Klikzink
Onder de gekleurde coating van elke felsplaat die wij leveren zit een laag zink. Die laag krijgt op de site van Klikzink minder aandacht dan de kleur, terwijl hij eigenlijk het fundament is: de coating bepaalt hoe de plaat oogt, de zinklaag bepaalt hoe lang het staal daaronder heel blijft. Op deze pagina leggen we uit wat wij precies leveren, hoe die laag werkt, en waarom de dikte wordt opgegeven in gram per vierkante meter in plaats van in millimeter.
Onze felsplaten zijn Sendzimir verzinkt. Dat betekent dat het stalen bandstaal, nog voordat het geprofileerd wordt tot felsbaan, door een bad van vloeibaar zink loopt. Het staal komt continu binnen als rol, wordt gereinigd en verhit, en gaat dan door het zinkbad. Aan beide kanten van de plaat ontstaat zo een laag van 275 gram zink per vierkante meter. Dat is een gangbare, stevige dikte voor bouwtoepassingen; er bestaan dunnere en dikkere verzinkingen, maar 275 g/m2 is de maat die wij standaard toepassen op al onze felsbanen, van 450 tot 8000 millimeter, op de millimeter afgekort.
De reden dat dit in gram per vierkante meter wordt uitgedrukt en niet in millimeter, is praktisch. Zink hecht zich niet als een keurige, gelijkmatige plak van exacte dikte; de laag varieert van punt tot punt met enkele microns. Een gewicht per oppervlak is daardoor een betrouwbaardere maat dan een lengtemaat, en het is bovendien de maat die in heel Europa wordt gebruikt om verzinkt staal te vergelijken. Wilt u weten hoe dik dat er ongeveer in millimeter uitziet: 275 g/m2 aan beide zijden staat voor een laag van enkele microns per kant, dun genoeg om de plaat nog goed te kunnen vouwen, dik genoeg om het staal jarenlang af te schermen van vocht en zuurstof.
Zink beschermt op twee manieren. De eerste is eenvoudig: het zit als een fysieke laag tussen het staal en de buitenlucht, en zolang die laag intact is, komt er geen vocht bij het staal. De tweede manier is interessanter en verklaart waarom een felsplaat ook aan een snijkant, waar u met de plaatschaar dwars door de zinklaag bent gegaan, niet meteen gaat roesten. Zink is namelijk elektrochemisch actiever dan staal: als er toch vocht bij een klein stukje blank staal komt, offert het omringende zink zichzelf op en beschermt zo het staal. Dat heet kathodische bescherming, en het werkt over een beperkte afstand vanaf de rand. Bij een schone, rechte snede met een scherpe schaar is dat afdoende; bij een rafelige of verhitte snede, bijvoorbeeld door een haakse slijper, is de zinklaag rond de snede beschadigd en werkt die bescherming minder goed. Dat is precies waarom wij op de bouw altijd aanraden te knippen of te zagen met koude technieken en niet te slijpen: wie meer wil weten over wat er in de praktijk misgaat met de zinklaag, vindt dat uitgewerkt op de pagina over wat er misgaat met de zinklaag.
Op onze platen zit boven op deze zinklaag nog een organische coating van 50 micrometer, GreenCoat Pural BT, een biobased coating die in drie matte kleuren wordt geleverd. Die coating is de eerste verdedigingslinie tegen weersinvloeden en UV, en zorgt voor de kleur en glansgraad die u op zinklook.com uitgebreid terugvindt. Onder die coating blijft de zinklaag echter de laag die telt zodra de coating ergens beschadigd raakt, bijvoorbeeld door een verkeerd gebruikte klem of een val van gereedschap op de plaat.
Voor u als aannemer of dakdekker verandert de zinklaag niets aan de manier van bestellen. U geeft de lengte op tussen 450 en 8000 millimeter, wij leveren op de millimeter afgekort, met de haaks opstaande fels van 35 millimeter en een werkende breedte van 475 millimeter. De plaatdikte is 0,55 millimeter en het gewicht ligt op ongeveer 5 kilo per vierkante meter, inclusief de zink- en coatinglaag. Aan die maten en dat gewicht verandert de verzinking niets; ze is verwerkt in de plaat voordat die bij u op de bouw komt en heeft geen invloed op hoeveel platen er in een pak passen of hoe u de aanvoer plant.
Wel is de zinklaag relevant bij het koud vouwen. Onze felsplaten zijn koud vouwbaar tot -15 graden, en dat geldt zowel voor het staal als voor de zinklaag erop: bij normale winterse temperaturen op de bouwplaats blijft de laag meebuigen zonder te scheuren. Alleen bij extreme kou, ver onder die grens, wordt staal en daarmee ook de zinklaag brozer, en raden wij af om dan nog te vouwen. Voor de gevel geldt hetzelfde verhaal als voor het dak: vanaf zes graden dakhelling is de plaat inzetbaar, en de zinklaag werkt op een verticale gevel niet anders dan op een hellend dak.
Bij levering ziet u de zinklaag niet; die zit onder de coating verscholen en is vanaf de bovenzijde niet te onderscheiden van een felsplaat met een andere verzinking. Waar u de laag wel tegenkomt, is op de snijkant en op eventuele beschadigingen. Een verse snede met een goede schaar toont een dunne, blanke rand; dat is normaal en die rand wordt door de kathodische werking van het omliggende zink beschermd, zoals hierboven beschreven. Grotere beschadigingen, tot op het staal, zijn een ander verhaal en verdienen aandacht op de bouwplaats: hoe u dat controleert, bijvoorbeeld met een simpele visuele inspectie na montage, leggen wij uit op de pagina over het controleren van de zinklaag.
Voor wie op tekening werkt en twijfelt of 275 g/m2 de juiste keuze is voor een specifiek project, denken wij kosteloos mee. Dat gebeurt vaak in combinatie met een vraag over de opbouw van het dak of de gevel; die technische randvoorwaarden, zoals dakhelling en het risico op condens tegen de onderzijde van de plaat, komen aan de orde zoals wij uitleggen bij de dakhelling en isolatieopbouw op klikfels.com. Ook als er zonnepanelen op het felsdak komen, is het goed om dat vooraf te melden, want de bevestigingsmethode daarvoor staat beschreven op solarfels.com.
Deze pagina gaat over wat de zinklaag is en doet: een laag van 275 gram zink per vierkante meter, aangebracht via een Sendzimir-proces, die het staal beschermt en dat ook nog deels doet op een snijkant. Andere vragen over deze laag behandelen wij op andere pagina's in deze kennisbank: wat een dikkere of dunnere zinklaag kost, komt aan de orde op de pagina over wat de zinklaag kost, en wat u vooraf zou moeten weten voordat u een bestelling plaatst, staat op de pagina over wat u vooraf moet weten. Ook vragen die een opdrachtgever vaak stelt over deze laag, en wat de zinklaag betekent voor de garantie op het dak, zijn apart uitgewerkt.
Wilt u een monster zien van hoe de zinklaag zich onder de coating gedraagt, of heeft u een tekening waarop wij kunnen meedenken over de juiste plaatkeuze? Neem contact met ons op via Boylestraat 22 in Ede; wij hebben eigen walsmachines, leveren op maat en sturen op verzoek monsters van alle drie de kleuren mee, zodat u niet alleen weet wat er onder de coating zit, maar ook ziet hoe de plaat er boven op uitziet.