Klikzink
Een felsbaan in staal weegt ongeveer 5 kg per vierkante meter. Dat is een getal dat u als aannemer of dakdekker vaak pas echt gaat gebruiken op het moment dat er een bestaande constructie onder ligt, en niet een nieuwe die u zelf nog kunt dimensioneren. Bij nieuwbouw rekent de constructeur het gewicht van de dakbedekking gewoon mee in het ontwerp. Bij renovatie ligt dat anders: daar staat de gordingmaat of de sporenkap al vast, en is de vraag vaak juist of die het bestaande dakbeschot, de oude leien of de eerdere zinkbedekking mag vervangen zonder dat er iets verzwaard moet worden.
Dat is precies waar het gewicht van felsplaat vaak de doorslag geeft. Een pannendak weegt per vierkante meter een veelvoud van wat een felsdak in staal weegt. Vervangt u een pannendak door felsplaat op dezelfde kapconstructie, dan ontstaat er ruimte in de belasting in plaats van dat die ruimte opgesoupeerd wordt. Bij een schuur, een bijgebouw of een monumentaal pand waar de bestaande spanten leidend zijn, is dat verschil vaak precies wat een renovatie haalbaar maakt zonder dat de constructeur de kap moet verzwaren of extra steunpunten moet aanbrengen. Wij noemen dat gewicht daarom niet als bijzaak, maar als een van de eerste dingen die de keuze voor felsplaat bij een renovatie verklaren.
Hoe zwaar de constructie er in de praktijk aan toe is, en of 5 kg per vierkante meter voor uw dak daadwerkelijk geen probleem is, is een vraag voor de constructeur en niet voor ons. Wat wij wel kunnen zeggen: het is een licht materiaal in vergelijking met vrijwel elke andere dakbedekking die er om een felsdak heen bestaat, en dat weegt mee bij transport naar het dak, bij de belasting tijdens de uitvoering, en bij de definitieve belasting op de kap.
Het gewicht per vierkante meter is een rekengetal; op de bouw werkt u met gewicht per baan. Een baan van 6 meter lang en 475 mm werkende breedte weegt, met een plaatdikte van 0,55 mm en het gewicht van de coating erbij, ergens rond de 14 kg. Dat is met de hand te tillen, ook op een steile helling en ook als de baan al gelegd moet worden op een plek waar geen kraan bij kan. Bij een pallet met meerdere lange banen loopt het totale gewicht wel op, en dat is relevant voor de vraag hoe u het materiaal het dak op krijgt en waar u het tussentijds neerlegt. Hoe u het materiaal op de bouw opslaat tot het gelegd wordt, leest u bij [felsplaat op de bouw opslaan bij een tekening aanleveren](/felsplaat/tekening-aanleveren/opslag-op-de-bouw).
Het gewicht van de plaat is één ding om mee te rekenen; de indeling in banen is iets anders, en die indeling maken wij voor u op basis van uw tekening. Omdat felsplaat op de millimeter wordt afgekort tussen 450 en 8000 mm, is er in de praktijk geen vaste maat die overal past: elke baan wordt bepaald door de maten van het dakvlak waar hij op moet liggen.
Wat wij daarvoor nodig hebben, is in de kern eenvoudig. Ten eerste de maten van het vlak zelf: lengte en breedte van elk dakvlak of gevelvlak, met de helling erbij als die per vlak verschilt. Ten tweede de looprichting van het water: felsbanen lopen in de richting van de afwatering, en de lengte van een baan volgt dus de lengte van het vlak in die richting, niet de breedte. Ten derde de plaats van de aansluitingen: waar een dakvlak overgaat in een ander vlak, waar een nok, kilgoot, dakrand of gevelaansluiting zit, en waar doorvoeren of opstanden voorkomen die de banenindeling onderbreken. Al die punten samen bepalen hoeveel banen er nodig zijn, hoe lang elke baan wordt, en waar een baan misschien net iets korter uitvalt om precies op een aansluiting uit te komen.
Dat meedenken op tekening kost u niets, en dat is precies waarom een goede tekening zoveel oplevert. Stuurt u alleen de totale oppervlakte van het dak, dan kunnen wij daar geen indeling in banen van maken die op de bouw ook klopt. Stuurt u een tekening met de vlakken, de waterrichting en de aansluitingen erop, dan komt er een banenindeling terug waarin elke baan een eigen lengte heeft, afgestemd op die specifieke situatie. Bij een eenvoudig zadeldak met twee rechte vlakken is dat een kwestie van enkele minuten rekenwerk; bij een dak met een kilgoot, een opgaande gevelaansluiting en een paar dakramen loopt de indeling al snel op tot tien of vijftien verschillende baanlengtes, en juist dan is het waardevol dat iemand die de plaat kent daar met u meekijkt in plaats van dat u zelf gaat schatten.
Bij nieuwbouw is de tekening er meestal al, gemaakt door de architect of de aannemer zelf, en is het een kwestie van de juiste maten eruit overnemen. Bij renovatie is dat vaak lastiger: bestaande daken zijn in de loop van de tijd niet altijd exact gebouwd zoals de oorspronkelijke tekening aangaf, en verzakkingen of eerdere reparaties kunnen de werkelijke maten net iets laten afwijken van wat op papier staat. Daarom raden wij aan om bij renovatie de maten op het dak zelf te controleren voordat de tekening naar ons gaat, zeker bij oudere kappen waar wij eerder al schreven over de vraag of [koud vouwen en kanten van de felsplaat op tekening](/felsplaat/tekening-aanleveren/koud-vouwen) nog haalbaar is binnen de bestaande maatvoering. Een baanindeling die op de tekening klopt maar op het dak een paar centimeter verschilt, is vervelender om op de bouw te herstellen dan een paar minuten extra opmeten vooraf.
Gewicht, transport en de weersomstandigheden op de dag zelf zijn voor uw planning verder relevant in de zin dat een lichte plaat prettiger te verwerken is bij warmte of bij vorst dan een zware bedekking, maar dat raakt aan de vraag hoe het materiaal zich onder die omstandigheden gedraagt, en dat is een ander onderwerp dan de bestelling zelf.
Heeft u een dak of gevel die met felsplaat bedekt gaat worden, dan is de kortste weg naar een sluitende bestelling een tekening met de vlakmaten, de richting van de afwatering en de plaats van alle aansluitingen erop. Stuur die naar ons op, en wij werken er een banenindeling uit die op de millimeter aansluit op uw situatie. Twijfelt u nog of de bestaande constructie het gewicht van een nieuwe dakbedekking aankan, leg die vraag dan voor aan uw constructeur voordat u bestelt; wij kunnen u wel het exacte gewicht per vierkante meter en per baan geven, maar de beoordeling van de constructie zelf ligt buiten wat wij als leverancier van de plaat kunnen bepalen.