Klikzink
Onze felsbanen worden gewalst uit staal van 0,55 mm dik. Dat getal komt terug in elke offerte en op elke pakbon, en het is meer dan een technische specificatie: het bepaalt hoe stijf het vlak aanvoelt, hoeveel de plaat weegt en hoeveel er kan gebeuren voordat u een deuk in het dak of de gevel ziet. Wie de plaat bestelt op maat, bestelt in feite ook dit gedrag mee. Daarom leggen we hier uit wat die dikte voor de bestelling betekent, en waarom een plaat die op de millimeter is afgekort nog niet betekent dat het gebouw daaronder ook op de millimeter recht is.
Bij 0,55 mm staal met een fels van 35 mm en een werkende breedte van 475 mm ontstaat een vlak dat zichzelf voor een groot deel draagt. De hoogte van de fels werkt als een soort ribbel over de hele lengte van de baan; die geeft de plaat zijn stevigheid, niet de dikte van het staal alleen. Dat is ook waarom we drie uitvoeringen van het vlak leveren: vlak, met een verstijvingsril, of met micro-lines. Bij lange banen op een groot dakvlak raden we vaak de uitvoering met ril aan, simpelweg omdat een groot vlak van 0,55 mm zonder die extra stijfheid gevoeliger is voor golving door temperatuurverschil of voor een lichte deuk bij het lopen.
Het gewicht dat bij deze dikte hoort is ongeveer 5 kg per vierkante meter, inclusief de zinklaag en de coating. Dat is relevant voor de bestelling omdat het meetelt in het transport en in de planning van het hijswerk: een bundel van tien banen van zes meter is geen lichte lading, ook al is het materiaal op zich dun. Reken het gewicht liever ruim dan krap in, want een kraan die net te licht is ingeschat op de bouwdag kost meer tijd dan de paar minuten die de berekening vraagt.
Wat de plaat aan een deuk kan hebben, is een vraag die we vaak krijgen en die geen eenduidig antwoord heeft. Bij 0,55 mm veert het materiaal nog behoorlijk terug bij een lichte stoot, maar een scherpe klap, een gereedschap dat valt, of een steiger die tegen de plaat leunt, laat blijvend zijn sporen achter. Dat is geen fout van het materiaal; het is de reden waarom we bij de levering apart aandacht geven aan hoe de platen op de bouw worden neergezet, gedragen en gestapeld, zoals we uitleggen bij [de plaat tillen en dragen](/felsplaat/toleranties/tillen) en bij [vervorming bij het leggen](/felsplaat/toleranties/vervorming).
Wij korten de felsbanen af op de millimeter die u opgeeft. Dat is een belofte over ons walsproces, niet over de rechtheid van het gebouw waar de plaat straks op komt. Een dakvlak van bijvoorbeeld 8 meter lang wijkt in de praktijk vaak een paar millimeter af van de tekening, door zettingen in de constructie, door de opbouw van de onderconstructie, of gewoon door de stapeling van kleine afwijkingen die bij elke bouw ontstaan. Als u de felsbaan exact even lang bestelt als de tekening aangeeft, loopt u het risico dat de plaat op de bouw net niet past, terwijl er in werkelijkheid niets mis is met de plaat.
De oplossing zit niet in het rekken of buigen van de plaat om de speling op te vangen. Bij 0,55 mm staal geeft dat juist de golving of plooivorming die u wilt vermijden. De speling hoort te zitten in de overlap aan de fels, in de aansluiting bij de daktrim of de gevelhoek, en in de marge die u zelf inbouwt bij het opgeven van de bestelmaat. Wij werken daarom het liefst met een kleine overmaat waar dat kan, zodat op de bouw wordt afgekort tot de exacte lengte in plaats van dat er wordt bijgewerkt aan een plaat die net te kort is. Hoe u die overmaat het beste inzet, en wanneer u juist beter exact laat afkorten in de fabriek, leggen we uit bij [toleranties op de maat](/felsplaat/toleranties) en bij [de plaat afkorten op de bouw](/felsplaat/toleranties/afkorten-op-de-bouw).
Een voorbeeld uit de praktijk: bij een langgerekte loods met een dakvlak van ruim twintig meter bleek de noklijn over de lengte een paar millimeter te verspringen, iets wat pas zichtbaar werd toen de eerste banen werden gelegd. Omdat de banen met een kleine overmaat waren bijbesteld, kon de dakdekker per baan de laatste centimeters ter plekke afstemmen, in plaats van dat er een baan te kort bleek en er alsnog moest worden nabesteld. Dat is precies waar wij op sturen: liever een kleine speling die u zelf regisseert, dan een tekort dat u dwingt tot passen en meten onder tijdsdruk.
Staal van 0,55 mm zet minder uit dan zink, ongeveer de helft, maar het zet wel uit. Bij een lange baan op een zomerse dag kan dat een paar millimeter per strekkende meter schelen ten opzichte van een koude ochtend. Dat is een reden waarom een felsverbinding nooit helemaal star mag worden vastgezet en waarom de klemmen onder de fels een beetje beweging moeten kunnen opvangen. Hoe die klemming precies werkt, hoort bij de bevestiging en de ondergrond, en dat leest u op klikzink.com.
Voor de bestelling zelf betekent dit vooral dat een felsbaan van, zeg, zes meter op de bouwtekening niet krap tegen de aansluitingen mag worden gepast. Laat aan beide zijden een beetje ruimte, en zorg dat de trim of aansluitdetail die ruimte kan opvangen. Bij vorst is het materiaal juist koud vouwbaar tot -15 graden, dus het verwerken zelf is bij lage temperaturen geen probleem; waar u wel op moet letten bij winterse omstandigheden op de bouw, staat bij [werken bij vorst](/felsplaat/toleranties/bij-vorst).
Bij het opgeven van de maten is het verstandig om niet de tekening letterlijk over te nemen, maar even stil te staan bij hoe recht het gebouw in werkelijkheid is. Is het een nieuwbouwproject met een strakke, net gestorte onderconstructie, dan is de kans op afwijking klein en kunt u vaak exact op maat bestellen. Is het een renovatie op een bestaande, wat oudere onderconstructie, dan raden we aan om met een kleine overmaat te werken en op de bouw de laatste centimeters af te stemmen.
Wij denken daarin graag mee, en dat kost niets: stuur uw tekening en wij kijken mee naar waar overmaat verstandig is en waar exacte maatvoering juist beter werkt. Onze walsmachines maken het mogelijk om per millimeter af te korten, van 450 tot 8000 mm, dus de keuze hoeft niet vooraf helemaal vastgelegd te worden voordat u alle maten op de bouw hebt gecontroleerd.
Voor de technische randvoorwaarden van uw dakopbouw, zoals de minimale dakhelling en de condensrisico's bij een bepaalde isolatieopbouw, verwijzen we naar klikfels.com. Voor de vraag hoe het vlak in een bepaalde kleur op het gebouw staat, kijkt u het beste op zinklook.com.
Loop bij de volgende bestelling uw maatvoering nog eens langs met deze dikte en deze speling in gedachten. Vraag uzelf af of de tekening waarmee u werkt echt overeenkomt met wat er op de bouw gemeten is, of dat er nog een marge nodig is. Neem contact met ons op met uw maten en tekening; we kijken gratis mee en geven aan waar overmaat verstandig is, zodat de felsbanen die u bestelt precies passen bij wat er op de bouw nodig is, zonder dat de plaat zelf de tolerantie moet opvangen die eigenlijk bij het gebouw hoort.