Klikzink
Een opdrachtgever die vraagt hoelang bijwerken duurt, denkt meestal aan het moment dat er kwast of potlood op de plaat gaat. Dat is het kortste deel van de klus. Een kras van tien centimeter bijwerken met reparatielak kost aan schilderwerk zelf een paar minuten. De tijd die het werk echt kost, zit in wat daar omheen hangt: schoonmaken, drogen, wachten op weer, en meerdere lagen na elkaar laten drogen voor je verder mag. Wie alleen naar het penseelwerk kijkt, onderschat een reparatie stelselmatig.
Het eerste tijdblok is voorbereiding. Voor je ook maar een druppel lak op de plaat zet, moet de plek droog, schoon en vetvrij zijn. Bouwstof, cementspatten of vingervet houden de lak tegen, en dat merk je niet meteen maar pas als hij na een paar weken loslaat aan de rand. Even schoonmaken met een doek kost een minuut, maar op een dak dat net bezaaid ligt met zaagsel van de rest van de bouw kan dat oplopen tot een grondiger schoonmaakronde vooraf. Dat werk plant u meestal niet apart in, het loopt mee met de laatste ronde vóór oplevering.
Het tweede en grootste tijdblok is droging tussen de lagen. Reparatielak wordt in de regel in twee of drie dunne lagen aangebracht, en elke laag moet droog aanvoelen voor de volgende erop mag. Bij een buitentemperatuur rond de tien graden en normale luchtvochtigheid is dat al snel een paar uur per laag, dus een klein plekje bijwerken kost verspreid over een dag misschien tien minuten echt werk en de rest is wachten. Bij lagere temperaturen of hoge luchtvochtigheid duurt drogen merkbaar langer, en bij regen of nachtvorst kunt u niet verder. Dat is een van de dingen die wij bespreken bij [wat je vooraf moet weten](/felsplaat/bijwerken/vooraf-weten): niet omdat het ingewikkeld is, maar omdat een verkeerd moment het resultaat direct aantast.
Het derde tijdblok, en het deel dat het vaakst wordt vergeten, is het zoeken van het juiste licht om te controleren of het bijwerken geslaagd is. Op een mat oppervlak is een reparatie in fel, laagstaand zonlicht soms zichtbaar als een licht ander glansniveau, terwijl dezelfde plek bij bewolkt weer of van veraf helemaal niet opvalt. Wie direct na het aanbrengen bij felle zon gaat controleren en dan concludeert dat het niet goed genoeg is, jaagt zichzelf op kosten voor een tweede ronde die vaak niet nodig was. Beoordeel liever op een grijze dag, of op enige afstand, zoals ook toegelicht bij hoe je de reparatie controleert. Reken dus tijd in voor een herbeoordeling op een geschikt moment, niet meteen na het aanbrengen.
Hoelang bijwerken duurt hangt sterk af van wat u herstelt. Een oppervlakkige kras die alleen de coating raakt en het staal er nog onder onaangetast laat, is met reparatielak in een middag klaar inclusief droogtijd tussen de lagen. Een diepere beschadiging waarbij ook de zinklaag is doorbroken, vraagt om eerst ontroesten of behandelen voordat er lak op mag, en dat tilt de klus van een middag naar een dag of meer, afhankelijk van hoe snel u tussen de stappen door kunt. Bij een deuk die niet alleen esthetisch maar ook functioneel een probleem is omdat de plaat er niet meer vlak ligt, helpt geen enkele hoeveelheid lak: dat is geen tijdsvraag maar een vervangingsvraag, zoals wij uitleggen bij [wanneer je het beter niet doet](/felsplaat/bijwerken/beter-niet).
Daarmee raken we de kern van reparatielak: hij herstelt de bescherming van de coating tegen corrosie, niet het uiterlijk van de plaat als geheel. Op een gladde, glanzende ondergrond valt een reparatie snel op als een ander vlak. Op onze matte uitvoeringen, met een glansgraad onder de 5, is het verschil kleiner en meestal pas zichtbaar van dichtbij of onder een specifieke lichthoek. Dat betekent niet dat bijwerken hier sneller onzichtbaar is dan bij glanzende platen; het betekent dat de tijd die u besteedt aan het uitzoeken en mengen van de juiste kleurtoon minder kritisch is voor het eindresultaat dan bij een glanzende plaat. Alles over hoe kleur en glans zich gedragen op een gebouw staat op zinklook.com, en dat is bewust niet ons onderwerp hier: wij kijken naar de tijd die de plaat zelf vraagt, niet naar hoe hij eruitziet.
Een reparatielak heeft alleen zin zolang de onderliggende plaat en de zinklaag intact zijn en het probleem echt oppervlakkig is. Wanneer een beschadiging dieper gaat dan de coating en het staal zelf al blootligt, maakt bijwerken het gat onzichtbaar zonder het probleem op te lossen: onder de lak kan roestvorming gewoon doorgaan, alleen ziet u het niet meer. Dat onderscheid, tussen echt herstellen en alleen esthetisch camoufleren, bepaalt niet alleen of een reparatie zinvol is maar ook hoelang die zou moeten duren. Een reparatie die na een half uur klaar lijkt maar het onderliggende probleem niet raakt, is geen tijdswinst maar uitgestelde schade. Twijfelt u of een plek oppervlakkig is of dieper zit, dan is dat het moment om even te overleggen in plaats van meteen te lakken.
De tijd die bijwerken kost, verschilt dus sterk van geval tot geval, en dat maakt een vaste tijdsindicatie onbruikbaar. Wat wel vaststaat is de volgorde: schoonmaken, dunne lagen na elkaar met voldoende droogtijd, en beoordelen op een geschikt moment. Wie die volgorde aanhoudt en niet probeert te versnellen door lagen te dik aan te brengen of te vroeg te controleren, voorkomt dat een kleine reparatie een tweede ronde nodig heeft. Voor de stappen die daarbij horen en het materiaal dat u daarvoor nodig heeft, kunt u verder lezen op de pagina's over bijwerken en herstellen in deze kennisbank.
Heeft u een beschadiging op een dak of gevel liggen en wilt u weten of bijwerken in uw geval zinvol is en hoeveel tijd dat realistisch vraagt, neem dan contact op met Klikzink in Ede. Wij denken kosteloos mee aan de hand van een foto of tekening, en kunnen u ook een monster van de betreffende kleur meegeven om de reparatie in het juiste licht te beoordelen.