Klikzink
Onze felsplaat wordt gewalst uit staal van 0,55 mm dik. Dat cijfer staat vast, of u nu een nieuw dak bekleedt of een bestaand gebouw aanpakt, maar bij renovatie telt die dikte op een andere manier mee dan bij nieuwbouw. Bij nieuwbouw meet u in op een tekening die klopt. Bij renovatie meet u in op een gebouw dat er al staat, en dat gebouw is bijna nooit haaks.
De plaatdikte van 0,55 mm geeft de baan genoeg stijfheid om plat te blijven liggen over de werkende breedte van 475 mm, zonder dat u extra ondersteuning nodig heeft om golving te voorkomen. Dat is dun genoeg om koud te vouwen tot -15 graden, en dik genoeg om zijn vorm te houden zodra de fels gesloten is. Het gewicht dat daarbij hoort is ongeveer 5 kg per vierkante meter. Dat is licht te tillen door twee man, ook op een steile kap of tegen een gevel op, en het is licht genoeg om met normale bevestigingsmiddelen te verwerken. Over hoe u de plaat draagt en optilt zonder hem te verbuigen, leest u meer bij de plaat tillen en dragen.
Op een bestaand pand, waar u vaak op een steiger of via een dakluik moet werken, merkt u dat gewicht meteen. Een baan van vier meter felsplaat is met twee mensen goed te hanteren; een baan van acht meter, de maximale lengte die wij op de millimeter afkorten, vraagt om extra handen of een tijdelijke steun. Bij renovatie is de aanvoerroute vaak nauwer dan bij nieuwbouw, denk aan een smalle steiger of een hijsopening die niet groter mag worden, en dat bepaalt mee hoe lang u de banen laat afkorten.
Staal van 0,55 mm heeft weerstand tegen een lichte klap, een vallende steen of een onvoorzichtige voet, maar het is geen pantser. Een gereedschapskist die uit een hand valt, laat een deuk achter. Bij nieuwbouw is de bouwplaats meestal opgeruimd voordat de platen komen; bij renovatie ligt er vaak nog sloopmateriaal, ligt er nog een oude dakbedekking te wachten op afvoer, en werkt u soms met meerdere partijen tegelijk op een klein oppervlak. Dat vraagt om net iets meer voorzichtigheid bij het aanvoeren en opslaan van de platen dan een nieuwbouwproject. Hoe u krassen en lichte beschadigingen herkent en wat daarmee wel en niet erg is, leest u bij krassen en beschadigingen. De platen komen met een beschermfolie, en juist bij renovatieprojecten met een langere bouwtijd is het goed om te weten hoe lang die folie mag blijven zitten; dat leest u bij de beschermfolie.
Bij nieuwbouw legt de aannemer de maten van de gevel of het dakvlak vast voordat de bekleding besteld wordt, en die maten zijn in theorie exact. Bij een bestaand gebouw is dat zelden zo. Muren zijn in de loop van decennia iets verzakt, een dakvlak is op de ene kant een centimeter breder dan op de andere, en een dakkapel die er later is bijgezet, staat vaak niet precies in het verlengde van de rest van het vlak. Wij zien dit terug in vrijwel elke opgave voor een renovatieproject: de opgegeven maat aan de linkerkant van het dak wijkt af van de maat aan de rechterkant, soms een paar millimeter, soms een paar centimeter.
Omdat de felsplaat op de millimeter wordt afgekort, moet die afwijking eerst bekend zijn voordat er een bestelling de deur uit kan. Daarom raden wij bij renovatie aan om pas in te meten als de oude bekleding verwijderd is en de onderconstructie zichtbaar ligt. Bij nieuwbouw kan dat eerder, omdat de maatvoering van de nieuwe constructie al vaststaat voordat er iets afgebroken hoeft te worden. Bij renovatie ontdekt u de werkelijke maat vaak pas op het moment dat de oude platen of pannen eraf liggen, en dat is dan ook het moment waarop de definitieve bestelling pas verstuurd kan worden. Hoe u die maatvoering precies opneemt en welke marge u aanhoudt op een onregelmatig vlak, werken wij uitgebreid uit op onze pagina over maatvoering bij renovatie.
Ons advies is: meet niet op de tekening, maar op de constructie zoals hij er op dat moment ligt. Neem de langste en de kortste maat van het vlak op, en bestel op de langste maat plus een kleine marge om op de bouw af te korten. Wij leveren de platen op de millimeter afgekort, maar dat werkt alleen goed als de opgegeven maat al rekening houdt met de scheefheid van het bestaande vlak. Een baan die precies op de kortste maat besteld is, past nergens meer als de andere kant van het dak twee centimeter langer blijkt te zijn.
Op de bouw zelf is het vaak nodig om een baan alsnog aan te passen aan de werkelijke situatie, ook als u vooraf goed heeft ingemeten. Hoe u dat op de bouw zelf doet, met welk gereedschap en met welke voorzorg voor de rand van de plaat, leest u bij de plaat afkorten op de bouw. Voor doorvoeren, ontluchtingen of aansluitingen op een bestaand element, waarbij u niet aan de rand van de baan maar er middenin moet werken, geldt een andere aanpak; die vindt u bij zagen en knippen. Een rand die op de bouw is afgekort of gezaagd, is niet automatisch klaar; hoe u die snijkant afwerkt zodat er geen roestvorming ontstaat, staat op de pagina over de snijkant afwerken. Moet er nog een gat in de plaat komen voor een doorvoer of een bevestigingspunt, dan leest u bij boren in de plaat waar u rekening mee moet houden.
De uitzetting van het materiaal speelt bij renovatie een net iets grotere rol dan bij nieuwbouw, omdat u vaak aansluit op bestaande, star bevestigde delen zoals een schoorsteen of een dakkapel die niet meebewegen. Onze felsplaat zet ongeveer half zoveel uit als zink, maar die uitzetting moet nog steeds ergens naartoe kunnen. Bij het bepalen van de maatvoering houden wij daarom, samen met u, rekening met de plek waar de baan straks moet kunnen bewegen zonder tegen een vast punt aan te lopen. Wat dat voor de klemmen en de bevestiging betekent, staat uitgelegd op klikzink.com.
Omdat de definitieve maat bij renovatie vaak pas laat bekend wordt, adviseren wij om uw bestelling in twee stappen te denken: een indicatieve opgave vooraf, zodat wij de productie kunnen plannen, en een definitieve maatopgave zodra de oude bekleding weg is en de onderconstructie zichtbaar ligt. Onze walsmachines maken het mogelijk om op de millimeter te leveren, maar hoe snel dat kan nadat u de definitieve maat doorgeeft, hangt af van de planning op dat moment; daar noemen wij bewust geen vaste termijn voor, omdat die van project tot project verschilt.
Houdt u tijdens de renovatie rekening met winterse omstandigheden, dan is het goed te weten dat koud vouwen tot -15 graden mogelijk is, maar dat andere aspecten van het werk, zoals de ondergrond en het aanbrengen van de klemmen, wel gevoelig kunnen zijn voor vorst. Wat dat voor uw planning betekent, leest u bij werken bij vorst. Ook vuil, cementsluier of stof van sloopwerkzaamheden op de bouwplaats kan de plaat beschadigen voordat hij gelegd is; hoe u daarmee omgaat, staat bij vuil en cementsluier. En omdat een bestaand vlak nooit helemaal vlak is, is de kans op vervorming bij het leggen op een renovatieproject iets groter dan bij een nieuwbouwvlak; wat u daaraan kunt doen, leest u bij vervorming bij het leggen.
Meet, zodra de oude bekleding verwijderd is, het dak- of gevelvlak op de werkelijke, zichtbare constructie in en noteer de langste en de kortste maat apart. Neem contact met ons op met die maten, ook als het nog een voorlopige inschatting is: wij denken op tekening met u mee, dat kost niets, en op basis van uw opgave bepalen we samen de definitieve maatvoering en de kleur van uw keuze uit onze drie matte uitvoeringen, waarvan u desgewenst een monster kunt aanvragen.