Klikzink
Acht meter is voor onze felsplaat de praktische grens. We walsen op maat en kunnen op de millimeter afkorten tussen 450 en 8000 mm, maar daarboven houdt het op. Wilt u een dakvlak overbruggen dat langer is, dan komt er ergens een dwarsnaad of een overlap in het vlak. Dat geldt voor felsplaat, en het geldt ook voor zink. Geen van beide materialen wordt in de praktijk als één ononderbroken baan van bijvoorbeeld twaalf meter geleverd en gelegd. Het verschil zit niet in de vraag of die naad er komt, maar in wat die naad met het gewicht, de uitzetting en de verwerking op de bouw doet.
Neem een dakvlak van tien meter. Met felsplaat werkt u met een baan van acht meter en een aanvullend stuk van twee meter, met een dwarsverbinding die u zorgvuldig plaatst en waterdicht afwerkt. Met zink stuit u op precies dezelfde keuze, maar dan bij een materiaal dat aanmerkelijk zwaarder is en dat aanmerkelijk meer uitzet. Dat merkt u niet bij het bestellen, maar wel op het dak, weken of maanden later, als de temperatuur van min tien naar dertig graden gaat.
Onze felsplaat weegt ongeveer 5 kg per vierkante meter. Een baan van acht meter breed 475 mm weegt dus rond de 19 kg; te tillen door twee man, te dragen over een ladder of een schoor zonder kraan. Zink weegt aanmerkelijk meer per vierkante meter bij een vergelijkbare plaatdikte, en dat verschil telt harder op naarmate de baan langer wordt. Bij acht meter is dat verschil op de bouwplaats voelbaar: meer mensen nodig, meer risico bij het tillen, meer kans dat de baan doorbuigt en een bocht in zichzelf krijgt voordat hij ligt. Hoe u een lange baan optilt en draagt zonder hem te beschadigen, staat uitgebreid beschreven bij het tillen en dragen van de plaat. Dat verhaal geldt voor felsplaat; bij zink is dezelfde zorgvuldigheid nodig, maar met een zwaardere last en dus een grotere ploeg.
Hier wint felsplaat het duidelijkst. Staal zet ongeveer half zoveel uit als zink bij gelijke temperatuurschommeling. Op een baan van een paar meter merkt u dat verschil nauwelijks, maar op acht meter telt elke tiende millimeter uitzetting per strekkende meter op tot een paar millimeter die ergens opgevangen moet worden: in de klem, in de naad, in de ruimte die u vrijhoudt bij de kop- en zijkanten. Met zink is die opgevangen beweging groter, en dat betekent dat de klemmen en de naad meer moeten kunnen verdragen naarmate de baan langer is. Bij acht meter zink is dat een reëel punt van aandacht; bij acht meter felsplaat is de marge ruimer. Hoe de klem die beweging opvangt en welke ruimte daarvoor nodig is, valt buiten wat wij hier behandelen: dat is het domein van de bevestiging, en dat leest u op klikzink.com.
Een andere kant van diezelfde uitzetting speelt bij het koud vouwen van de plaat aan de kopse kant, bijvoorbeeld voor een opstaande rand. Bij een baan van acht meter zit er, door normale temperatuurverschillen tussen ochtend en middag, al enige spanning in het materiaal voordat u de vouw zet. Bij felsplaat is die spanning door de lagere uitzetting kleiner en blijft koud vouwen tot -15 graden goed te doen, ook aan het einde van een lange baan. Bij zink moet u met een grotere marge rekenen. Hoe u die vouw op de juiste manier zet, staat beschreven bij koud vouwen en kanten.
Of u nu voor felsplaat of voor zink kiest, boven de acht meter beslist u over de plaats en de vorm van de naad. Een dwarsnaad midden in het vlak trekt de aandacht en onderbreekt de waterloop; een overlap aan de onderzijde van het dakvlak, in de looprichting van het water, valt minder op en werkt beter mee met de afwatering. Bij felsplaat leggen wij die overlap standaard aan de bovenzijde van de onderliggende baan, zodat het water er overheen loopt in plaats van ertegenaan. Bij zink is dat principe hetzelfde, maar de grotere massa en de grotere uitzetting van het materiaal vragen om een ruimere overlap en om extra aandacht bij de bevestiging ter plaatse van de naad. Wat die naad met het aanzicht van het dak doet, en hoe u hem zo onopvallend mogelijk plaatst, bespreken we uitgebreid bij een baan langer dan acht meter. Wilt u weten hoe u de plaat op de bouw zelf inkort tot de juiste lengte om die naad te plaatsen, kijk dan bij het afkorten op de bouw.
We noemen hier bewust geen bedragen; die veranderen met de staalprijs, de zinkprijs en de wisselkoers, en een kennisbank die vandaag een getal noemt, staat er morgen naast. Wat wel vaststaat, is de richting van het verschil. Zink is een grondstof met een eigen, vaak grillige marktprijs, en de hoeveelheid materiaal die nodig is voor een lange baan (met het grotere gewicht per vierkante meter) werkt door in de uiteindelijke rekening. Felsplaat is opgebouwd uit verzinkt staal met een coating, een grondstof die doorgaans minder schommelt en waarvan u per vierkante meter minder gewicht, en dus minder materiaal, nodig heeft om dezelfde lengte te overbruggen. Voor een exacte prijs op uw project raden we aan een offerte te vragen op basis van uw eigen tekening; wij denken daar kosteloos in mee en kunnen de platen op de millimeter laten walsen op de lengte die bij uw dakvlak past, inclusief het punt waar de naad het beste valt.
Heeft u een dakvlak dat langer is dan acht meter, dan bestelt u niet één ononderbroken plaat, met welk materiaal dan ook. U bestelt twee (of meer) lengtes die samen het vlak vullen, met een bewust geplaatste naad. Bij felsplaat blijft het gewicht per baan beheersbaar, blijft de uitzetting beperkt en blijft koud vouwen aan de kopse kant goed uitvoerbaar, ook bij een baan die tegen de acht meter aan zit. Bij zink krijgt u dezelfde naad, maar met een zwaardere plaat om te tillen en een grotere beweging om in de klem op te vangen.
Wilt u een lengte laten walsen die precies past bij uw dakvlak, tot aan de acht meter, stuur ons dan uw tekening; we denken kosteloos mee over waar de naad het beste valt en leveren op maat vanaf onze eigen walsmachines in Ede. Voor het uiterlijk van de naad en de kleur van de plaat kijkt u op zinklook.com, voor de klem en de ondergrond op klikzink.com, en voor de dakhelling en de opbouw eronder op klikfels.com.