Klikzink
Felsplaat komt bij ons in een plaatdikte van 0,55 mm. Dat is een compromis waar de rest van de bestelling om heen gebouwd is: dik genoeg om een baan van acht meter zonder frame overeind te houden, dun genoeg om nog met de hand te kanten. Op de bouwplaats voelt u dat compromis meteen terug, want die dikte bepaalt hoe u een pak platen oppakt, waar u het neerlegt en hoe voorzichtig u daarbij moet zijn.
Een enkele baan van 0,55 mm staal is stijver dan veel mensen verwachten van een plaat die nog geen millimeter dik is. Leg hem plat over twee steunpunten en hij zakt niet door onder zijn eigen gewicht, zeker niet in de uitvoering met verstijvingsril, die precies voor die extra stijfheid in het vlak is bedoeld. Til hem op aan één kant, zonder ondersteuning in het midden, en de plaat gaat vanzelf een beetje doorbuigen. Dat is normaal en trekt vanzelf weer recht als u hem neerlegt. Waar het misgaat, is wanneer die doorbuiging gebeurt op een scherpe rand: de rand van de vrachtwagenbak, de rand van een pallet, een stapel stenen die net iets uitsteekt. Op dat ene punt loopt de kracht samen en daar zet de plaat een blijvende plooi. Bij een deur van een loods die net te laag is opengezet, hebben we dat vaker zien gebeuren dan bij enige andere oorzaak: de bovenste banen van de stapel schampen de bovenkant van de deuropening en krijgen precies op die lijn een knik die niet meer weg te drukken is.
Het gewicht dat bij die dikte hoort, is ongeveer 5 kg per vierkante meter. Een baan van 475 mm breed en 6 meter lang weegt dus ongeveer 14 kg, hanteerbaar voor één persoon over een korte afstand, maar niet iets waarmee u een heel pak in uw eentje van de vrachtwagen tilt. Een pak van tien banen van die lengte zit al snel over de 140 kg, en dat gewicht rust op de onderste banen van de stapel. Die onderste banen zijn niet zwakker dan de rest, maar ze zijn wel de banen die het eerst een oneffenheid in de ondergrond voelen. Leg een pak plat op twee smalle balken in plaats van over de volle lengte, en de onderste baan buigt precies tussen die twee steunpunten door. Bij kortere maten merkt u daar weinig van, maar bij de langere leveringen, richting de acht meter die op de millimeter is afgekort, is dat het eerste waar we op letten als we advies geven over lossen.
Op een lange wagen liggen de langste banen ongeveer over de volle laadvloer, en dat betekent dat de losplek net zo lang moet zijn als de plaat zelf. Een kraan of een heftruck met lange lepels kan een pak op zijn volle lengte oppakken en dat is de veiligste manier om te lossen. Zodra dat niet kan, en het pak met de hand of met een kleinere machine over een deel van de lengte wordt gedragen, ontstaat precies het scenario van de doorbuiging op één punt dat we hierboven beschreven. Voor een dak op een boerderij waar de toegang smal is en er geen ruimte is voor een lange kraanwagen, betekent dat vaak dat de banen in kortere maten besteld worden dan strikt nodig was voor de dakvorm, puur om ze met twee man over de laatste meters naar de plek te kunnen dragen zonder ze te laten doorzakken.
Wat op de bouwplaats klaar moet staan, is in de kern simpel: een egale, vlakke ondergrond die minstens even lang is als de langste baan, met steunpunten die over de volle lengte verdeeld zijn en niet alleen aan de twee uiteinden. Twee bokken op een meter of vier uit elkaar zijn voor een baan van acht meter niet genoeg; daar hoort een derde steunpunt in het midden bij, of een aaneengesloten onderlegger zoals een rij pallets naast elkaar. Handschoenen zijn geen overbodige luxe, niet om de coating te beschermen — dat is een verhaal over vuil en cementsluier dat wij op een andere pagina uitwerken — maar om grip te houden op een gladde plaat die bij twee man dragen anders verschuift.
De dikte van 0,55 mm bepaalt ook hoeveel een deuk voorstelt als hij er toch inzit. Een lichte oneffenheid in het vlak, ontstaan door een steunpunt dat net iets te ver uit elkaar stond, trekt in veel gevallen vanzelf grotendeels recht zodra de baan gefelst en bevestigd ligt: de fels aan beide zijden en de klemmen onder de fels houden het vlak op spanning. Een scherpe plooi op een rand, zoals bij die deuropening, doet dat niet. Die blijft zichtbaar zitten, ook na montage, en is met geen enkele hamerslag meer helemaal weg te werken. Het verschil tussen die twee is voor het oog soms klein op het moment dat het gebeurt, maar op het dak is het verschil tussen onzichtbaar en een blijvende schaduwlijn in het vlak.
Een ander punt waar de plaatdikte meespeelt, is temperatuur, al is dat vooral een zaak van de dag zelf: koud staal is stijver en breekbaarder op de vouw dan warm staal, en 0,55 mm felsplaat is tot -15 graden nog gewoon koud te vouwen zonder scheuren. Bij het lossen zelf is dat minder een issue dan bij het verwerken later op het dak, maar het is goed om te weten dat de dikte van de plaat die marge mede bepaalt: een dikkere plaat zou bij dezelfde temperatuur eerder gaan scheuren op een scherpe vouw, een dunnere plaat zou eerder blijvend vervormen bij een simpele stoot tijdens het lossen. 0,55 mm ligt bewust in het midden.
Of het gewicht van 5 kg per vierkante meter voor uw project meevalt of net een probleem is, hangt af van de dakhelling en de toegang tot het gebouw, en dat is precies het terrein van klikfels.com, waar wij de technische randvoorwaarden per dakvorm behandelen. Voor de vraag hoe de plaat er straks uitziet na montage, de kleur en de glansgraad, verwijzen we naar zinklook.com. Voor de bevestiging zelf, de klem onder de fels en de volgorde waarin u de banen op het dak legt, zoals wij uitleggen bij de aansluiting op de nok — daarvoor is klikzink.com de juiste plek, samen met onze eigen pagina's over [vervorming bij het leggen](/felsplaat/transport-en-lossen/vervorming) en over wat te doen [bij vorst](/felsplaat/transport-en-lossen/bij-vorst) als de temperatuur op de bouwdag toch tegenzit.
Wilt u weten of uw losplek en uw kraan of heftruck geschikt zijn voor de maat die u nodig heeft? Stuur ons uw tekening: wij denken gratis mee over de te bestellen lengtes en kunnen op basis van uw toegang en dakvorm een indeling voorstellen die het lossen zo eenvoudig mogelijk maakt. Een monster van de plaat, in elk van de drie beschikbare kleuren, sturen we op verzoek mee zodat u ook het gewicht en de stijfheid zelf in de hand kunt houden voordat u bestelt.