Klikzink
Wij korten elke baan op de fabriek af op de millimeter die u opgeeft, van 450 tot 8000 mm. Dat is de bedoeling: de plaat komt aan in de lengte die op het dak past, zodat er op de bouw niets meer hoeft te gebeuren aan de lengte van de baan. Toch komt het voor dat een baan op de bouw alsnog korter moet, en dan is het goed om te weten waarmee dat wel kan en waarmee niet.
Het eerste waar het misgaat is de maat die is opgegeven. De lengte die u bij ons bestelt, is de plaatlengte: het stuk staal dat wij afkorten en op de rol zetten. Dat is niet automatisch de lengte van het dakvlak. Overstek aan de goot komt erbij, een opkant tegen een muur of schoorsteen komt erbij, en een aansluiting op de nok kan er juist af, afhankelijk van hoe die daar wordt afgewerkt. Wij leggen die opbouw uitgebreider uit op de pagina over de baanlengte bepalen, maar de korte versie is: reken eerst de volledige lengte langs het vlak, inclusief alle opkanten en overstekken, en pas dan pas de maat die u ons doorgeeft.
In de praktijk zien wij een paar terugkerende oorzaken. Een aannemer meet het dakvlak op tekening, maar op de bouw wijkt de muurdikte een centimeter af van de tekening, of de dakrand is niet helemaal recht. Een dakdekker telt de opkant tegen de gevel niet mee omdat hij denkt dat die apart wordt afgewerkt met een andere plaat, terwijl de planning juist uitgaat van doorlopende banen. Of er wordt op de bouw een schoorsteen of dakkapel geplaatst die er bij het bestellen nog niet stond. In al die gevallen ligt er een baan die net te lang is voor de resterende ruimte, en dan moet er iets vanaf.
Ons advies is en blijft: meet de volledige lengte, met alle opkanten en overstekken, liefst op de bouw zelf en niet alleen op tekening, en laat ons de baan op die maat afkorten. Dat scheelt u het werk op de bouw en het scheelt ons materiaal dat u anders weggooit. Toch is het goed om te weten wat er kan als het toch nodig is, want een bouwplaats laat zich niet altijd plannen op de millimeter.
Als een baan echt op de bouw ingekort moet worden, is een goede schaar of een fijngetande handzaag de juiste keuze. Dat werkt hetzelfde als bij het op maat maken van een baan die net iets te lang is besteld, en de manier van zagen en knippen die daarbij hoort, leggen wij uitgebreid uit op de pagina daarover. Het punt hier is waarom die manier van werken zo belangrijk is als het om de lengte van de baan gaat: een schone snede aan het eind van een baan is de snede die het meest te verduren krijgt, omdat die precies bij de aansluiting of de overstek ligt waar water samenkomt en waar de baan het meest wordt aangeraakt tijdens de rest van de bouw.
Een voorbeeld uit de praktijk: een dakdekker die een baan van 6000 mm besteld heeft, komt er op de bouw achter dat de opkant tegen de nieuwe dakkapel 40 mm meer ruimte vraagt dan gepland. In plaats van een nieuwe baan te bestellen, kort hij de bestaande baan met een schaar in op de juiste lengte. Dat kost een paar minuten, de snijkant blijft recht, en de plaat is klaar om verder verwerkt te worden zoals gepland.
Wat niet kan, is de baan met een haakse slijper en een doorslijpschijf inkorten. Dat lijkt een snelle oplossing, vooral bij een dikkere plaat of een lastige hoek, maar het is de snelste weg naar een probleem dat u pas na een paar maanden ziet. Een doorslijpschijf draait met een snelheid en een hitte die de coating aan de snijkant wegbrandt, en die hitte reikt verder dan de paar millimeter die u ziet afbranden. Het Sendzimir verzinkte staal onder die coating raakt op dezelfde plek beschadigd, en precies op de plek waar de plaat het kwetsbaarst is, namelijk de doorgesneden rand, is dan geen bescherming meer over. Vonken van het slijpen belanden bovendien op de rest van de plaat en op naburige banen, en die vonken zijn heet genoeg om ook daar de coating aan te tasten, los van de snede zelf.
Dat is een ander verhaal dan de snijkant die ontstaat bij zagen of knippen, waarover u meer leest op de pagina over het afwerken van de snijkant. Bij zagen en knippen blijft de schade beperkt tot de kale rand van het staal zelf, netjes afgewerkt zoals daar beschreven staat. Bij slijpen ligt de schade over een veel breder deel van de plaat, onvoorspelbaar, en niet meer te repareren met een simpele afwerking achteraf. Voor de garantie op de coating en de zinklaag maakt dat een echt verschil: een gezaagde of geknipte rand valt binnen de manier van verwerken die wij voorzien, een geslepen rand niet.
Het inkorten van een baan op de bouw gebeurt bij voorkeur pas op het moment dat de definitieve maat vaststaat, dus na het meten van de volledige lengte inclusief alle opkanten en overstekken. Werk daarbij op een schone, vlakke ondergrond, zodat de plaat niet onder eigen gewicht doorbuigt tijdens het zagen of knippen. Bij langere banen is het prettig om de plaat op twee steunpunten te leggen, dicht bij de plek waar u gaat inkorten, zodat het afgezaagde stuk niet meetrilt en de snede recht blijft.
Houd er ook rekening mee dat een felsbaan bij koude temperaturen anders reageert dan bij warmte: de plaat is koud vouwbaar tot -15 graden, maar bij vorst is het materiaal wel stugger, en dat voelt u ook terug bij het zagen. Wat dat voor de rest van de verwerking betekent, leggen wij uit op de pagina over werken bij vorst. Bij een gewone dagtemperatuur is inkorten met schaar of zaag een kwestie van een paar minuten per baan, zonder dat u daarvoor gereedschap nodig heeft dat niet standaard op de bouw ligt.
Als u twijfelt over de juiste plaatlengte bij een lastige aansluiting, reken de volledige lengte inclusief opkant en overstek nog eens goed door voordat u bestelt: dat voorkomt inkorten op de bouw. Moet er onverwacht toch een stuk vanaf een geleverde baan, gebruik dan een schaar of een fijngetande zaag en nooit een doorslijpschijf. Heeft u een tekening met een lastige maatvoering, stuur die naar ons op: meedenken kost niets, en wij helpen u graag aan de juiste lengte voordat de baan de fabriek verlaat.