Klikzink
Elke felsbaan die wij leveren, komt met een beschermfolie op het vlak. Die folie is er voor het transport en de verwerking op de bouwplaats, niet voor de rest van de levensduur van het dak of de gevel. Het moment waarop u die folie verwijdert, is belangrijker dan het lijkt. Te vroeg eraf, en het vlak ligt onbeschermd tijdens het tillen, het leggen en het lopen over de plaat. Te laat eraf, en de folie bakt vast door de zon en laat een lijmresidu achter dat u met geen zachte doek meer wegkrijgt. Beide situaties kosten u plaat, en dat raakt precies aan het onderwerp waar deze pagina over gaat: restmateriaal en snijverlies.
Bij felsplaat op maat is het snijverlies op de plaat zelf doorgaans klein. Wij leveren de banen op de millimeter afgekort, van 450 tot 8000 mm, dus u zaagt of knipt op de bouw vooral bij, in plaats van dat u een rol aan stukken snijdt en de restanten weggooit. Dat is een wezenlijk verschil met plaatmateriaal van de rol, waar het verlies al in de fabriek of op de bouwplaats ontstaat door de manier van afwikkelen. Bij ons ligt het accent van het verlies dus niet bij het zagen zelf, maar bij alles wat er omheen gebeurt: hoe lang de folie erop blijft, wanneer ze eraf moet, en of het vlak intussen krassen of beschadigingen oploopt. Dat laatste onderwerp behandelen wij uitgebreid op onze pagina over [krassen en beschadigingen](/felsplaat/snijverlies/krassen); hier kijken we specifiek naar de folie als oorzaak van verlies, en naar de vraag wanneer ze precies weg moet.
De folie beschermt het gecoate vlak tegen krassen van gereedschap, steigermateriaal, schoenzolen en tegen elkaar schurende platen tijdens transport. Zolang de baan nog niet gelegd is, of net gelegd maar nog niet afgewerkt, heeft de folie functie. Verwijder ze te vroeg, bijvoorbeeld direct na het lossen omdat de folie in de weg zit bij het meten, en de plaat ligt de rest van de dag onbeschermd op de steiger of het dakvlak. Een vallende schroef, een verkeerd geplaatste ladder of een zool met grit erin: het gebeurt in seconden en de schade is niet meer ongedaan te maken. Bij een gewoon rechttoe-rechtaan dakvlak valt dat nog te overzien, maar bij een dakkapel of een schuin aansluitend vlak werkt u vaak met meerdere personen tegelijk rond dezelfde platen, en dan loopt het risico snel op. Juist op die plekken, waar meerdere richtingen en aansluitingen samenkomen, zit het echte verlies van het project: niet in de zaagsnede, maar in een beschadigd stuk plaat dat u alsnog moet vervangen of bijwerken. Hoe u dat bijwerken aanpakt, en wat het wel en niet oplost, leest u op onze pagina over [bijwerken en herstellen](/felsplaat/snijverlies/bijwerken).
De folie is niet bedoeld om jaren mee te gaan. In de volle zon warmt het vlak op, en de lijmlaag van de folie reageert daarop: ze hardt uit en hecht zich vaster aan de coating dan de bedoeling is. Laat een baan een paar hete dagen liggen voordat u hem afdekt of aansluit, en het verwijderen van de folie wordt een klus op zich. In het ergste geval blijft er een waas van lijmresten achter die u niet zonder chemische reiniging weg krijgt, en dat raakt aan het uiterlijk van het vlak, een onderwerp waar wij op zinklook.com dieper op ingaan. Voor deze pagina is het genoeg om te weten: vastgebakken folie is verlies, ook al is er geen millimeter plaat weggezaagd. Het is restmateriaal in de vorm van tijd en arbeid, niet in de vorm van afgeknipte reststroken.
De praktijkregel die wij aanhouden, en die wij ook aan aannemers meegeven, is: verwijder de folie zodra de baan definitief ligt en niet meer verplaatst of belopen wordt, en in elk geval voordat de zon er een hele dag op heeft gestaan. Op een doorlopend dakvlak is dat meestal aan het einde van de werkdag, per rij die u die dag gelegd heeft. Bij ingewikkelder vlakken, zoals een kap met meerdere schuine aansluitingen, is het verstandiger om per onderdeel te werken: leg het stuk, sluit het aan, en trek dan direct de folie eraf voordat u aan het volgende stuk begint. Zo voorkomt u dat er ergens een baan een dag te lang in de zon blijft liggen omdat de aandacht al bij het volgende vlak ligt.
Omdat het zaagverlies bij banen op maat beperkt blijft, verschuift de aandacht naar de plekken waar meer materiaal nodig is dan de oppervlakte van het vlak alleen. Schuine vlakken vragen om een langere baan dan de kortste afstand tussen goot en nok, simpelweg omdat u onder een hoek zaagt en dus meer plaat nodig heeft om de volle breedte te behouden. Dakkapellen vragen om extra stukken rond de zijkanten en de voorkant, vaak in een andere richting gelegd dan het hoofdvlak, wat het aantal zaagsneden en dus het aantal momenten waarop de folie een rol speelt, verhoogt. En aansluitingen, bijvoorbeeld op een schoorsteen, een dakraam of de nok, vragen om plaatstroken die u eerst past en soms weer aanpast voordat ze definitief liggen. Precies op die plekken ligt de plaat langer onbeschermd rond te liggen dan op een simpel vlak, en precies daar moet u dus extra opletten op het moment van folie verwijderen. Hoe u die aansluiting op de nok verder aanpakt in het zagen en knippen zelf, leest u bijvoorbeeld zoals wij uitleggen bij [de aansluiting op de nok](/felsplaat/snijverlies/zagen-en-knippen), waar het gaat over de keuze tussen knippen, nibbelen en zagen.
Het is dus niet zo dat een dakkapel of een schuin vlak per se meer folieproblemen geeft omdat de folie daar anders zou zijn. Het is de doorlooptijd op die plek die langer is: meer passen, meer wachten, meer kans dat de zon er een uur langer op staat dan bij een recht stuk dat u in één keer legt en direct afwerkt. Wie dat weet, plant de volgorde van werken erop aan: begin bij de complexere aansluitingen als de zon nog niet op zijn sterkst staat, en houd de rechte vlakken, waar de folie sneller weg kan, voor het midden van de dag.
Bepaal bij de planning van uw legvolgorde niet alleen welk vlak u eerst legt, maar ook wanneer de folie eraf moet: direct na het definitief liggen van een baan, en in ieder geval vóór een volle dag zon. Reserveer bij schuine vlakken, dakkapellen en aansluitingen iets extra plaat voor de langere zaaglijnen en de kans op een stuk dat u opnieuw moet passen. Heeft u vragen over de maatvoering van een specifieke baan of over de opbouw van uw bestelling, dan denken wij op tekening met u mee, en dat kost niets.