Klikzink
Een felsplaat is licht, maar niet ongevoelig. Zodra de plaat op de ondergrond ligt, bepaalt vooral wat u eromheen organiseert of hij er ook mooi vlak bij blijft liggen. Dat gaat niet over de klem of de bevestiging zelf, daarvoor verwijzen we naar klikzink.com, maar over wat er op de bouwplaats klaar moet staan voordat de eerste baan wordt gelegd: gereedschap, mensen, en een paar afspraken over waar wel en niet op gelopen mag worden.
De platen zelf komen op maat aan, op de millimeter afgekort, dus zagen of knippen op de bouw is meestal niet nodig. Wat u wel nodig heeft, is gereedschap om de plaat te verplaatsen, te positioneren en vast te zetten zonder hem te beschadigen. Denk aan vacuümheffers of zuignappen om lange banen op te tillen zonder ze te buigen, rubberen hamers in plaats van stalen hamers om de fels te sluiten, en handschoenen die niet alleen de scherpe randen opvangen maar ook voorkomen dat vingerafdrukken en vet op de coating komen. Een stalen hamer of een scherpe schroevendraaier die per ongeluk op het vlakke deel terechtkomt, laat een deuk achter die je er niet meer uit krijgt. Dat is het lastige aan staal van 0,55 mm: het is stijf genoeg om een vlak dak te maken, maar een lokale klap zet blijvend door. Zorg dus dat er geen los gereedschap op de plaat rondslingert en dat niemand de plaat als aanlegtafel gebruikt.
Daarnaast helpt het om een rolsteiger of schraagconstructie te hebben staan waarop u de langere banen tijdelijk kunt neerleggen voordat ze op hun plek gaan. Bij banen van vier meter en langer heeft u al snel twee of drie mensen nodig om ze zonder doorbuigen te verplaatsen, en dat brengt ons bij de mankracht.
Een baan van twee meter tilt u met twee mensen, maar zodra de lengte richting de zes, zeven meter gaat, is dat niet meer verantwoord. Niet omdat het te zwaar is, de plaat weegt ongeveer 5 kilo per vierkante meter, maar omdat een lange, dunne plaat bij ongelijk tillen doorbuigt en dan een permanente knik krijgt op de plek waar hij het meest doorzakte. Reken bij lange banen op minimaal drie, vaak vier personen: twee die de plaat dragen en positioneren, en één of twee die meelopen om doorbuigen te voorkomen en de baan recht te houden tot hij vastligt. Wie hier op de bouw verantwoordelijk voor is en met hoeveel man een ploeg meestal werkt, leggen we uit bij [wie het doet](/felsplaat/vervorming/wie-doet-het).
Voordat de eerste plaat de loods verlaat, is het verstandig om te controleren of de ondergrond al klaarligt zoals afgesproken en of er voldoende opslagruimte is om de platen droog en vlak te bewaren tot ze gelegd worden. Platen die op een ongelijke stapel liggen, of die met te weinig steunpunten worden opgeslagen, kunnen al vervormen voordat ze zelfs maar gelegd zijn. Leg ze plat, op een egale ondergrond, en niet met te grote tussenruimtes tussen de steunbalken.
Zorg ook dat er loopplanken op de bouwplaats liggen. Dat is misschien het meest onderschatte hulpmiddel bij het leggen van felsplaten. Zelfs als de ondergrond stevig is, wil u niet dat iedereen met werkschoenen los over het vlakke deel van de plaat loopt. Een loopplank verdeelt het gewicht van een persoon over een groter oppervlak en voorkomt dat een enkele voetstap een deuk achterlaat op de plek waar de plaat nog niet ondersteund wordt. Op de fels zelf mag u wel lopen, die is haaks opgezet en aanzienlijk stijver dan het vlakke midden van de baan, maar op het vlak zonder loopplank staan is vragen om een blijvende afdruk. Bij een uitvoering met verstijvingsril of micro-lines is het vlak iets minder gevoelig dan bij een volledig vlakke plaat, maar de loopplank blijft nodig zodra er meer dan kortstondig op gelopen wordt.
Werk bij voorkeur ook met een vaste looproute die van tevoren is afgesproken binnen de ploeg. Als iedereen weet waar de loopplanken liggen en waar niet gelopen wordt, voorkomt dat de ad-hoc beslissingen die achteraf tot een deuk leiden. Dat is een kleine organisatorische stap die niets kost, maar wel voorkomt dat er na het leggen een plek is die opnieuw bekeken moet worden.
Het materiaal zelf is redelijk onverstoorbaar wat temperatuur betreft: koud vouwbaar tot -15 graden, dus bij winterse omstandigheden is het materiaal zelf niet het probleem. Wat wel meespeelt, is dat staal bij koude stijver aanvoelt en dus minder meegeeft bij een misstap, wat een klap eerder zichtbaar maakt. Bij warmte zet de plaat ook wat uit, ongeveer half zoveel als zink, dus bij het monteren van lange banen moet daar rekening mee gehouden worden. Dat raakt aan de bevestiging en de volgorde van werken, waarover u meer leest op klikzink.com.
Voor de vervorming die door het leggen zelf ontstaat, geldt vooral: voorkomen is makkelijker dan herstellen. Een deuk in het vlakke deel van de baan is niet weg te werken, hooguit minder zichtbaar te maken, en zeker niet op een manier die op elke kleur en elke lichtinval onopvallend blijft. Hoe zichtbaar een deuk precies is en of dat voor uw project een probleem vormt, hangt af van de glansgraad en het gekozen oppervlak, zoals wij uitleggen bij zinklook.com. Wat de gevolgen zijn voor de garantie als een plaat toch beschadigd raakt tijdens het leggen, leest u bij [wat het voor de garantie betekent](/felsplaat/vervorming/garantie).
Voordat u met een ploeg de bouwplaats opgaat, loopt u dus kort na: heeft u vacuümheffers of zuignappen, rubberen hamers, voldoende mensen voor de lengte van de banen die u gaat leggen, en genoeg loopplanken om niet rechtstreeks over het vlakke deel te moeten lopen. Is dat allemaal aanwezig, dan is het risico op een onherstelbare deuk in de plaat aanzienlijk kleiner. Heeft u vragen over de juiste maatvoering voor uw project of wilt u een monster van een van de drie kleuren om de uitvoering te bekijken, neem dan contact op met Klikzink in Ede. Wij denken kosteloos mee op tekening en leveren de platen op de millimeter afgekort, zodat er op de bouw zo weinig mogelijk aanpassing nodig is en het risico op beschadiging tijdens het leggen zo laag mogelijk blijft.