Klikzink
Onze felsbanen komen Sendzimir verzinkt van de wals: 275 gram zink per vierkante meter, en dat aan beide zijden van de plaat. Dat getal zegt iets over de hoeveelheid zink die er op elke vierkante meter staal is aangebracht, verdeeld over de bovenkant en de onderkant. Voordat u met deze platen aan de slag gaat, is het handig te weten wat die laag voor uw voorbereiding betekent en wat u daadwerkelijk nodig heeft om er goed mee te werken.
Zink op staal wordt niet in millimeters uitgedrukt maar in gewicht per oppervlak, en daar is een goede reden voor. De laag is namelijk zo dun dat een maat in millimeters onwerkbaar precies zou moeten zijn: 275 g/m2 komt neer op een paar micrometer aan weerszijden van de plaat. Door in gewicht te rekenen kan de walserij de hoeveelheid zink nauwkeurig doseren en controleren, onafhankelijk van hoe dun of dik de uiteindelijke laag ergens uitvalt. Voor u als verwerker is het vooral een kwaliteitsaanduiding: 275 g/m2 is een stevige, in de bouw gangbare dikte die voldoende reserve geeft voor de jaren dat de plaat buiten hangt.
Om met felsplaat te werken heeft u niet veel bijzonder gereedschap nodig, maar wel het juiste. Reken op een elektrische felsmachine of een handfelstang om de opstaande felsranden van 35 mm te sluiten, een goede platenschaar of knabbelschaar voor het inkorten op de bouw, en een rechte lat of geleider om de banen recht te leggen voordat u ze vastzet. Omdat de platen op maat gewalst worden tot 8000 mm, hoeft u op de bouw meestal niet meer te knippen dan de aansluitingen bij dakranden, hoeken en doorvoeren. Zorg dat u vooraf weet welke maat besteld is en welke maten er nog moeten worden aangepast op locatie, zodat u niet halverwege de dag zonder de juiste baan staat.
Qua mankracht is het werken met deze platen te doen met twee personen: één die de baan aanreikt en positioneert, en één die felst en vastzet. Bij lange banen, zeker richting de maximale lengte, is een derde paar handen prettig om de plaat stabiel te houden tijdens het transport over het dak en bij het inleggen. De platen wegen ongeveer 5 kg per vierkante meter, dus een baan van 475 mm breed en 6 meter lang weegt ruim 14 kg: te tillen door één persoon, maar onhandig te sturen zonder hulp.
Houd er rekening mee dat de platen koud vouwbaar zijn tot -15 graden, dus temperatuur is voor de felstechniek zelf geen belemmering. Wat wel meespeelt is dat staal, net als elk metaal, uitzet bij warmte; bij deze platen ongeveer half zoveel als bij zink. Bij een groot vlak op een warme dag kan dat een paar millimeter speling schelen over de lengte van een lange baan. Leg daarom bij montage geen platen strak tegen een vaste aanslag aan, en laat de bevestiging via de klemmen onder de fels die ruimte ook toe. Hoe die klemmen precies werken en in welke volgorde u ze aanbrengt op de ondergrond, leest u bij Klikzink.
Elke keer dat u een plaat doorknipt of afkort, ligt op die snijkant het staal open zonder zinklaag. Dat is onvermijdelijk: de zink zit op het gewalste oppervlak, niet in de kern van het materiaal. Bij verzinkt staal beschermt de zinklaag rondom de snede dit blote randje echter mee, via een elektrochemisch proces waarbij het zink net iets makkelijker corrodeert dan het staal en zo de kern beschermt. Deze werking is een van de redenen dat 275 g/m2 in de praktijk een robuuste keuze is: er is voldoende zink in de omgeving van elke snede aanwezig om dat randje langdurig te beschermen, ook op plekken waar u op de bouw net iets vaker moet knippen dan gepland, zoals bij een ingewikkelde gootaansluiting of een dakkapel met veel hoeken.
Let er bij het knippen wel op dat u met scherp, schoon gereedschap werkt. Een botte schaar trekt en vervormt de rand, waardoor de zinklaag daar juist kan loslaten in plaats van mee te beschermen. Veeg metaalslijpsel en knipresten na het werk van het vlak: dat schuurt anders in de coating en kan op de snijkant zelf ook roestvlekjes veroorzaken die er niet bij horen.
Boven op de verzinking ligt bij onze platen nog een organische coating van 50 micrometer, GreenCoat Pural BT. Die laag geeft het oppervlak zijn kleur en glans, maar dat onderwerp behandelen wij niet hier; kijk daarvoor op zinklook.com. Voor deze pagina is vooral relevant dat u bij het snijden en felsen dus met twee lagen te maken heeft: de zinklaag die corrosie tegenhoudt, en de coating die daar overheen ligt. Beide lagen liggen dun genoeg dat een cirkelzaag met een verkeerd blad, of een haakse slijper, ze in de omgeving van de snede kan beschadigen door hitte. Gebruik daarom bij voorkeur knip- of schaartechniek in plaats van slijpen of zagen.
Deze pagina gaat over wat u praktisch nodig heeft om met verzinkte felsplaat te werken; niet over wat er kan misgaan met de zinklaag op langere termijn, en niet over wat dat voor de garantie betekent. Daarvoor verwijzen we u door naar de andere pagina's in deze kennisbank. Ook op de vraag wie dit werk het beste uitvoert en hoelang de klus in beslag neemt, gaan we hier niet in.
Wat wel bij deze pagina past: als u niet zeker weet of de platen die u ontvangt daadwerkelijk overal 275 g/m2 hebben, kunt u dat navragen bij de levering. Onze eigen walsmachines zorgen voor een gelijkmatige laag over de hele plaat, ook bij op maat gewalste lengtes tot 8000 mm. Twijfelt u over de opbouw van uw dak, de hellingshoek of hoe dit alles samenhangt met condens in de constructie, dan is dat het domein van klikfels.com. Wilt u weten hoe de platen op de ondergrond bevestigd worden en in welke volgorde dat op de bouw moet gebeuren, dan vindt u dat, zoals wij uitleggen bij de bevestiging van de fels op de ondergrond, op die site. Overweegt u zonnepanelen op een felsdak te plaatsen, dan is solarfels.com de plek om verder te lezen.
Controleer voordat u een klus inplant of uw gereedschap scherp genoeg is om zonder rafelen of vervorming te knippen, en zorg dat u met voldoende mankracht op de bouw staat voor de lengtes die u bestelt. Twijfelt u over de juiste maatvoering voor uw project, dan denken wij op tekening met u mee, zonder dat dit u iets kost. Wilt u eerst de kleuren en de uitvoering van het vlak in de hand hebben voordat u bestelt, dan sturen wij u graag monsters van alle drie de matte kleuren toe. Neem contact met ons op via Boylestraat 22 in Ede, of stuur uw tekening door zodat wij de juiste platen voor u kunnen walsen.