Klikzink
Onze felsbanen komen met een beschermfolie op het vlak. Die folie is er niet voor de sier, maar om het oppervlak te beschermen tegen krassen tijdens transport, tillen en de verwerking op de bouw. Op zich een simpel hulpmiddel, maar het moment waarop u hem verwijdert, is minder simpel dan het lijkt. Te vroeg eraf, en het vlak loopt alsnog schade op voordat de plaat ligt. Te laat eraf, en de folie bakt vast door de zon, met een kleverige laag lijmresten als resultaat die u er met geen mogelijkheid meer fatsoenlijk af krijgt.
De vuistregel is: de folie blijft zitten tot de plaat definitief ligt en er geen handelingen meer overheen gaan, en gaat er dan zo snel mogelijk af. Niet aan het einde van de dag, niet aan het einde van de week, maar zodra de baan vastzit en u er niet meer overheen hoeft te lopen of te schuiven. Elke dag dat de folie in de zon ligt, hecht de lijmlaag verder aan het staal. Op een bewolkte dag in oktober merkt u daar weinig van. Op een felsdak in de volle zon in juli kan een middag al genoeg zijn om de folie muurvast te laten zitten. Wij gaan in op dat verschil tussen de seizoenen bij het werken in de volle zon (/felsplaat/toleranties/in-de-zon), maar de kern is hier: plan het verwijderen als vast onderdeel van de legvolgorde, niet als opruimklus achteraf.
Dit raakt direct aan een ander punt waarover wij op deze site schrijven: toleranties op de maat. Wij korten de felsbanen op de millimeter af, van 450 tot 8000 millimeter. Dat is een nauwkeurigheid die op de plaat zelf klopt. Maar een gebouw is geen laboratorium. Metselwerk wijkt uit, een dakrand loopt niet altijd kaarsrecht, en de afstand tussen twee aansluitpunten kan over de lengte van een dakvlak enkele millimeters verschillen ten opzichte van de tekening. Een plaat die op de millimeter is afgekort naar een maat die op papier klopt, past daardoor op de bouw soms net niet, of net te ruim.
De verleiding is dan om dat verschil in de plaat zelf op te lossen: een randje meer opdrukken bij de fels, een hoek net iets scheef leggen, of de plaat een fractie buigen om hem toch te laten passen. Dat raden wij af. De plaat is een precisieproduct; de tolerantie hoort niet in het materiaal te zitten maar in de aansluiting eromheen. Dat betekent: ruimte reserveren in de overlap, in de opsluitprofielen, of in de aansluiting op de gootrand, en niet in de plaat forceren wat er niet in hoort. Wij werken dat verder uit op de pagina over toleranties op de maat (/felsplaat/toleranties), waar u ook leest hoe die speling zich verhoudt tot de werkende breedte van 475 millimeter.
Waarom dit relevant is voor de folie, is een praktische reden. Zolang u nog moet meten, passen en eventueel opnieuw uitlijnen om die speling op te vangen, moet de folie blijven zitten. Een plaat die al gelegd is voordat de aansluiting definitief vastligt, en waarvan de folie er al af is, loopt onnodig risico. Schuift de plaat nog een paar centimeter op tijdens het uitlijnen, dan schuurt een onbeschermd vlak al snel over de ondergrond of over een andere plaat. Andersom geldt: zodra de positie vaststaat en de klemmen erop zitten, heeft de folie geen functie meer en kan hij eraf. Hij blijven laten zitten uit gewoonte of omdat de volgende plaat nog moet komen, levert alleen maar meer kans op vastbakken op.
Trek de folie in één beweging los, in de richting van de fels, niet dwars erover. Bij een strook van een paar meter werkt het prettiger met twee man: één die de folie vasthoudt en achteruit loopt, één die de plaat in positie houdt. Bij koud weer, onder een graad of vijf, wordt de lijmlaag stugger en laat de folie moeilijker los in een vloeiende beweging; dat verhoogt de kans op afbrekende reepjes die u vervolgens met de hand moet lospeuteren. Bij warm weer is het risico juist dat de folie al aan het verweken is voordat u er goed en wel aan toekomt.
Als er toch lijmresten achterblijven, veeg die dan meteen weg met een zachte doek en een neutraal reinigingsmiddel, voordat de resten verder inbranden onder de zon. Laat het niet aan het einde van het project over als verzamelklus, want dan is het bakken al te ver gevorderd en krijgt u de coating niet meer schoon zonder krassen te riskeren. Wij schrijven over dat schadebeeld apart bij krassen en beschadigingen (/felsplaat/toleranties/krassen), voor het geval het al zover is gekomen.
Een tweede praktisch punt is de volgorde van leggen. Op een dakvlak met meerdere banen naast elkaar is de neiging om eerst alle platen te leggen en dan pas de folie in één ronde te verwijderen. Dat werkt averechts: de eerste platen liggen dan al een dag of langer bloot te wachten terwijl u de laatste nog aansluit, en juist die eerste platen lopen het grootste risico op verkleving. Verwijder de folie per baan, direct nadat die baan vastligt en niet meer verschoven hoeft te worden. Dat kost een paar minuten extra per baan, maar het voorkomt dat u aan het einde van de dag met een dakvlak zit waarvan de helft al vastgebakken folie heeft.
Een folie op het vlak heeft nog een tweede effect waar weinig aannemers bij stilstaan: hij maakt het oppervlak gladder dan het onderliggende staal. Bij het tillen en verschuiven van een lange baan geeft dat een ander gevoel dan de plaat zonder folie. Houd daar rekening mee, zeker bij natte of vochtige omstandigheden, en lees wat wij daarover schrijven bij het tillen en dragen van de plaat (/felsplaat/toleranties/tillen). Zodra de folie eraf is, verandert de wrijving op het vlak, en daarmee ook hoe de plaat zich gedraagt tijdens de laatste centimeters van het aanschuiven.
Neem het verwijderen van de beschermfolie op als vast onderdeel van uw planning per baan, gekoppeld aan het moment waarop de positie definitief vastligt, niet aan het einde van de werkdag. Reserveer de speling die een gebouw nu eenmaal heeft in de aansluiting en de overlap, niet in de plaat, en gebruik de toleranties die wij beschrijven als uitgangspunt bij het bestellen van uw maten. Heeft u vragen over een specifieke situatie op tekening, dan denken wij daar kosteloos in mee vanuit Ede.