Klikzink
Voordat u aan een beschadigde felsbaan begint, is het handig om te weten wat er op de bouwplaats moet liggen. Niet elk gereedschap dat u voor een nieuwe felsdak of -gevel gebruikt, is ook geschikt voor herstelwerk, en andersom mist u bij herstel vaak iets dat u bij nieuwbouw niet nodig had. Deze pagina behandelt alleen wat er klaarligt en wat het bijwerken van kleur wel en niet oplost. Wat er precies misgaat en hoe u dat herkent, leest u op de pagina over bijwerken en herstellen zelf; hier gaat het om de voorbereiding.
Een felsverbinding is gemaakt om weer open te gaan. Dat is meteen het verschil met een dak dat met schroeven of kit is gemaakt: bij ons systeem kunt u een baan losmaken zonder de buurbanen te beschadigen, mits u het juiste gereedschap gebruikt. U heeft in de basis een felstang nodig, een rubberhamer, en als de reparatie verder gaat dan één baan, een elektrische felsmachine om de nieuwe of teruggeplaatste baan weer dicht te zetten op dezelfde 35 mm haakse fels als de rest van het dak. Zonder felsmachine is een nette, waterdichte sluiting op een groter oppervlak nauwelijks te maken; met de hand krijgt u de fels niet overal gelijk dicht.
Werk niet met gereedschap dat voor een ander plaatsysteem is gemaakt. De klemmen waarmee onze platen blind onder de fels worden bevestigd, zijn specifiek voor deze maat fels gemaakt, en het lostrekken of teruglossen daarvan vraagt een andere aanpak dan bij een geschroefd dak. Hoe die klem en de ondergrond precies samenwerken, leggen wij niet hier uit maar op klikzink.com; voor bijwerken is het genoeg om te weten dat u de klem intact moet houden of moet vervangen door een klem van hetzelfde type, niet door wat er toevallig in de bus ligt.
Verder heeft u standaard plaatwerkgereedschap nodig: een schaar of knabbelschaar voor het bijknippen van een nieuwe baan, een rolmaat, een krijtlijn en een goede vlakke ondergrond om te werken. Omdat onze felsbanen tot op de millimeter op maat worden afgekort en geleverd, is het vaak sneller om een vervangende baan opnieuw te bestellen in de juiste lengte dan om op de bouwplaats een lange baan in te korten. Bij een reparatie van een enkele beschadigde baan scheelt dat u een werkgang.
Een felsbaan is met een lengte tot 8000 mm en een gewicht van ongeveer 5 kg per m2 geen zwaar onderdeel, maar wel een onhandig lang onderdeel. Zodra u een baan van een paar meter los moet maken, verplaatsen of teruglassen in de fels, heeft u een tweede persoon nodig om de plaat recht en ondersteund te houden. Eén persoon die aan één kant trekt, buigt de plaat scheef en dat is precies waar een nieuwe knik of golf ontstaat op een plek waar er net geen beschadiging zat.
Bij grotere reparaties, bijvoorbeeld na stormschade over een aantal banen, is het praktisch om met drie mensen te werken: twee die de plaat ondersteunen en positioneren, en een derde die de felsmachine bedient. Wie dat werk in de praktijk uitvoert en of dat de installateur van het oorspronkelijke dak moet zijn, staat beschreven op de pagina over wie het doet; hier gaat het alleen om de vraag hoeveel handen er nodig zijn, en dat is bij felswerk altijd meer dan één.
Naast gereedschap en mankracht is er een lijst met materiaal die op de bouwplaats moet liggen voordat u de eerste fels opent. Denk aan een vervangende baan in de juiste maat en uitvoering: vlak, met verstijvingsril of met micro-lines, want een reparatie met de verkeerde uitvoering van het vlak is op een gevel of dak met zijdelings licht meteen te zien. Denk ook aan voldoende klemmen van het juiste type, tape of afdekmateriaal om de omgeving te beschermen tijdens het felsen, en een opvangbak voor het uitgesneden of verwijderde plaatmateriaal, dat na jaren buiten scherpe randen kan hebben.
Belangrijk is ook: houd rekening met temperatuur. Onze felsbanen zijn koud vouwbaar tot -15 graden, dus vorst is op zichzelf geen reden om het werk uit te stellen. Wel zet het materiaal ongeveer half zoveel uit als zink, en bij een reparatie op een warme dag naast een oud stuk plaat dat al jarenlang zijn eigen uitzetting heeft gehad, kan een net geplaatste baan zich anders gedragen dan de rest van het vlak. Voor de meeste kleine reparaties is dat te verwaarlozen, maar bij een reparatie die een groot deel van een gevel beslaat, is het iets om in de planning mee te nemen. Of dat voor uw situatie relevant is, hangt af van de dakhelling en de opbouw eronder, en dat is een vraag voor klikfels.com, niet voor deze pagina.
Een apart onderdeel van 'klaar leggen' is de vraag of u reparatielak nodig heeft, en dat verdient een aparte uitleg omdat het vaak verkeerd wordt ingeschat. Onze platen hebben een organische coating van 50 micrometer, GreenCoat Pural BT, in een matte afwerking met een glansgraad onder de 5. Die mat is precies het probleem bij bijwerken: op een glanzend oppervlak valt een likje lak minder op omdat het licht overal even hard terugkaatst, maar op een mat oppervlak zie je een bijgewerkte plek als een net iets andere structuur, ook als de kleur zelf goed is nagemaakt. Reparatielak lost dus een kras of een beschadigde coating technisch op, maar maakt het zichtbaar niet ongedaan; het maakt het probleem op zijn best minder op de voorgrond.
Dat is een andere vraag dan of reparatielak zin heeft. Voor een diepe kras die tot op het staal gaat, heeft bijwerken met lak zeker zin: het beschermt het onderliggende Sendzimir verzinkte staal tegen roestvorming, en dat is functioneel belangrijker dan het cosmetische resultaat. Voor een oppervlakkige verkleuring of een vlek die niet door het metaal heen gaat, is bijwerken vaak niet nodig en soms zelfs onwenselijk, omdat de bijgewerkte plek dan meer opvalt dan het probleem dat u probeerde te verhelpen. De afweging tussen die twee, en wat voor uw specifieke geval verstandig is, leest u uitgebreider op de pagina die uitlegt wanneer u bijwerken beter niet doet.
Kleur en glans zelf, en hoe een bepaalde tint zich verhoudt tot de rest van het gebouw, behandelen wij niet hier maar op zinklook.com. Wat wij hier vaststellen is alleen dit: houd er bij het klaarleggen van materiaal rekening mee dat lak op een mat oppervlak nooit onzichtbaar wordt, hooguit minder opvallend, en bepaal daarom vooraf of dat voor de plek van de beschadiging acceptabel is.
Zodra u weet welke baan vervangen moet worden en in welke uitvoering en lengte, kunt u die op maat laten walsen en op de millimeter afgekort laten leveren; wij denken op tekening kosteloos mee over de juiste maatvoering. Heeft u een van de drie matte kleuren nodig om een reparatie te beoordelen voordat u aan de lak begint, dan kunt u bij ons monsters van alle drie de uitvoeringen opvragen. Voor vragen over uw specifieke reparatie kunt u contact opnemen met Klikzink, Boylestraat 22, 6718 XM Ede.