. Koper en lood zijn daarvan de twee die het meest voorkomen op een bouwplaats, en beide zijn een probleem als ze langdurig vochtig contact maken met verzinkt staal.
Koper en lood staan verder van zink af in de elektrochemische reeks dan zink van staal. Komt er water bij, en dat gebeurt op elke bouwplaats vroeg of laat, dan ontstaat een stroompje tussen de metalen. Zink verliest die strijd. Het gevolg is versnelde aantasting van de zinklaag, precies op de plek van het contact. Op een dak zien we dat het vaakst gebeuren waar een koperen hemelwaterafvoer, een loden loodslabbe of een oud stuk loodgietwerk tegen een nieuwe felsplaat is gelegd of gemonteerd. Dat is een detail van de aansluiting en de ondergrond, en daarvoor verwijzen we u naar de uitleg over de bevestiging en de volgorde op de bouw op klikzink.com. Hier gaat het ons om iets dat eerder gebeurt: op de bouwplaats, bij het pak, nog voor er iets vastzit.
Een pak felsplaat wordt op de bouw meestal niet meteen verwerkt. Het ligt een dag, soms een week, ergens op het terrein te wachten. En op dat terrein ligt vaak ook koperdraad van de elektricien, een rol loodslabbe voor de schoorsteen, of resten ongelegeerd staal van een andere aannemer: bouwstaal, wapeningsnetten, oude profielen. Leg een pak felsplaat daar tegenaan, of erop, en u heeft dezelfde elektrochemische situatie als op het dak zelf, alleen dan al voordat de plaat gelegd is. Vocht van regen of van condens onder de folie is voldoende om het proces op gang te brengen. De folie zelf beschermt niet tegen dit contact; ze is bedoeld om vuil en krassen te weren, niet om metalen elektrisch van elkaar te isoleren als ze tegen elkaar aan liggen.
Daarom is de vuistregel simpel: houd het pak weg van koper, lood en van blank, ongelegeerd staal. Een paar centimeter lucht, een houten balk ertussen, of gewoon een andere plek op het terrein is meestal genoeg. Wat niet voldoende is: het pak dicht laten en denken dat de verpakking het probleem oplost. Zodra een pak eenmaal open is, geldt dezelfde regel voor losse platen. Leg ze niet tegen een bundel koperbuis, en zet ze niet op een stapel wapeningsstaal die nog buiten ligt te roesten. Hoe u het pak wél op de bouw bewaart tot het leggen, staat uitgebreider beschreven bij [de plaat op de bouw opslaan](/felsplaat/verpakking/opslag-op-de-bouw); hier gaat het specifiek om het gezelschap van andere metalen, niet om opslag in het algemeen.
Ongelegeerd, kaal staal is een ander geval dan koper of lood. Zink is juist bedoeld om staal te beschermen, en verzinkt staal tegen verzinkt staal, of verzinkt staal tegen kaal staal, geeft geen vergelijkbare versnelde aantasting zoals bij koper en lood. Dat betekent niet dat u er niet op moet letten: kaal staal roest zelf, en roestdeeltjes die op een felsplaat terechtkomen en daar vochtig blijven liggen, kunnen wel degelijk een roestvlek achterlaten op de coating. Dat is een ander mechanisme dan het elektrochemische contact met koper of lood, en het heeft meer te maken met vuil dan met metaalcontact op zich. Voor vlekken en aanslag van dat soort verwijzen we naar de pagina over vuil en cementsluier op felsplaat, waar dat onderwerp op zichzelf wordt behandeld.
Op het dak zelf, na het leggen, blijft de regel hetzelfde als bij de verpakking: vermijd langdurig vochtig contact tussen de felsplaat en koper of lood. Een enkele opstaande koperen bliksemafleider die net over de plaat loopt zonder er blijvend tegenaan te liggen, is anders dan een koperen dakgoot waarin regenwater van de felsplaat afkomstig, en dus met sporen zink erin, dagenlang blijft staan tegen een naastgelegen loden overgang. Dat laatste is een reëel risico op versnelde aantasting op die ene plek. Aluminium en de meeste roestvaststalen hulpstukken zijn aanmerkelijk minder problematisch in combinatie met onze verzinkte en gecoate platen, al blijft de coating zelf, GreenCoat Pural BT van 50 micrometer, een extra buffer die het directe contact tussen de zinklaag en een ander metaal grotendeels voorkomt zolang die coating intact is. Is de coating op een snijkant of een beschadigde plek weg, dan ligt de blanke zinklaag daar wel bloot, en telt de regel over koper en lood onverkort. Hoe u een snijkant afwerkt zodat daar geen kale rand blijft liggen, leest u op de pagina over de snijkant afwerken bij de verpakking van felsplaat.
Controleer bij aflevering waar het pak felsplaat terechtkomt op uw terrein, en houd het weg van koperdraad, loodslabben en blank bouwstaal, ook als dat er maar voor een paar dagen ligt. Bij het leggen zelf geldt dezelfde voorzichtigheid rond bestaand koper- en loodwerk op het dak: liever een klein luchtje ertussen dan blijvend contact onder een regenplas. Twijfelt u over een specifieke combinatie op uw project, of wilt u meedenken op tekening voordat de platen worden gewalst, dan helpen wij u kosteloos verder vanuit Ede. Voor de aansluiting op andere onderdelen van de dakopbouw, de klem en de ondergrond, verwijzen we u naar klikzink.com; voor vragen over kleur en uitstraling naar zinklook.com.