Klikzink
Als u ons belt over condens aan de achterzijde van een felsplaat, is de eerste vraag die wij stellen niet "welke coating" of "welke kleur", maar: wie doet hier wat. Want condensvorming aan de onderkant van de plaat is geen fout van het materiaal, maar het gevolg van een samenspel tussen de plaat, de opbouw eronder en de keuzes die daarover zijn gemaakt. Op deze pagina leggen we uit welk deel daarvan bij ons ligt, welk deel bij de dakdekker en welk deel de opdrachtgever zelf moet regelen, voordat er ook maar één plaat op het dak ligt.
Wij walsen de felsplaat op maat, van 450 tot 8000 millimeter, in de gewenste uitvoering: vlak, met verstijvingsril of met micro-lines. De plaat is Sendzimir verzinkt staal met een organische coating, en wat betreft de achterzijde geldt: die kant is niet extra behandeld of afgewerkt. Er zit verzinking op, zoals aan de voorzijde, maar geen decklaag die is bedoeld om blootgesteld te worden aan vocht dat structureel tegen de plaat blijft staan. Dat is geen slordigheid van onze kant, het is simpelweg niet waarvoor die zijde is ontworpen: de achterzijde is bedoeld om droog te blijven doordat de opbouw daaronder dat regelt, niet doordat de plaat zelf dat vocht verdraagt.
Wat wij dus wél doen, is u vertellen wat het materiaal aankan en wat niet. Bij aflevering krijgt u exact de maat die u heeft besteld, op de bouw gereed om te verwerken, in het gewicht dat u kunt verwachten: ongeveer 5 kilo per vierkante meter. Wij denken ook mee op tekening, kosteloos, en dat is het moment waarop wij vaak al zien of er een risico op condens aan de achterzijde in de opbouw zit. Wij kunnen u dan wijzen op wat er mis kan gaan, zoals wij uitleggen bij [wat er misgaat](/felsplaat/condens-achterzijde/wat-gaat-er-mis), maar de opbouw zelf ontwerpen wij niet. Dat is niet ons vakgebied en het hoort ook niet bij de plaat.
De dakdekker is degene die de plaat daadwerkelijk verwerkt, en daarmee ook degene die als eerste ziet of de ondergrond klopt met wat er is afgesproken. Ligt er een dampopen folie waar een dampdichte had moeten liggen? Is de onderconstructie vochtig aangeleverd door een andere partij op de bouw? Dat zijn zaken die de dakdekker constateert op het moment dat hij de felsplaat gaat leggen, en niet pas als er drie maanden later een klacht komt over druppels aan de onderkant.
Wij horen vaak dat een dakdekker de plaat koud heeft weggezet omdat de temperatuur onder de -15 graden kwam, wat niet zou mogen, of dat hij een baan liet liggen omdat de ondergrond nog niet klopte. Dat is precies de rol die bij de verwerker past: hij beoordeelt de situatie op de bouw op dat moment, hij legt de plaat volgens de juiste volgorde met de klemmen onder de fels, en hij meldt afwijkingen. Wat de dakdekker niet doet, en ook niet zou moeten doen, is de opbouw onder het dak beoordelen op dampdoorlatendheid of isolatiewaarde. Dat is een vraag die niet op de bouwplaats wordt beantwoord maar in het ontwerp, en die hoort dus eerder in het proces, zoals we ook toelichten bij [wat je vooraf moet weten](/felsplaat/condens-achterzijde/vooraf-weten).
Een voorbeeld uit de praktijk: een dakdekker die een felsdak op een loods legde, zag dat de dampremmende laag onder de isolatie ontbrak. Hij heeft dat gemeld aan de opdrachtgever voordat hij verder ging, in plaats van de plaat toch te leggen en het probleem te laten liggen voor later. Dat is precies hoe de rolverdeling zou moeten werken: de dakdekker signaleert, maar lost het ontbrekende ontwerp niet zelf op.
De opbouw onder de felsplaat, de dampremmende laag, de isolatiedikte, de ventilatie van de spouw: dat zijn keuzes die in het bouwkundig ontwerp worden gemaakt, ruim voordat er een dakdekker op het dak staat. Dat is niet iets wat wij als plaatleverancier bepalen, en het is ook niet iets wat de dakdekker ter plekke kan compenseren. Als de opdrachtgever, de architect of de aannemer die keuze niet vooraf goed heeft laten doorrekenen, dan is de kans op condens aan de achterzijde een gevolg van dat ontbrekende werk, niet van de plaat die er later op wordt gelegd.
Wij zien dit vaak misgaan bij verbouwingen, waar een bestaande onderconstructie wordt herbenut zonder dat iemand controleert of die nog aansluit bij een nieuwe, dichtere dakopbouw. De felsplaat zelf verandert daar niets aan: hij doet precies wat hij altijd doet, namelijk het dak waterdicht afsluiten aan de bovenzijde. Wat er aan de onderzijde gebeurt, hangt volledig af van wat daaronder is gebouwd. Voor de technische kant van die opbouw, zoals dampdoorlatendheid en isolatie, verwijzen we naar klikfels.com; dat is niet iets waarover wij op deze site verder gaan.
Het onderscheid tussen deze drie partijen is niet alleen een kwestie van wie waarvoor aansprakelijk is als het misgaat, al speelt dat wel een rol, zoals u kunt lezen bij [wat het voor de garantie betekent](/felsplaat/condens-achterzijde/garantie). Het is vooral relevant omdat het bepaalt waar u vroeg in het proces naar moet vragen. Een opdrachtgever die pas op de bouw voor het eerst hoort dat de dampremmende laag ontbreekt, is te laat: dat had in de ontwerpfase moeten worden vastgelegd. Een dakdekker die geen mogelijkheid heeft om een afwijking terug te melden voordat hij verder legt, kan het probleem niet meer stoppen. En wij als leverancier kunnen een plaat leveren die precies aan de specificatie voldoet, en toch krijgt u last van condens aan de achterzijde, simpelweg omdat die specificatie nooit rekening hield met de opbouw die er onder ligt.
Daarom raden wij aan om, zeker bij projecten waar de opbouw niet standaard is, zoals bij oudere gebouwen of bij een combinatie met zonnepanelen waarvoor u meer vindt op solarfels.com, de drie rollen expliciet te benoemen voordat de eerste plaat wordt gelegd. Wie tekent de opbouw, wie controleert die op de bouw, en wie legt de plaat. Als die vraag op tafel ligt voordat er iets wordt aangeleverd, is de kans dat condens aan de achterzijde achteraf een verrassing wordt, veel kleiner.
Als u een project heeft waarbij u twijfelt of de opbouw onder de felsplaat klopt, kunt u ons de tekening sturen. Wij denken gratis mee en wijzen u op wat er vanuit de plaat gezien relevant is. Voor de technische beoordeling van de opbouw zelf, en voor vragen over dakhelling of isolatie, verwijzen wij u door naar klikfels.com. Wilt u weten hoe u een bestaande situatie zelf kunt beoordelen op risico, dan vindt u dat bij [hoe je het controleert](/felsplaat/condens-achterzijde/controleren).