Klikzink
Wij korten felsplaten op de millimeter af in onze eigen werkplaats, van 450 tot 8000 millimeter. Dat is de reden dat u vooraf goed moet opmeten: de plaat komt op de bouw in de maat die u heeft doorgegeven, en die maat is bedoeld om precies te passen tussen goot en nok, of tussen de twee aansluitingen op de gevel. Wie dat weet, snapt ook meteen waarom afkorten op de bouw zelf eigenlijk een noodoplossing is en geen vaste stap in de planning.
De praktijk is weerbarstiger dan de tekening. Er komt een baan van de wagen die net iets te lang blijkt voor die ene kant bij de dakkapel, of de aannemer heeft op de bouw zelf een paar centimeter extra nodig omdat een bestaand element net anders zit dan op de tekening stond. In die gevallen moet er alsnog een stuk vanaf, en dan is de vraag niet of het kan, maar waarmee.
Een doorslijpschijf of haakse slijper is voor felsplaat de slechtste keuze die er is, en dat is geen kwestie van voorkeur maar van wat er materiaalkundig gebeurt op het moment van snijden. De schijf verhit de rand van de plaat tot ver boven de temperatuur waarbij de coating en de zinklaag stand houden. Aan de snijkant verbrandt de organische coating, de Sendzimir-verzinking smelt weg, en er blijft een rauwe, onbeschermde staalrand over. Vanaf dat moment corrodeert precies die rand, ongeacht wat er verder met de plaat gebeurt. Op een gevel op ooghoogte ziet u dat al na één winter: een bruine lijn precies op de snede, terwijl de rest van de plaat nog vlekkeloos is.
Daar komt bij dat een doorslijpschijf metaalspaanders wegslingert, en die spaanders zijn niet alleen scherp, ze zijn ook heet genoeg om zich in te branden op elk oppervlak waar ze op vallen. Landen ze op een andere, al gelegde baan verderop op het dak, dan brandt daar een gaatje in de coating dat later gaat roesten. Dat is geen theoretisch risico: het is de meest voorkomende reden dat wij achteraf gebeld worden over corrosievlekken op plekken waar de plaat zelf niets mankeerde.
Gebruik voor het inkorten van een felsplaat gereedschap dat knipt of schaart in plaats van slijpt: een elektrische plaatschaar, een knabbelschaar, of desnoods een handschaar voor kleine correcties. Die werktuigen brengen geen warmte in het materiaal en laten de coating verder op de plaat volledig intact. Alleen de snijkant zelf blijft onbeschermd staal, en dat is onvermijdelijk bij elke manier van afkorten, ook bij ons in de werkplaats. Het verschil is dat een schaarsnede een nette, koude rand geeft zonder verbrande coating ernaast, en dat die rand meestal aan de onderkant of in de fels komt te liggen waar hij niet blootstaat aan weer en wind. Welk gereedschap voor welke klus geschikt is en waar u op moet letten bij het kiezen ervan, zetten wij uiteen bij [zagen en knippen bij het lossen op de bouw](/felsplaat/transport-en-lossen/zagen-en-knippen).
Als u vaker op de bouw moet bijknippen dan u vooraf dacht, is dat meestal een teken dat de opmeting scherper kan. Wij denken kosteloos mee op tekening en rekenen liever een keer extra na dan dat er op de bouw geïmproviseerd moet worden met een schijf die niet geschikt is.
Banen tot acht meter leveren wij op een lange wagen, in de volle lengte, zonder tussenvouw. Dat is meteen de reden dat er bij het lossen van dit soort lengtes meer moet gebeuren dan bij een pak platen van twee meter. Een baan van zeven of acht meter heeft over de hele lengte ondersteuning nodig op het moment dat hij van de wagen komt: laat hij aan één kant los terwijl het andere eind nog vastzit, dan buigt het eigen gewicht de plaat door, en 0,55 mm staal veert daarna niet meer terug naar recht. Er ontstaat een permanente knik, meestal net op de plek waar de plaat straks over de gootrand of de daknok had moeten liggen.
Zorg daarom dat er op de bouwplaats voldoende steunpunten staan voordat de wagen arriveert: bokken of rolcontainers op regelmatige afstand over de hele lengte van de langste baan die u bestelt, niet alleen aan de uiteinden. Bij een baan van acht meter is twee steunpunten ver te weinig; reken op een steun elke twee tot drie meter, met voldoende mensen om de baan gelijktijdig op te tillen in plaats van hem er half af te laten glijden. Dit is precies het punt waar transport en lossen vragen om net iets meer voorbereiding dan bij kortere platen: de lengte die u bestelt bepaalt hoeveel mankracht en hoeveel steun er op het lospunt nodig is, niet de dikte of het gewicht van de plaat zelf.
De platen wegen ongeveer 5 kilogram per vierkante meter, dus een baan van acht meter bij 475 millimeter werkende breedte komt uit op ruim 19 kilogram. Dat is met twee man goed te tillen, maar niet over een afstand van acht meter zonder tussentijdse steun. Wilt u de banen na het lossen nog verplaatsen of tijdelijk opslaan voordat ze verwerkt worden, dan gelden daarvoor dezelfde regels als bij het lossen zelf: wat wij daarover uitleggen staat bij [felsplaat opslaan op de bouw](/felsplaat/transport-en-lossen/opslag-op-de-bouw).
Het aantal keren dat u op de bouw moet bijknippen, hangt in de praktijk vooral af van hoe scherp de bestelde lengte aansluit op de werkelijke situatie op het dak of de gevel. Bestel de baan te lang met de gedachte dat afkorten altijd nog kan, dan haalt u zichzelf extra werk en extra risico op de nek: elke snede die op de bouw gebeurt, is een snede die niet onder gecontroleerde omstandigheden is gemaakt. Bestel hem precies op maat, dan hoeft er op de bouwplaats niets meer af, en is het enige dat u nog moet regelen het veilig van de wagen krijgen van een baan die tot acht meter lang kan zijn.
Heeft u een lengte die net niet standaard is, of twijfelt u over hoeveel steunpunten u nodig heeft bij een specifieke dakvorm, dan kunt u dat vooraf met ons doornemen. Geef de maten van uw project door, dan kijken wij mee op tekening en bepalen we samen met u de exacte lengtes per baan, zodat er op de bouwplaats zo weinig mogelijk met een schaar gewerkt moet worden en de wagen precies aflevert wat er nodig is.