Klikzink
Op elke bouwplaats waar felsplaat wordt verwerkt, ontstaat op enig moment de vraag of iets bijgewerkt kan worden. Een schaafwond langs een snijkant, een lichte deuk van het transport, een plek waar de coating door onhandig hanteren is doorgeschuurd. Er bestaat reparatielak voor dit soort situaties, en die kan uitkomst bieden. Maar reparatielak is geen wondermiddel dat elk probleem oplost. Op een mat oppervlak is bijgewerkte kleur namelijk goed te zien, en dat verandert de vraag die u zich moet stellen: gaat het om een kras die u mag laten zitten, of om een beschadiging die om een andere aanpak vraagt?
De kleuren waarin wij leveren zijn mat, met een glansgraad onder de 5. Dat is een bewuste keuze voor het uiterlijk van het dak of de gevel, en daar gaan wij hier niet verder op in: dat onderwerp behandelen wij uitgebreid op zinklook.com. Voor het bijwerken is vooral relevant dat een mat oppervlak licht anders verstrooit dan een glanzend oppervlak, en dat een likje reparatielak, hoe zorgvuldig ook aangebracht, zelden helemaal opgaat in de omgeving. Bij daglicht en onder een lage invalshoek van de zon is een bijgewerkte plek meestal te herkennen als een bijgewerkte plek. Dat is geen kwestie van slecht werk, het is een eigenschap van het aanbrengen van lak met een kwastje of pennetje op een fabrieksmatig aangebrachte coating van 50 micrometer. Die coating, GreenCoat Pural BT, is in een gecontroleerd proces op de baan aangebracht voordat deze werd gewalst en op maat gezaagd. Een reparatie op de bouw evenaart dat proces niet, en dat hoeft ook niet: het doel van bijwerken is niet dat u het niet meer ziet, het doel is dat blank staal niet aan het weer wordt blootgesteld.
Het moment waarop reparatielak wel degelijk zijn werk doet, is wanneer de coating is doorbroken tot op het verzinkte staal, en het gaat om een oppervlakkige beschadiging die niet in het zicht ligt of waar het zicht niet doorslaggevend is. Denk aan een bevestigingsrand die straks onder de klem verdwijnt, of aan een deel van een dakvlak dat vanaf de grond niet te zien is. In die gevallen beschermt de lak het staal tegen roestvorming, en dat is precies waarvoor hij bedoeld is. U dekt de beschadiging af, laat de lak drogen volgens de aanwijzingen op de verpakking, en gaat door met leggen. Voor krassen die niet door de coating heen gaan, is vaak geen actie nodig; wij lichten dat onderscheid verder toe bij krassen en beschadigingen. Bijwerken is dus geen kwestie van 'altijd doen' of 'nooit doen', maar van beoordelen wat er precies is beschadigd en waar die plek straks zit.
Op een zichtbaar vlak, zoals de voorzijde van een dakkapel of een gevelpaneel op ooghoogte, is het een andere afweging. Een bijgewerkte plek valt daar op, en dat blijft zo, ook na jaren. Als de beschadiging klein is en de plaat verder in orde, kan dat een prijs zijn die u accepteert: een plek die functioneel in orde is, maar die net iets afwijkt van de rest. Bij een grotere beschadiging, een deuk die de vlakheid van de plaat verstoort, of een snijkant die rafelig is bijgewerkt in plaats van netjes afgewerkt, lost lak niets op. Dan blijft het probleem zichtbaar aanwezig, alleen in een andere kleur. In die situatie is het verstandiger om de baan te vervangen of het stuk anders in te delen dan om te proberen het te camoufleren. Hoe u een snijkant wél goed afwerkt, staat bij het afwerken van de snijkant, en dat voorkomt vaak dat bijwerken achteraf nodig is.
Banen op maat besteld hebben als voordeel dat het snijverlies op de bouw klein blijft. Wij korten op de millimeter af, van 450 tot 8000 mm, dus een dakvlak van 6220 mm lengte krijgt een baan van 6220 mm, en niet een baan van 7000 mm die u zelf moet inkorten. Dat is een ander uitgangspunt dan plaatmateriaal van een rol, waarbij de verwerker op de bouw zelf de maten bepaalt en het restmateriaal een vast onderdeel van het proces is. Bij banen op maat is er minder om iets van te verspillen, en daardoor ook minder aanleiding om onder tijdsdruk haastig te snijden en achteraf bij te werken. Waar het snijverlies bij felsplaat wél zit, is niet in de lengte van het dakvlak, maar in de vorm ervan. Schuine vlakken, hoekige aansluitingen en dakkapellen vragen om banen die schuin of onregelmatig zijn afgekort, en daar ontstaat resthout dat niet meer te gebruiken is voor een andere baan. Juist op die plekken, waar meer met de snijmachine of de schaar wordt gewerkt, is de kans op een beschadigde rand of een krasje het grootst. Een goede voorbereiding van die aansluitingen, met een tekening en de juiste maatvoering vooraf, beperkt dat. Hoe u dat afkorten op de bouw zelf het beste aanpakt, leest u bij het afkorten van de plaat op de bouw, en de keuze tussen zagen en knippen komt aan de orde bij zagen en knippen.
Er is een grens tussen een reparatie die het probleem oplost en een reparatie die een verkeerde beslissing verbergt. Als een baan verkeerd is afgekort, te kort voor de aansluiting waarvoor hij bedoeld was, dan is bijwerken met lak geen oplossing voor die fout: de baan past dan gewoon niet, hoe goed de rand ook is afgewerkt. Hetzelfde geldt voor een baan die tijdens het tillen is verbogen. Reparatielak verbergt geen vervorming, en het is dan ook niet bedoeld om dat te proberen. Hoe u een baan wél veilig tilt en draagt zodat dit soort schade wordt voorkomen, staat bij het tillen en dragen van de plaat, en wat u kunt doen als een baan toch vervormd is bij het leggen, staat bij vervorming bij het leggen. Bijwerken hoort thuis bij kleine, oppervlakkige beschadigingen aan de coating, niet bij fouten in de maatvoering of de vorm van de plaat.
Omdat wij drie matte kleuren leveren, is het verstandig om reparatielak in de juiste kleur bij de hand te hebben voordat u ermee aan de slag gaat. Wij leveren op verzoek monsters van alle drie de kleuren, zodat u vooraf kunt vergelijken en niet op de bouw hoeft te gokken welke tint het dichtst bij komt. Bewaar de lak droog en buiten bereik van vorst, en controleer voor gebruik of de kleur nog overeenkomt met de partij platen die op het dak of de gevel ligt: coatingkleuren kunnen tussen productiepartijen een fractie verschillen, en dat is bij een bijgewerkte plek eerder te zien dan bij een hele plaat.
Beoordeel bij een beschadiging eerst of de coating is doorbroken, en kijk vervolgens waar de plek zit: verborgen onder de klem is anders dan zichtbaar op de voorgevel. Bestel bij twijfel over kleur eerst een monster, en werk pas bij als u zeker weet dat het om oppervlakkige schade gaat. Neem voor een aansluiting die u vooraf op tekening wilt laten uitwerken contact met ons op; dat meedenken kost niets, en het scheelt vaak net dat stukje snijverlies waar bijwerken achteraf nodig zou zijn geweest.