Klikzink
Een deuk in het vlakke deel van een felsbaan komt er niet meer uit. Dat is de kern van waarom we deze vraag apart behandelen: niet hoelang het voorzichtig lopen duurt of waar je op moet letten tijdens de controle, maar wie er nu eigenlijk verantwoordelijk is als het toch misgaat. Op de bouw wijst iedereen dan naar iedereen, en dat is meestal omdat vooraf niemand heeft afgesproken wie waarvoor instaat. Die verdeling leggen we hier vast, voor zover die van ons kant af te leggen is.
Wat wij als Klikzink doen, stopt bij de plaat zelf. Wij walsen de baan op de gevraagde lengte, met de fels en het vlak dat u bestelt, en wij zorgen dat het pak op de bouw aankomt zoals het de fabriek heeft verlaten: recht, onbeschadigd, met de beschermfolie er nog op waar dat is afgesproken. Wat er gebeurt tussen het moment dat het pak van de vrachtwagen komt en het moment dat de laatste fels dicht is, is aan de mensen die daar op dat moment op het dak of tegen de gevel staan. Dat is geen verhaal om onder uit te komen; het is een technisch feit. Een fabriek kan een plaat vlak en maatvast afleveren. Een fabriek kan niet garanderen wat er met die plaat gebeurt zodra hij tien hoog op een steiger ligt en er een dakdekker met een volle gereedschapskist overheen loopt.
De dakdekker is degene die de plaat daadwerkelijk in handen heeft, en dus ook degene die het meeste invloed heeft op of hij vlak blijft. Dat begint bij hoe het pak wordt opgetild en verplaatst: aan de rand dragen, niet in het midden laten doorbuigen, en de banen op een egale ondergrond leggen voordat ze worden opengevouwen. Een baan die met een bocht erin op twee dakstoelen wordt neergelegd, kan onder zijn eigen gewicht al een knik krijgen voordat er nog iemand op heeft gestaan.
Daarna is het de dakdekker die bepaalt waar en wanneer er gelopen wordt. Op de fels, waar de plaat door de opstaande rand wordt ondersteund, kan prima gelopen worden. In het vlakke midden van de baan, zeker bij een uitvoering zonder verstijvingsril, is dat een ander verhaal: daar geeft het staal van 0,55 mm mee onder een volle voet, en bij een verkeerde trap of een gereedschapskist die wordt neergezet, blijft dat zichtbaar. Een loopplank die het gewicht over een breder oppervlak verdeelt, scheelt daarin veel: hij voorkomt dat het volle gewicht van een persoon op een paar vierkante centimeter komt te staan, en dat is precies het verschil tussen een plaat die vlak blijft en een plaat met een duidelijke inzakking.
De dakdekker regelt ook de volgorde van werken op het dak: eerst de banen leggen en fixeren voordat er materiaal, ladders of andere pakken felsplaat op worden gestapeld. Wij leveren de platen op maat aan, tot 8000 mm op de millimeter afgekort, maar hoe lang een baan ook is, hij is niet bedoeld als opslagvloer voor de rest van de bouwmaterialen. Dat lijkt een open deur, maar in de praktijk is het precies waar het misgaat: aan het einde van de dag wordt er nog snel een pallet dakbeschot op het net gelegde vlak gezet, "voor morgen", en de volgende ochtend is er een deuk die niemand heeft zien ontstaan.
De opdrachtgever, meestal de aannemer die de dakdekker heeft ingehuurd, heeft een rol die vaak wordt vergeten omdat hij niet met de handen aan de plaat zit: de planning van de bouwplaats. Als er na de dakdekker nog een andere partij op het dak moet, voor loodwerk, voor antennes, voor een dakkapel, dan is het aan de opdrachtgever om die volgorde zo te regelen dat er niet onnodig over een al gelegd vlak gelopen wordt door mensen die niet weten waar ze wel en niet mogen staan. Een elektricien die een kabel over het dak trekt en daarbij dwars over het midden van een baan loopt omdat dat de kortste weg is, weet vaak niet dat hij daarmee schade veroorzaakt. Dat weten laten landen bij iedereen die het dak op gaat, is een organisatorische taak en die ligt niet bij ons en niet bij de dakdekker, maar bij wie de bouwplaats aanstuurt.
De opdrachtgever is ook degene die vooraf moet vastleggen wat er met de baanlengte gebeurt als het ontwerp verandert. Wij leveren op de maat die is doorgegeven, en als die maat op de bouw nog moet worden aangepast, is dat een ander traject dan vervorming door lopen: dat proces staat beschreven bij hoe u de baanlengte bepaalt en bij het afkorten op de bouw. Vervorming door het leggen zelf, waar deze pagina over gaat, ontstaat niet door een verkeerde maat maar door hoe er met de plaat wordt omgegaan nadat hij al goed is aangekomen.
Voor ons houdt de verantwoordelijkheid op bij de deur van de vrachtwagen, of bij de kraan die het pak op het dak zet, afhankelijk van wat is afgesproken. Vanaf dat moment is de plaat in handen van de partij die hem verwerkt, en die partij bepaalt met zijn manier van werken of het vlak, dat door de coating en de verzinking tegen weer en corrosie is beschermd, ook mechanisch intact blijft. Dat weer en die corrosiebescherming zijn overigens een ander verhaal dan vervorming: een deuk verandert niets aan de laag van 275 gram zink per vierkante meter of aan de organische coating daarboven, die blijven zitten. Het gaat puur om de vorm van het vlak, en die vorm is, eenmaal verstoord, niet meer terug te brengen door er aan te trekken of te drukken.
Dat betekent dat een deuk die tijdens het leggen ontstaat, in de praktijk wordt opgelost door vervanging van die ene baan, niet door reparatie. Wie dat betaalt, is een vraag die niet in deze kennisbank te beantwoorden is: dat hangt af van de afspraken tussen aannemer en dakdekker, en van wie er op het moment van de schade aantoonbaar aan het werk was. Wat wij wel kunnen zeggen is waar de schade vandaan komt en bij wie die dus meestal wordt neergelegd: bij wie op dat moment op de plaat stond of het gewicht daarop liet komen.
Wat u met deze pagina kunt doen, is de afspraak vooraf maken in plaats van de discussie achteraf voeren. Leg met de dakdekker vast wie waar mag lopen en wanneer er een loopplank verplicht is, en leg met de opdrachtgever vast wie er na het leggen nog op het dak komt en in welke volgorde. Heeft u daarna nog vragen over de plaat zelf, de maat of de levering, dan denken wij daar kosteloos over mee, ook op basis van een tekening.