Klikzink
Als u ons belt over garantie, gaat het bijna nooit over het staal zelf. Het staal is Sendzimir verzinkt, 275 gram zink per vierkante meter aan beide zijden, en dat verandert niet door hoe iemand de plaat vouwt of legt. Wat wel verandert door de verwerking, is de coating erop: de laag GreenCoat Pural BT van 50 micrometer die de kleur en de weerbestendigheid geeft. Die laag zit aan de buitenkant, en aan de buitenkant zit ook de fels. Dat is waarom de fels een van de eerste dingen is die wij bekijken als er een garantievraag ligt.
De fels is de haaks opstaande rand van 35 mm waarmee twee banen aan elkaar sluiten. Haaks wil zeggen: hij staat recht overeind, geen ronde welving, geen zachte curve. Dat is bewust. Een haakse fels geeft een rechte, voorspelbare buiging op een vaste plek, en de coating buigt daar op dezelfde manier mee, iedere keer opnieuw. Bij een ronde of onregelmatige vouw buigt de coating over een groter, minder bepaald oppervlak, en dat geeft meer kans op microscheurtjes die je met het blote oog niet ziet maar die op termijn wel een rol spelen. Onze felsplaten zijn koud vouwbaar tot -15 graden, en die eigenschap geldt voor de haakse vorm zoals wij hem specificeren, niet voor een geïmproviseerde vouw op de bouwplaats.
Een coating van 50 micrometer is dun genoeg om nooit helemaal onafhankelijk te zijn van hoe hij behandeld wordt. Dat geldt voor iedere gecoate plaat, van welk merk dan ook, en het is geen zwakte van dit product maar een eigenschap van coatings in het algemeen. Bij een felsverbinding komt dat samen op één lijn: de plek waar de plaat het meest wordt vervormd. Een aannemer die de fels met de juiste felsmachine sluit, op de juiste temperatuur, oefent op die 35 mm precies de druk uit waarop het materiaal is berekend. Wordt er met een verkeerd gereedschap nagewerkt, met een moersleutel bijgezet of met een hamer bijgetikt omdat de felsmachine net niet paste, dan verandert de belasting op die rand. De coating kan dat op het oog nog goed doorstaan en toch al beschadigd zijn op een manier die zich pas na een jaar of twee laat zien, als vocht bij het staal weet te komen op precies de plek waar de rand het scherpst gebogen is.
Wij krijgen soms platen terug of foto's van een dak waar de klacht luidt dat de kleur op de fels anders verweert dan op het vlak. Dat hoort in de eerste plaats bij een gesprek over kleur en glans, en daarvoor verwijzen wij naar zinklook.com. Maar als de vraag is of dat onder garantie valt, kijken wij eerst naar de vorm van de fels: is hij haaks gebleven, zit er een breuk of een te scherpe insnijding in de bocht, is hij overal even hoog. Bij een fels die niet meer haaks is maar ergens is dichtgeknepen tot een spitse punt, zit de coating daar onder een spanning die niet in de specificatie past, en dat is geen materiaalfout maar een verwerkingskwestie.
De hoogte van de fels bepaalt hoe hoog het water moet komen voordat het over de rand kan slaan. Bij 35 mm ligt die grens ruim boven wat er bij een normale regenbui of bij smeltend sneeuwwater op een dak of gevel gebeurt, mits de plaat op de voorgeschreven helling ligt en de fels over de hele lengte dezelfde hoogte houdt. Garantie op waterdichtheid is dus niet los te zien van de vraag of die 35 mm ook 35 mm is gebleven na het sluiten. Een fels die op een deel van de baan is platgedrukt tot 25 mm geeft daar een lagere kering, en dat is precies de plek waar een lek een paar jaar later begint, vaak onopgemerkt tot het binnen zichtbaar wordt.
Dit is ook waarom wij, als er twijfel is over een uitvoering, liever meekijken op tekening dan achteraf een discussie voeren over garantie. Dat meedenken kost niets en het voorkomt dat een aannemer een maatvoering aanhoudt die op de hoek van een dak niet meer haalbaar is zonder de felshoogte in te leveren. Bij inwendige hoeken en aansluitingen op doorvoeren is dat een bekend probleem, en het is precies zoals wij uitleggen bij [wat er misgaat](/felsplaat/de-fels/wat-gaat-er-mis): niet omdat het materiaal het niet aankan, maar omdat de fels op die plek niet zijn volle hoogte kan houden als de standaardmaat wordt aangehouden.
Sommige systemen op de markt werken met een ronde fels, een gebogen overslag in plaats van een rechte opstand. Dat is geen kwaliteitsoordeel, maar het is wel een ander mechanisme. Bij een ronde fels verdeelt de spanning zich over een gebogen vlak, wat bij bepaalde machines makkelijker te sluiten is maar minder voorspelbaar maakt waar de coating precies wordt belast. Bij onze haakse fels van 35 mm ligt die belasting op een vaste, herhaalbare plek: de twee scherpe hoeken waar de plaat 90 graden omslaat. Wie met de juiste felsmachine werkt, belast die hoeken steeds op dezelfde manier, en dat is nu net de voorspelbaarheid die een garantiebeoordeling mogelijk maakt. Bij een minder voorspelbare vorm is achteraf veel moeilijker vast te stellen of een gebrek aan verwerking of aan materiaal ligt.
Ons eigen walsproces is op die haakse vorm afgestemd, en de platen komen van 450 tot 8000 mm op de millimeter afgekort zodat er op de bouw niet meer aan de plaat zelf gesneden of geplooid hoeft te worden dan nodig is. Hoe minder er ter plekke wordt aangepast aan de plaat zelf, hoe minder kans er is dat de fels onderweg een andere vorm krijgt dan waarvoor hij is ontworpen. Wat er voorafgaand aan de bestelling allemaal vastgelegd moet worden om dat zo te houden, zoals de maatvoering per baan en de plek van de hoeken, staat beschreven bij [wat je vooraf moet weten](/felsplaat/de-fels/vooraf-weten).
De garantie op onze felsplaten gaat in de praktijk zelden over het staal en vaak over wat er met de fels gebeurt tussen het moment van leveren en het moment van sluiten. Houd de haakse vorm en de volle hoogte van 35 mm aan, gebruik het gereedschap waarvoor de fels is ontworpen, en een discussie over garantie hoeft niet te ontstaan. Twijfelt u over een specifieke aansluiting of hoek op uw project, dan kijken wij kosteloos mee op tekening; neem daarvoor contact op met Klikzink in Ede.