Klikzink
Onze felsbanen krijgen aan beide zijden een haaks opstaande fels van 35 mm. Dat getal is geen esthetische keuze en ook geen toevalligheid uit de wals: het is de hoogte die nodig is om water blijvend buiten te houden, ook onder druk van wind, opstuwing en een dunne sneeuwlaag die langzaam smelt op het vlak. Op deze pagina leggen we uit in welke situaties het verstandig is om die 35 mm en die haakse vorm niet zomaar aan te passen, te verlagen, of te vervangen door een andere afwerking. Dit gaat over de plaat en de fels zelf; niet over de klem waarmee hij aan de ondergrond vastzit, niet over dakhelling, en niet over kleur.
De fels werkt als een kleine kering. Regenwater dat over het vlak van de plaat loopt, bereikt de rand, en daar moet het omhoog geduwd worden voordat het over de rand heen kan. Bij 35 mm hoogte is die drempel groot genoeg om ook bij slagregen, een tijdelijke opstopping door bladafval, of een korte periode van dooi met sneeuwrestjes op het dak, voldoende buffer te bieden. Verlaagt u die hoogte, om welke reden dan ook, dan verkleint u die buffer recht evenredig. Een paar millimeter lijkt weinig, maar op een dak dat toch al aan de ondergrens van zes graden helling zit, is elke millimeter waterkering relevant. Wij zien in de praktijk dat aannemers soms geneigd zijn de fels iets lager te maken om een detail bij een doorvoer of een hoek strakker te laten aansluiten. Dat is precies de situatie waarin u het beter niet doet: pas liever het detail aan dan de fels.
Er is een tweede reden om de hoogte niet aan te passen, en die heeft te maken met de klem die onder de fels schuift. Die klem is ontworpen op exact deze hoogte en dit profiel. Wijzigt u de fels, dan wijzigt u ook de grip en daarmee de manier waarop de baan bij uitzetting en krimp kan bewegen. Hoe die klem precies werkt en welke volgorde daarbij hoort, leest u niet hier maar op klikzink.com; op deze pagina gaat het er alleen om dat u weet dat de fels en de klem een paar vormen, en dat u die twee dus niet los van elkaar mag aanpassen zonder gevolgen te overzien.
Sommige felssystemen op de markt werken met een ronde, gebogen fels in plaats van een haakse. Dat is geen kwestie van smaak, maar van mechanica. Een haakse fels, zoals wij die walsen, geeft een scherpe, gedefinieerde hoek waar het materiaal stevig tegen zichzelf aan ligt. Dat maakt de verbinding stijver en minder gevoelig voor het opengaan onder mechanische belasting, bijvoorbeeld wanneer er tijdens de bouw over het dak gelopen wordt of wanneer sneeuw van een hoger gelegen dakvlak op de fels terechtkomt. Een ronde fels buigt makkelijker mee, wat elders zijn voordelen kan hebben, maar bij onze platen van 0,55 mm dikte in Sendzimir verzinkt staal is de haakse vorm de vorm waarop de hele plaatopbouw, inclusief de coating van 50 micrometer, is afgestemd.
Wilt u om ontwerpredenen toch een rondere, zachtere lijn op de gevel, dan is dat een vraag over uiterlijk en die beantwoorden wij niet hier maar op zinklook.com. Wat wij op deze pagina wel willen meegeven: verander de vorm van de fels niet zelf in het werk, met een extra slag van het gereedschap of door de rand na te buigen. Daarmee tast u de waterkerende werking aan zonder dat dat aan de buitenkant meteen te zien is.
Er zijn een paar praktische momenten waarop het verstandiger is de fels nog niet te sluiten, ook al ligt de plaat al goed op zijn plek. Bij temperaturen onder de -15 graden raden wij af om door te zetten: onze platen zijn koud vouwbaar tot die grens, maar daaronder wordt het materiaal stugger en neemt de kans op microscheurtjes in de coating toe, juist op de plek waar de fels het meest wordt belast. Wacht in dat geval liever een paar uur of verplaats het werk naar het volgende dagdeel dan de fels met man en macht dicht te krijgen.
Ook bij een sterk vervuild of beschadigd vlak is het beter om niet door te zetten voordat u het probleem heeft opgelost. Vuil, bramen van het zagen, of een bocht die te scherp is aangezet, komen in de fels terecht en verstoren daar de sluiting. Een felsverbinding die er aan de buitenkant dicht uitziet maar plaatselijk niet goed aansluit, geeft op termijn precies de lekkage waar de hoogte van 35 mm juist voor bedoeld was om te voorkomen. Wat er in dat soort gevallen mis kan gaan, beschrijven wij uitgebreider zoals wij uitleggen bij [wat er misgaat](/felsplaat/de-fels/wat-gaat-er-mis); op deze pagina volstaat de vaststelling dat u met een vervuilde of beschadigde rand beter wacht dan doorwerkt.
Een derde situatie is die waarin de ondergrond of de detaillering nog niet vaststaat. Als de aansluiting op een doorvoer, hoek of nok nog gewijzigd kan worden, is het onhandig om de felsbanen daar al definitief te sluiten. Eenmaal gefelst zit de baan vast in zijn positie en is aanpassen achteraf lastig zonder de plaat te beschadigen. Wacht in twijfelgevallen liever tot de tekening definitief is dan de fels als eerste te sluiten en de rest van het detail daar achteraf op te laten passen.
Twijfelt u of een bepaalde situatie op uw project vraagt om de fels aan te passen, te verlagen, of tijdelijk niet te sluiten, dan denken wij daar kosteloos in mee op basis van uw tekening. Wij leveren de felsbanen op maat van 450 tot 8000 mm, op de millimeter afgekort, in vlak, met verstijvingsril of met micro-lines, en wij kunnen vooraf meekijken of uw detail met de standaard felshoogte van 35 mm goed uitvoerbaar is. Dat voorkomt dat er op de bouwplaats zelf een beslissing genomen moet worden die beter al op tekening was uitgezocht.
Wilt u weten wat er verder nog vooraf vastgelegd moet worden voordat u met deze platen aan de slag gaat, dan vindt u dat bij [wat u vooraf moet weten](/felsplaat/de-fels/vooraf-weten). Voor vragen over de bevestiging onder de fels, de dakhelling waarop het systeem toepasbaar is, of het uiterlijk van de kleuren, verwijzen wij u naar klikzink.com, klikfels.com en zinklook.com. Neem voor een monster van een van onze drie matte kleuren, of om een tekening met ons te delen, contact op met Klikzink, Boylestraat 22 in Ede: wij kijken met u mee voordat er iets definitief gefelst wordt.