Klikzink
Wie een dak of gevel tekent voor een felsverwerking, komt vroeg of laat op de vraag: felsplaat of echt zink? Beide materialen krijgen dezelfde fels van 35 mm en dezelfde werkende breedte, en op een tekening zien de banen er bijna identiek uit. Het verschil zit niet in de vorm, maar in wat het materiaal met uw tekening doet zodra die banenindeling wordt: het gewicht op het dak, de manier waarop het materiaal uitzet en krimpt, en hoe het zich gedraagt zodra het op maat gezaagd, gevouwen of gekant wordt.
Gewicht is de eerste plaats waar dat verschil concreet wordt. Onze felsplaat weegt ongeveer 5 kg per m2. Zink weegt, afhankelijk van de dikte die de leverancier voorschrijft, aanzienlijk meer. Op een tekening met een dakvlak van vijfhonderd vierkante meter loopt dat verschil op tot een paar ton, en dat voelt u terug in de constructie, in het aantal manuren om het materiaal op het dak te krijgen, en in de manier waarop u het optilt en verplaatst op de steiger of het platform. Wij gaan daar dieper op in bij [de plaat tillen en dragen](/felsplaat/tekening-aanleveren/tillen), maar voor de tekening is het genoeg om te weten: hoe groter het vlak, hoe zwaarder het verschil gaat wegen.
Uitzetting is de tweede plaats. Staal zet aanzienlijk minder uit dan zink, ruwweg de helft. Voor uw tekening betekent dat: bij lange banen op een groot dakvlak heeft felsplaat minder ruimte nodig voor dilataties en schuivende bevestiging dan zink. Bij een tekening van een baan van vijftien meter lang scheelt dat al snel een paar millimeter aan bewegingsruimte die u niet hoeft te reserveren bij aansluitingen, hoeken en doorvoeren. Dat werkt door in hoe de tekenaar de banenindeling opzet, en het is precies het soort detail waar wij op een aangeleverde tekening naar kijken voordat we een indeling maken.
Prijs hangt af van te veel factoren om hier een getal aan te hangen: de actuele metaalprijs, de gekozen dikte, de hoeveelheid afval bij een lastige plattegrond en de levertijd die u nodig heeft. Wat we wel kunnen zeggen: felsplaat is standaard 0,55 mm en die dikte ligt vast, terwijl zink in meerdere diktes wordt toegepast al naar gelang de belasting en de overspanning. Dat maakt een directe prijsvergelijking op voorhand lastig, en het is een van de redenen dat we liever naar uw tekening kijken dan naar een algemene duimregel.
Verwerking bij vorst is het punt waar felsplaat wint. Onze platen zijn koud vouwbaar tot -15 graden, wat betekent dat een tekening met kantwerk of felsen ook in de winter zonder aanpassing uitgevoerd kan worden. Zink wordt bij lage temperaturen brozer en de verwerker moet dan vaak zijn planning aanpassen of de plaat voorverwarmen. Wij schrijven daar meer over bij [werken bij vorst](/felsplaat/tekening-aanleveren/bij-vorst), maar voor de tekening is de conclusie simpel: als uw project in de winterperiode uitgevoerd wordt, geeft dat de doorslag richting felsplaat.
Meedenken op tekening kost bij ons niets, en dat begint bij een paar gegevens die op iedere tekening horen te staan, of het nu gaat om felsplaat of om zink. Ten eerste de maten van het vlak: lengte, breedte, en bij een schuin vlak de exacte hoek, liefst met een maatvoering die niet afhankelijk is van een schaalverdeling die bij het printen kan verschuiven. Een tekening waarop alleen '10 x 6 meter, ongeveer' staat, levert een banenindeling op die 'ongeveer' klopt, en dat is bij een dak niet genoeg.
Ten tweede de afwatering: waar loopt het water heen, en waar zitten de hoogste en laagste punten van het vlak. Dat bepaalt de looprichting van de banen en daarmee ook waar een overlap of een dwarsnaad nodig is. Bij een zadeldak met een nok in het midden leggen we de banen meestal vanaf de nok naar de goot, maar bij een lessenaarsdak met een knik kan het voordeliger zijn om de indeling te draaien zodat er minder restmateriaal overblijft. Dat soort keuzes maken we het liefst voordat er wordt afgekort, niet erna; hoe dat afkorten op de bouw zelf verder werkt, leggen we uit bij [de plaat afkorten op de bouw](/felsplaat/tekening-aanleveren/afkorten-op-de-bouw).
Ten derde de aansluitingen: waar zit een schoorsteen, een lichtkoepel, een dakraam of een overgang naar een gevel. Iedere aansluiting betekent een onderbreking in een baan of een extra bewerking aan de rand, en dat verandert de lengte die u per baan nodig heeft. Een tekening waarop de aansluitingen pas achteraf worden ingetekend, leidt bijna altijd tot een indeling die op de bouw nog aangepast moet worden, en dat is precies het soort vertraging dat u met een goede tekening vooraf voorkomt.
Zodra wij deze drie gegevens hebben, zetten we ze om in een banenindeling: de lengte van iedere baan op de millimeter, de plaats van iedere naad, en de plek waar een baan wordt onderbroken voor een aansluiting. Onze felsplaat wordt op de millimeter afgekort tussen 450 en 8000 mm, dus die indeling hoeft geen rekening te houden met standaardmaten of resthoeveelheden zoals bij een rol zink die u zelf op de bouw op maat brengt. Dat scheelt zaagwerk en het scheelt afval, en het scheelt u de rekenslag die u anders zelf op de bouw moet maken.
We kijken bij die indeling ook naar de drie uitvoeringen van het vlak die wij leveren: vlak, met een verstijvingsril, of met micro-lines. Voor de tekening zelf maakt dat weinig verschil, maar het is wel iets waar u in een vroeg stadium een keuze in kunt maken, want die keuze verandert niets aan de banenindeling maar wel aan de bestelling die we ervan maken.
Een tekening voor de banenindeling van de plaat hoeft niet te vermelden welke kleur u wilt, of hoe glanzend de plaat moet uitstralen; dat is een keuze die u apart maakt en die we uitleggen op zinklook.com. Ook de manier waarop de banen worden vastgeklemd en op de ondergrond bevestigd, staat los van deze tekening: dat is het domein van klikzink.com. En als op het vlak ook zonnepanelen komen, is dat een aanvullende voorwaarde die op solarfels.com aan de orde komt, niet iets dat de banenindeling zelf verandert. Wij houden deze tekening dus bewust beperkt tot wat nodig is om de plaat te bestellen: de maat, het materiaal, en de manier waarop hij aankomt en verwerkt kan worden.
Heeft u een tekening met de maten van het vlak, de afwatering en de aansluitingen erop? Stuur die naar ons op. Wij kijken hem kosteloos door, denken mee over de banenindeling en de keuze tussen felsplaat en zink op dit punt, en sturen u desgewenst monsters van onze drie matte kleuren mee, zodat u met de tekening en het materiaal in de hand de knoop kunt doorhakken.