Klikzink
Wij krijgen regelmatig de vraag hoe lang de zinklaag op onze felsplaten meegaat. Het eerlijke antwoord is dat dit niet in maanden of jaren te vangen is, en dat een kennisbank die daar een getal aan hangt, u een schijnzekerheid verkoopt. Wat wij wel kunnen uitleggen is waar de dikte van die laag vandaan komt, hoe die is opgebouwd, en waarom die dikte juist op de snijkant van uw plaat het meest gaat merken.
Onze felsbanen zijn Sendzimir verzinkt: 275 gram zink per vierkante meter, verdeeld over beide zijden van de plaat. Dat getal, 275 g/m2, is geen dikte in millimeters maar een gewicht per oppervlak, en dat is precies waar veel verwarring ontstaat. Een gewicht per vierkante meter zegt namelijk niets over hoe dik die laag op een enkel punt is, tot u weet hoe zink zich verdeelt over het staal. Bij Sendzimir-verzinken loopt de plaat door een bad met vloeibaar zink en wordt de overtollige laag er met luchtmessen afgeblazen tot een gelijkmatige, dunne laag overblijft aan beide kanten. Die 275 gram is dus het totaal van voor- en achterkant samen, en komt neer op een laagdikte van enkele micrometers per zijde. Klein, maar aaneengesloten, en dat aaneengesloten zijn is de hele functie.
De staalindustrie werkt met gewicht per oppervlak omdat dat nauwkeuriger te meten en te controleren is dan een laagdikte die op microscopisch niveau ligt. Bij de fabricage wordt voortdurend gewogen, niet gemeten met een schuifmaat, en dat gewicht is direct te herleiden tot de hoeveelheid zink die daadwerkelijk aanwezig is om zijn werk te doen. Voor u als verwerker is het praktische gevolg dat 275 g/m2 een vaste, controleerbare ondergrens is: elke felsbaan die wij leveren heeft die verzinking, ongeacht de lengte waarin u hem bestelt, van 450 millimeter tot 8000 millimeter op de millimeter afgekort.
Hier wordt het interessant voor de bouwplaats. Zodra u een plaat inkort, met een schaar, een knabbelschaar of een guillotine, ontstaat een rand waar het staal kaal ligt: de zinklaag zit alleen op de twee platte zijden, niet op de doorsnede die door het knippen ontstaat. Dat is normaal en onvermijdelijk bij elk verzinkt plaatmateriaal, en het is ook geen defect. Zink beschermt namelijk niet alleen door er letterlijk als laag op te liggen, maar ook doordat het, zodra er vocht bijkomt, een beetje oplost en een beschermende zinkzouten-film vormt over het aangrenzende staal. Dat heet kathodische bescherming, en het werkt over een klein oppervlak, zoals een snijrand, prima mee. Bij een felsbaan van 475 millimeter breed is de kale rand van een enkele knip verwaarloosbaar klein ten opzichte van het beschermde vlak eromheen, en de zinklaag aan beide zijden van die rand vangt het op.
Dit is meteen de reden waarom wij op de bouw liever geen platen op maat zien knippen als het ook anders kan. Elke extra snijkant is een plek waar u tijdelijk op die kathodische werking van de omringende zinklaag vertrouwt in plaats van op een gesloten laag zelf. Bij een dakvlak dat u met stukwerk vult, komen er veel van die randen bij elkaar, en dat is geen kwestie van tijd die de zinklaag "duurt", maar van hoeveel onbeschermd staal er per vierkante meter overblijft. Precies daarom leveren wij op de millimeter af: hoe beter de baanlengte vooraf klopt, hoe minder van dat knipwerk er op de steiger nog moet gebeuren. Hoe u die lengte bepaalt, kunt u nalezen bij het bepalen van de baanlengte, en de rol die de plaatdikte daarbij speelt staat uitgewerkt bij [wat de plaatdikte betekent voor de baanlengte die u bestelt](/felsplaat/baanlengte-bepalen/plaatdikte).
Als er iets is waar daadwerkelijk tijd in gaat zitten, is het niet de zinklaag zelf maar de coating die daar bovenop ligt. Onze platen krijgen na verzinking een organische coating van 50 micrometer, GreenCoat Pural BT, een biobased laag die als eerste barrière tegen weer en wind fungeert. Zolang die coating intact is, komt de onderliggende zinklaag helemaal niet aan de beurt: die ligt in reserve. Pas op het moment dat een coating lokaal beschadigd raakt, bijvoorbeeld door een verkeerd gebruikt gereedschap tijdens de verwerking, gaat de zinklaag daaronder actief meewerken. Dat is dus ook geen kwestie van jaren tellen vanaf de dag van montage, maar van hoe zorgvuldig er met de plaat is omgegaan op de bouwplaats en hoe hij daarna belast wordt door regenwater, opstaand vocht of bladafval dat lang blijft liggen. Over hoe de coating zich in kleur en glans gedraagt op langere termijn leest u meer op zinklook.com; die kant van het verhaal laten wij daar liggen, want dat is uiterlijk en geen materiaaleigenschap van de plaat zelf.
Wat u concreet met dit verhaal kunt op de bouwplaats: reken niet op een garantietermijn die aan de zinklaag hangt, want die staat er niet en varieert met de blootstelling van uw project, van de dakhelling tot de omgeving met bijvoorbeeld zilte lucht aan de kust. Reken wel op een gesloten, dubbelzijdige laag van 275 g/m2 die op elk stuk plaat aanwezig is, klein of groot, en die op elke snijkant meewerkt zolang die rand niet groter wordt dan nodig. Beperk dus het aantal insnijdingen door strak te bestellen op de juiste lengte, verwerk de platen met gereedschap dat de coating niet beschadigt, en laat waar mogelijk vocht niet lang stilstaan tegen een rand. Wilt u weten hoe de fels zelf, de klemmen en de volgorde van monteren zich daartoe verhouden, dan is dat het domein van klikzink.com.
Heeft u een tekening met de baanlengtes die u nodig denkt te hebben, dan kijken wij die kosteloos met u door en geven we aan waar de zinklaag onnodig veel snijkant zou krijgen door de gekozen verdeling. Wilt u de coating in het echt zien en voelen voordat u bestelt, dan sturen wij u monsters van alle drie de matte kleuren, geleverd vanaf onze eigen walsmachines in Ede. Neem contact met ons op via Boylestraat 22, 6718 XM Ede, en stuur uw maatvoering mee zodat wij direct kunnen aangeven wat op de millimeter haalbaar is.