Klikzink
Bij een dakkapel, een luifel of een gevelstrook van een paar meter breed speelt een andere afweging dan bij een groot dak. U bestelt geen honderden vierkante meters, maar tien of twintig, en dan tellen andere dingen zwaarder mee: wat kost het per meter als er weinig wordt afgenomen, hoe zwaar is het om te tillen, en hoe gedraagt het materiaal zich in de handen van iemand die net één middag met dit werk bezig is. Wij zetten hier felsplaat van staal tegenover echt zink op precies dat punt, en zeggen ook waar zink hier gewoon beter uit de bus komt.
Gewicht is bij kleine klussen vaak het eerste wat opvalt. Onze stalen felsplaat weegt ongeveer 5 kilo per vierkante meter. Zink weegt daar merkbaar meer dan, en dat verschil voelt u meteen op het dak van een dakkapel, waar u geen kraan zet en alles met de hand omhoog tilt via een ladder of een steiger. Voor een luifel van twee bij drie meter is dat gewichtsverschil in kilo's beperkt, maar bij een schoorsteenkraag of een dakkapel waarbij u de platen op een smal steigertje moet krijgen, telt elke kilo per plaat mee in de tijd die de klus kost en in het risico dat er iets misgaat op de val. Hoe u de platen vervolgens optilt en draagt zonder ze te beschadigen, leggen wij afzonderlijk uit bij [de plaat tillen en dragen](/felsplaat/kleine-hoeveelheden/tillen).
Waar het op uitzetting aankomt, wint staal het duidelijk van zink. Onze felsplaat zet ongeveer half zoveel uit als zink bij dezelfde temperatuurschommeling. Bij een lange dakvlakte is dat een reken punt voor de leidinggevende; bij een luifel van twee meter breed lijkt het verwaarloosbaar. Toch merkt u het verschil juist bij kleine oppervlaktes aan de randen: een zinken strook langs een klein plat dak, strak ingeklemd tussen twee muren, kan bij felle zon net dat beetje meer bewegen dat een naad onder spanning zet. Bij felsplaat is die marge ruimer. Voor de manier waarop de fels zelf die beweging opvangt, en wat daarbij hoort aan klemmen en ondergrond, verwijzen wij u naar klikzink.com.
Waar zink hier duidelijk voordeel heeft, is bij het koud vervormen op kleine schaal. Zink is zachter en laat zich met de hand of met eenvoudig gereedschap net iets makkelijker in een ronding trekken, bijvoorbeeld rond een dakkapel met een gebogen boeideel of een sierlijst met een kleine radius. Onze stalen felsplaat is koud vouwbaar tot min 15 graden en verwerkt zich in de meeste gevallen prima, maar bij een krappe ronde vorm op kleine schaal, waarbij traditioneel zinkwerk met stiften en hamer wordt gevormd, is zink het gangbaardere materiaal. Voor rechte en licht gebogen vlakken, zoals een gevelstrook of een luifel met een enkele plooi, maakt dat verschil in de praktijk weinig uit; hoe wij dat vouwen en kanten precies uitleggen, staat bij [koud vouwen en kanten](/felsplaat/kleine-hoeveelheden/koud-vouwen).
Bij kleine hoeveelheden verandert er ook iets aan hoe de plaat bij u komt. Wij leveren felsplaat op maat, afgekort op de millimeter, van 450 tot 8000 millimeter. Voor een dakkapel van vier meter breed bestelt u dus exact de lengte die u nodig heeft, zonder een hele coil af te nemen en zonder restmateriaal dat u nog moet opslaan. Bij zink werkt de handel doorgaans met rollen of platen in vaste standaardmaten, en bij een kleine afname betaalt u vaak naar verhouding meer omdat de leverancier evengoed een rol moet aansnijden. Precies daarom loont het bij een kleine klus om even na te denken over wat u werkelijk nodig heeft, wat wij toelichten op de pagina over [kleine hoeveelheden](/felsplaat/kleine-hoeveelheden).
Prijs per vierkante meter is bij kleine oppervlaktes lastig hard te maken, want die hangt af van de actuele grondstofprijs van staal en van zink, van de gekozen dikte, van de lengte die u bestelt en van de marktsituatie op het moment van bestellen. Wat wel vaststaat, is de structuur van dat verschil: zink is doorgaans het duurdere metaal per kilo, en bij een kleine oppervlakte weegt dat verschil harder mee omdat de vaste kosten van transport en op-maat-maken over minder vierkante meters worden verdeeld. Vraag bij een concrete klus altijd een actuele prijs op, bij ons of bij een zinkleverancier, in plaats van te varen op een tabel die morgen alweer achterhaald is.
Bij de verwerking op de bouwplaats zelf, met beperkt gereedschap en beperkte tijd, gedraagt staal zich voorspelbaarder dan zink. Onze felsplaat is stug genoeg om niet snel te deuken bij normaal hanteren, en de coating van 50 micrometer beschermt de plaat tegen krassen tijdens het leggen, iets waar wij apart op ingaan bij [krassen en beschadigingen](/felsplaat/kleine-hoeveelheden/krassen). Zink is zachter en dus gevoeliger voor een afdruk van een gereedschapskist of een knie tijdens het werk. Bij een dakkapel waar u op een klein oppervlak werkt en de plaat regelmatig verlegt voordat hij vastzit, telt die kwetsbaarheid van zink zwaarder mee dan op een groot dakvlak waar de plaat één keer wordt neergelegd en vastgezet.
Voor het zagen, boren en afwerken van de rand gelden bij beide materialen vergelijkbare aandachtspunten, met wat verschil in techniek. Wij hebben dat voor onze felsplaat uitgewerkt op de pagina's over [zagen en knippen](/felsplaat/kleine-hoeveelheden/zagen-en-knippen), [de snijkant afwerken](/felsplaat/kleine-hoeveelheden/snijkant-afwerken) en [boren in de plaat](/felsplaat/kleine-hoeveelheden/boren). Bij zink is de snijkant zachter en sneller bewerkt met handgereedschap, maar even kwetsbaar voor beschadiging achteraf. Bij kleine klussen, waar vaak met minder specialistisch gereedschap wordt gewerkt dan op een grote bouwplaats, is dat verschil in de praktijk klein.
Ook het gedrag bij vorst en de gevoeligheid voor vuil tijdens de bouw verschillen niet wezenlijk tussen de twee materialen bij een kleine hoeveelheid, al hebben wij dat voor onze eigen plaat toegelicht bij [werken bij vorst](/felsplaat/kleine-hoeveelheden/bij-vorst) en bij [vuil en cementsluier](/felsplaat/kleine-hoeveelheden/vuil-en-cement). De beschermfolie die standaard op onze felsplaat zit, is bij een kleine klus juist praktisch: u kunt de plaat afgedekt laten liggen tot het laatste moment, wat wij toelichten bij [de beschermfolie](/felsplaat/kleine-hoeveelheden/beschermfolie). Bij zink is die bescherming minder gebruikelijk, en moet u zelf zorgen dat de plaat niet beschadigt tussen levering en montage.
Voor een dakkapel, een luifel of een gevelstrook van beperkte omvang is felsplaat in de meeste gevallen de praktischere keuze: lichter te tillen, minder gevoelig voor uitzetting, op exacte maat te bestellen zonder restmateriaal, en met een coating die beschermt tegen krassen tijdens het werk. Alleen bij een sterk gebogen vorm, waarbij traditioneel met de hand wordt gevormd, is zink het gangbaardere materiaal. Wilt u weten hoe felsplaat er op uw gebouw uitziet, kijk dan op zinklook.com; gaat het om de bevestiging en de ondergrond, dan vindt u dat op klikzink.com; en voor de technische randvoorwaarden van dakhelling en isolatie verwijzen wij naar klikfels.com. Heeft u een concrete maat voor een dakkapel of luifel, neem dan contact met ons op: wij denken kosteloos mee op tekening en sturen desgewenst een monster mee.