Klikzink
Er is een vraag die we vaker krijgen dan u zou denken: wat kost het als er iemand op de plaat stapt en er een deuk in komt? Het eerlijke antwoord is dat we die vraag niet met een bedrag kunnen beantwoorden. Niet omdat we het niet willen zeggen, maar omdat het antwoord niet in geld zit. Een deuk in het vlakke deel van een felsplaat van 0,55 mm komt er niet meer uit. Niet met een hamer, niet met warmte, niet met geduld. Het staal is dan plastisch vervormd en dat is een blijvende toestand. De echte kostenpost is dus niet een bedrag per deuk, maar de vraag of u de plaat nog kunt gebruiken zoals hij bedoeld is, of dat hij terug moet.
De reden dat we geen prijs op een deuk kunnen plakken is dat de schade niet in materiaal zit, maar in wat de plaat daarna nog moet doen. Een felsplaat met verstijvingsril of met micro-lines is juist gemaakt om kleine oneffenheden in het zicht op te vangen: het profiel breekt het licht al, dus een lichte deuk valt daar minder op dan op een volledig vlakke uitvoering. Bij een vlakke plaat, zonder ril, staat elke onvolkomenheid in het schuine licht van de vroege ochtend of late middag in het volle zicht. Twee identieke deuken kosten dus niet hetzelfde: bij de ene uitvoering is het een kwestie van goed kijken of het door de beugel kan, bij de andere is het een zichtbaar litteken dat nooit meer weggaat. Wat er precies met een deuk mag in het licht van de garantie, leest u bij ons stuk over [vervorming bij het leggen en de garantie](/felsplaat/vervorming/garantie). Hier gaat het ons om iets anders: om het geld dat u kunt besparen door helemaal niet in die situatie te komen.
De grootste kostenpost die u zelf in de hand heeft, is niet de plaat maar de loopplank. Een felsbaan van 475 mm werkende breedte is niet gemaakt om op te staan, punt. Het vlakke deel tussen de fels is een dun stalen membraan dat een gelijkmatig verdeelde belasting, zoals sneeuw of wind, prima aankan, maar dat bij een puntbelasting van een schoenzool meteen lokaal doorbuigt. Een loopplank van twintig euro, breed genoeg om over twee felsen heen te leggen, verdeelt het gewicht van de persoon die erop staat over een grotere oppervlakte en over de felsen zelf, die wél stevig zijn. Zo'n plank is de goedkoopste verzekering die er is op de bouwplaats: hij kost een fractie van één vervangen felsbaan, en die ene baan is vaak niet het enige wat vervangen moet worden, want een deuk zit zelden alleen. Wie eenmaal door het vlak zakt, zet vaak een tweede stap om het evenwicht te herstellen, en dan heeft u zomaar twee beschadigde platen in plaats van geen.
De felsen zelf, de opstaande randen van 35 mm, kunnen een voet kortstondig wel verdragen, omdat daar het meeste materiaal zit en de vorm zelf al stijfheid geeft. Maar ook dat is geen vrijbrief om er structureel op te lopen: bij herhaling, of met gereedschap in de hand waardoor u niet recht boven uw voet staat, verschuift het gewicht toch weer naar het vlakke deel ernaast. De vuistregel die we aannemers meegeven is simpel: loop op de fels als het niet anders kan, loop op een plank als het kan, en loop nooit met volle overtuiging op het midden van een baan. Dat geldt voor een dak van een bedrijfshal net zo goed als voor een kleine luifel: de plaat kent het verschil in gebouwtype niet, alleen het gewicht dat erop komt.
Als we toch iets willen zeggen over wat vervorming u uiteindelijk kan kosten, dan hangt dat af van een paar keuzes die u vóór het leggen al maakt, niet erna. Ten eerste de baanlengte: hoe langer de bestelde baan, hoe groter het stuk plaat dat met één deuk onbruikbaar wordt voor het zichtwerk waarvoor het bedoeld was. Hoe u die lengte goed bepaalt, leest u in ons overzicht over [de baanlengte van felsplaten bepalen](/felsplaat/baanlengte-bepalen). Ten tweede de uitvoering van het vlak: een plaat met micro-lines is minder gevoelig voor het in het oog springen van kleine deuken dan een volledig vlakke plaat, simpelweg omdat het profiel de aandacht al ergens anders op vestigt. Ten derde de planning op de bouwplaats: als het leggen van de felsplaten samenvalt met ander werk op het dak, zoals het plaatsen van doorvoeren of het aansluiten van de dakrand, is de kans op een onbedoelde misstap groter dan wanneer de leggers als enigen op het dak staan. Geen van deze factoren is in geld uit te drukken zonder de situatie te kennen, maar ze zijn allemaal wel te beïnvloeden voordat de eerste baan gelegd wordt.
Een vervormde baan vervangen is zelden een geïsoleerde ingreep. Een felsbaan grijpt in de fels van zijn buurbanen, dus een beschadigde baan eruit halen betekent vaak dat u ook de aansluitende felsen los moet maken en opnieuw moet sluiten. Op een klein dakvlak is dat een kwestie van een uur werk erbij, op een lang doorlopend dakvlak van een loods kan het betekenen dat een halve dag werk overgedaan moet worden. Dat is de echte reden waarom we liever niet met een bedrag per deuk schermen: de deuk zelf is het kleinste probleem, de arbeid om hem eruit te krijgen is het grote probleem. Vandaar dat voorkomen hier zwaarder weegt dan bij veel andere onderdelen van het dak.
Heeft u een legploeg die morgen op het dak moet, zorg dan dat er voldoende loopplanken op de bouwplaats liggen voordat de eerste rol felsplaat wordt uitgerold, en spreek met de ploeg af waar wel en niet gelopen wordt voordat het werk begint. Twijfelt u over de juiste uitvoering van het vlak voor uw project, met of zonder ril of micro-lines, neem dan contact op met Klikzink, Boylestraat 22 in Ede: we denken kosteloos mee op tekening en sturen op verzoek monsters van alle drie de kleuren mee, zodat u niet alleen de maat maar ook het uiterlijk vooraf kunt beoordelen.