Klikzink
Een aannemer die een kras op een felsplaat bijwerkt met reparatielak, wil weten of hij daarmee iets stukmaakt dat eerst nog goed zat. Die vraag komt begrijpelijk vaak binnen: garantie op een dakplaat voelt als iets dat je met één verkeerde handeling kunt verspelen. Op deze pagina leggen we uit welke handelingen bij bijwerken en herstellen daadwerkelijk van invloed zijn op de garantie, en welke niet, en waarom dat onderscheid bij een gecoate plaat vaker over de verwerking gaat dan over het materiaal zelf.
Onze felsplaten zijn van sendzimir verzinkt staal met een organische coating van 50 micrometer, GreenCoat Pural BT. Die opbouw is getest en gedocumenteerd als geheel: het verzinkte staal, de coating erop, en de manier waarop die twee samen een oppervlak vormen dat weer en tijd doorstaat. De garantie die daarbij hoort, zit dus niet op een los onderdeel maar op die samenhang. Zodra iemand in het veld dat oppervlak bewerkt, met een lak, een pen of een spuitbus, ontstaat er een nieuwe laag die niet is meegetest. Dat is het kernpunt: niet dat bijwerken per definitie fout is, maar dat het iets toevoegt dat buiten de oorspronkelijke garantie valt.
Daarom is het onderscheid tussen materiaal en verwerking zo belangrijk. Een fabricagefout in de coating, zoals een plek waar de laag te dun is aangebracht, valt onder de garantie op het product. Een schade die tijdens transport, opslag of montage is ontstaan, en die vervolgens is bijgewerkt, valt in de praktijk onder verwerking. Dat is niet omdat wij ons materiaal willen vrijpleiten, maar omdat wij simpelweg niet kunnen garanderen wat een derde in het veld met een reparatielak heeft gedaan: welk product, welke laagdikte, welke droogtijd. Wilt u weten wat er precies misgaat en waarom dat vaak niet aan het materiaal ligt, dan leest u dat uitgebreider bij [wat er misgaat bij bijwerken en herstellen](/felsplaat/bijwerken/wat-gaat-er-mis).
Bijwerken heeft zin wanneer de schade oppervlakkig is en de onderliggende laag intact. Een lichte kras die door de coating gaat maar het verzinkte staal niet blootlegt, kan met een geschikte reparatielak worden afgedekt zodat er geen vochtplek ontstaat. De lak sluit de kras af voor water en zuurstof, en dat is precies wat nodig is om verdere aantasting te voorkomen. Op zo'n moment is bijwerken een functionele ingreep: hij lost het probleem op, niet alleen het zicht erop.
Het wordt anders zodra de schade dieper gaat. Een striem die tot op het staal doorloopt, of een plek waar de coating is losgetrokken tijdens het hijsen, is niet met een likje lak te verhelpen. De lak kan de plek dichter maken zodat hij er mooi uitziet, maar als het onderliggende verzinklaag al is beschadigd, verandert dat niets aan het feit dat daar een zwakke plek zit die op termijn kan gaan roesten. In dat geval maakt bijwerken het probleem onzichtbaar zonder het op te lossen. Dat onderscheid, tussen een reparatie die het probleem wegneemt en een reparatie die het alleen verbergt, is precies waar de garantiediscussie meestal om draait. Wanneer bijwerken wel en niet verstandig is, hebben we breder uitgewerkt op de pagina over [wanneer je bijwerken beter niet doet](/felsplaat/bijwerken/beter-niet).
Wat op de bouwplaats vaak over het hoofd wordt gezien, is dat een matte coating zoals de onze, met een glansgraad onder de 5, bijwerken zichtbaarder maakt dan een glanzende plaat. Op een glanzend oppervlak reflecteert licht gelijkmatig en valt een klein verschil in laagdikte minder op. Op een mat oppervlak ziet u een bijgewerkte plek vaak als een subtiele waas of een net iets andere structuur, ook als de kleur zelf goed is gematcht. Dat is geen garantiekwestie maar een verwachtingskwestie: een opdrachtgever die vraagt waarom een reparatie zichtbaar blijft, wil dat vooraf weten en niet achteraf horen. Hoe u dat gesprek voert, en wat een opdrachtgever daar precies over vraagt, leest u op de pagina over [wat een opdrachtgever vraagt over bijwerken en herstellen](/felsplaat/bijwerken/wat-vraagt-de-opdrachtgever).
Naast bijwerken staat herstellen, en dat is een grotere ingreep dan het wegwerken van een kras. Herstellen komt in beeld bij een deuk, een geknikte rand of een plek waar de fels is beschadigd tijdens montage. Bij herstellen gaat het niet alleen om de coating maar om de vorm van de plaat zelf. Een deuk drukt u niet zomaar terug zonder de coating verder te belasten, en een beschadigde felsrand raakt de aansluiting met de naastliggende baan. Zulke schade is meestal een teken dat vervangen verstandiger is dan herstellen, juist omdat de garantie op het materiaal uitgaat van een plaat die in zijn oorspronkelijke vorm is gemonteerd.
Dat is ook waarom wij plaatmateriaal op maat leveren: van 450 tot 8000 millimeter, op de millimeter afgekort, zodat er op de bouw zo weinig mogelijk hoeft te worden aangepast. Een plaat die precies past, wordt minder snel beschadigd tijdens het inpassen dan een plaat die ter plekke moet worden verkort of bijgewerkt om te passen. Wie twijfelt of een beschadigde baan te herstellen is of vervangen moet worden, vindt praktische aanwijzingen op de pagina over [hoe je bijwerken en herstellen controleert](/felsplaat/bijwerken/controleren).
Niet elke ingreep op de bouwplaats is een garantiekwestie. Het is verstandig te weten wat wél normaal gebruik is en wat niet. Het afkorten van platen op maat, het buigen tot -15 graden zoals onze felsplaten dat toestaan, en het monteren met de klemmen onder de fels, zijn allemaal handelingen waarvoor de plaat is ontworpen. Die vallen niet onder bijwerken of herstellen en raken de garantie dus niet, zolang ze volgens de voorschriften gebeuren. Hoe de montage precies verloopt en welke volgorde daarbij hoort, staat toegelicht op klikzink.com.
Wat wél raakt aan bijwerken is het moment waarop iemand een oppervlak actief gaat bewerken om een zichtbaar gebrek te verhelpen: schuren, spuiten, penselen. Dat is de grens die telt. Zolang de plaat ongewijzigd blijft zoals hij is geleverd, zit u binnen de normale garantie op het materiaal. Zodra er een reparatielaag bijkomt, verschuift de verantwoordelijkheid naar de kwaliteit van die reparatie, en dat is nu precies waarom dat vaker een vraag over verwerking is dan over het materiaal.
Voor de dagelijkse praktijk is de vuistregel simpel te formuleren, ook al blijft elk geval net weer anders. Kleine, oppervlakkige beschadigingen die de coating niet volledig doorbreken, kunt u met een geschikt product bijwerken zonder dat dit de garantie op het onderliggende materiaal aantast. Diepere schade, waarbij het verzinkte staal is blootgelegd of de vorm van de plaat is aangetast, is een signaal om te vervangen in plaats van te repareren, en dat is dan ook het moment waarop bijwerken de garantie niet meer kan redden omdat het probleem er nog steeds zit, alleen niet meer te zien is.
Twijfelt u bij een concrete plek op de bouw of bijwerken volstaat, dan denken wij daar kosteloos in mee, ook op tekening. Neem contact op met Klikzink, Boylestraat 22 in Ede, en stuur gerust een foto van de schade mee. Wilt u vooraf weten wat er praktisch bij bijwerken en herstellen komt kijken, dan is de pagina [wat je vooraf moet weten over bijwerken en herstellen](/felsplaat/bijwerken/vooraf-weten) een goed startpunt voordat u een keuze maakt.