Klikzink
Wie felsplaat en zink naast elkaar legt op het punt van restmateriaal, kijkt eigenlijk naar twee verschillende manieren van leveren. Zink komt van de rol of in vaste plaatmaten, en de dakdekker knipt en past op de bouw. Felsplaat bij Klikzink bestelt u op maat: van 450 tot 8000 millimeter, op de millimeter afgekort in onze eigen walsmachines. Dat verschil in levering is precies waar het verschil in snijverlies vandaan komt.
Bij een rechttoe-rechtaan dak met rechte dakvlakken bestelt u de baan op de exacte lengte die het dakvlak nodig heeft, van goot tot nok of van goot tot een vaste aansluiting. Er is dan geen stuk over dat u moet afvoeren, en er is ook geen naad in het midden van het vlak waar bij plaatmateriaal van vaste lengte wél geknipt en aangesloten moet worden. Bij zink van de rol snijdt de dakdekker op de bouw op maat, en dat kost onvermijdelijk een stuk of wat centimeter marge per baan om zeker te zijn dat de plaat past. Op een dak met tien banen van acht meter is dat al snel een paar meter bij elkaar aan afval dat u niet meer gebruikt.
Het is ook een reden waarom wij bestellen op de millimeter zo makkelijk maken: u geeft de maat door die op de tekening staat, en die maat komt er ook precies uit. Hoe u die maat op de bouw controleert en waar u dan nog een marge voor inbouwt, leest u uitgebreider in het stuk over restmateriaal en snijverlies. Moet er op de bouw toch nog een stuk worden ingekort, dan legt die andere pagina uit hoe u de plaat afkort op de bouw zonder de rand te beschadigen.
De winst van op-maat bestellen zit in het rechte vlak. Zodra een dak schuine lijnen krijgt, wint u die winst voor een deel weer terug kwijt. Een dakkapel die een stuk uit het vlak snijdt, een hoekkeper die het dakvlak schuin doorsnijdt, of een aansluiting op een schoorsteen die niet haaks op de dakrand staat: op die plekken moet de baan op een schuine lijn worden afgekort, en het driehoekige restje dat daarbij vrijkomt, is meestal te klein om nog ergens anders in het werk te gebruiken.
Een voorbeeld uit de praktijk: op een zadeldak met één dakkapel in het midden van het vlak, moet elke baan die de kapel raakt op maat gemaakt worden met een schuine of onderbroken lijn. Op een vlak van tien banen kan dat om drie tot vijf banen gaan die niet gewoon de volledige daklengte krijgen, maar een stuk korter uitvallen met een reststuk erbij. Dat reststuk is precies het deel dat u bij een rechte kaplijn wél had kunnen gebruiken.
Bij ingewikkelde aansluitingen, zoals rond een schoorsteen, een dakraam of een overstek dat niet in het vlak doorloopt, geldt hetzelfde. Hoe scherper de hoek en hoe meer aansluitingen er in één dakvlak samenkomen, hoe meer losse stukken er nodig zijn die elk apart worden opgemeten en afgekort. Dat is inherent aan de vorm van het dak, niet aan het materiaal: bij zink speelt precies dezelfde beperking, en op een ingewikkeld dak is het verschil in restmateriaal tussen felsplaat en zink daardoor kleiner dan op een rechte kap.
Naast de vorm van het dak spelen ook de eigenschappen van het materiaal zelf een rol in hoeveel er verloren gaat bij het verwerken. Onze felsplaat weegt ongeveer 5 kilo per vierkante meter, aanzienlijk minder dan zink. Dat lichtere gewicht maakt het optillen en verplaatsen van lange banen eenvoudiger, en een baan die makkelijker te hanteren is, wordt minder snel verbogen of beschadigd tijdens het tillen. Hoe u lange platen het beste optilt en draagt zonder ze te verbuigen, staat uitgewerkt in het stuk over de plaat tillen en dragen.
Een ander praktisch verschil is de uitzetting. Onze felsplaat zet ongeveer half zoveel uit als zink bij temperatuurwisselingen. Dat is vooral van belang voor de opbouw van de bevestiging en de ruimte die u bij lange banen inbouwt, en dat leggen we uit op klikzink.com. Voor het onderwerp restmateriaal is het vooral relevant omdat een materiaal dat minder uitzet, ook minder marge nodig heeft aan de randen en aansluitingen. Bij zink wordt er soms wat extra lengte ingecalculeerd om uitzetting op te vangen; bij felsplaat is die marge kleiner, en dat scheelt weer een klein beetje in het totale materiaalgebruik.
De plaat is koud vouwbaar tot -15 graden, wat betekent dat u ook bij winterse temperaturen nog gewoon kunt kanten en vouwen zonder dat het materiaal scheurt of breekt. Zink kan bij lage temperaturen brozer worden, en een baan die tijdens het koud vouwen barst, is direct verlies. Hoe koud vouwen en kanten in de praktijk verloopt en waar de grenzen liggen, leest u in het stuk daarover. En werkt u in de winter op de bouw, dan is er ook een apart stuk over werken bij vorst.
Het eerlijke antwoord is dat felsplaat op een rechte kap met weinig aansluitingen aanzienlijk minder restmateriaal oplevert dan zink van de rol, simpelweg omdat u de baan al op de juiste lengte laat leveren. Op een dak met veel dakkapellen, hoekkepers en schoorsteenaansluitingen is dat voordeel kleiner, omdat daar sowieso op maat gesneden moet worden, ongeacht het materiaal. In dat geval wint geen van beide materialen duidelijk op dit punt; de vorm van het dak bepaalt dan meer dan het materiaal hoeveel er overblijft.
Om dat voordeel op de rechte vlakken ook echt te benutten, loont het om de maatvoering zo vroeg mogelijk scherp te hebben. Stuur ons de tekening, dan denken we gratis mee over hoe u de banen het beste indeelt over het dakvlak, zodat de reststukken bij de kapellen en aansluitingen zo klein mogelijk blijven en de rechte vlakken optimaal gebruikt worden. Wilt u eerst weten hoe het materiaal aanvoelt en hoe het zich laat verwerken, dan sturen we u ook graag monsters van alle drie de kleuren mee, zodat u het gewicht en de stijfheid zelf in handen kunt houden voordat u bestelt.