Klikzink
Als de vrachtwagen met felsbanen voor de deur staat, is het te laat om nog te bedenken waar het pakket moet liggen. De platen komen op maat gewalst aan, in lengtes tot 8000 mm, en dat betekent dat u vooraf al weet hoe lang, hoe zwaar en hoe onhandig het pakket is. Met een gewicht van ongeveer 5 kg per m2 en werkende breedtes van 475 mm per baan is een pakket van tien platen van 6 meter al snel een vracht die niet even snel door twee man wordt verplaatst. Wie dat pas op de bouwplaats bedenkt, tilt verkeerd, laat de plaat vallen of legt hem noodgedwongen ergens neer waar hij niet moet liggen.
De eerste vraag is dus niet wat er mis kan gaan, maar wat er klaar moet staan. Dat is het onderwerp van deze pagina: het gereedschap, de mankracht en de ondergrond die u nodig heeft voordat de plaat de bouwplaats bereikt. Over wat er misgaat als u dit niet regelt, en wat het risico daarvan is, leest u apart bij wat er misgaat bij opslag op de bouw.
Felsplaat is dun staal, 0,55 mm, met een gecoate afwerking die krassen en deuken niet camoufleert. Dat betekent dat het verplaatsen niet met een haak, een punttang of scherpe hijsbanden gebeurt. Wat u nodig heeft, is simpel maar wel aanwezig: brede hijsbanden of een lattenframe om het pakket op te tillen, vilt of tussenlatten om te voorkomen dat platen langs elkaar schuren, en handschoenen voor iedereen die de plaat aanraakt. Een scherpe plaatrand snijdt door een dunne werkhandschoen heen, en een gladde, gecoate plaat glipt makkelijker uit ongeschoeide handen dan een ruwe damwandplaat.
Voor het pakket zelf heeft u draagbalken of vlonders nodig: stevige, rechte balken waarop het pakket rust, zodat het niet direct op de grond of op een oneffen ondergrond ligt. Bij een pakket van meer dan een paar meter is een kraan of heftruck met een lange vork verstandig, juist omdat de platen bij het optillen als een geheel willen doorbuigen als de ondersteuning niet gelijk verdeeld is. Wie een pakket van 6 meter alleen aan de uiteinden optilt, ziet het midden doorzakken en de fels vervormen nog voor de plaat is gelegd.
Om het pakket af te dekken heeft u een dekzeil nodig dat niet strak aansluit, maar wel windvast is vastgezet. Dat lijkt een detail, maar het is precies waar het vaak fout gaat: strak ingepakt plastic in de zon zorgt voor een broeikaseffect onder het zeil, en dat is een van de dingen die met deze opslag echt mis kunnen gaan.
Hoeveel mensen u nodig heeft, hangt af van de lengte van de platen en het gewicht van het pakket, maar reken voor platen vanaf 4 meter op minimaal twee man, en bij lengtes richting de 8 meter eerder op drie. Dat is niet alleen een kwestie van tillen: het is ook een kwestie van sturen. Een lange plaat die door één persoon wordt verplaatst, zwaait, buigt en raakt sneller iets waar hij niet tegenaan mag komen. Bij het lossen van de vrachtwagen is het daarom gebruikelijk dat er iemand bovenop de losplaats meekijkt, iemand die de kraan of heftruck bedient, en iemand die de plaats van bestemming voorbereidt en de plaat begeleidt bij het neerleggen.
Wie dat wilt combineren met andere werkzaamheden op de bouw, moet dit vooraf plannen: de dag dat de felsplaat wordt geleverd, is geen dag waarop dezelfde mensen ook de steiger opbouwen of de kraan voor iets anders nodig hebben. Wie dat wel doet, ziet het pakket op de grond staan wachten, precies waar het niet moet liggen: in de zon, ingepakt, zonder onderlegger.
De plaat op de bouw opslaan begint bij de plek waar het pakket komt te liggen, en die plek moet aan drie voorwaarden voldoen. Ten eerste plat: het pakket moet over de volle lengte gelijk ondersteund worden, met balken die op regelmatige afstand liggen en niet doorbuigen onder het gewicht. Een ongelijke ondersteuning zorgt voor puntbelasting, en puntbelasting op een dunne plaat geeft een permanente vervorming die u er later niet meer uitkrijgt.
Ten tweede droog: de plaat mag niet in een plas water liggen en niet op een ondergrond die vocht optrekt. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar op een bouwplaats verandert een droge plek na een regenbui zomaar in een plas, en een pakket dat een nacht in het water heeft gestaan, heeft dat probleem al binnen.
Ten derde: niet ingepakt in de zon. Het is verleidelijk om het pakket met plastic folie strak in te pakken om het tegen regen te beschermen, maar dat is precies verkeerd. Onder een zwart of donker folie in de volle zon loopt de temperatuur binnen het pakket flink op, en warme, vochtige lucht die niet weg kan, doet meer schade dan een beetje regen zou doen. Een dekzeil dat los over het pakket ligt en aan de zijkanten geventileerd is, beschermt tegen regen zonder die broeikaswerking.
De reden dat droog opslaan zo'n harde eis is, zit in wat er gebeurt als vocht tussen twee platen ingesloten blijft. Sendzimir verzinkt staal met een organische coating is duurzaam zolang het lucht krijgt en kan drogen, maar in een nauwe spleet tussen twee platte platen, zonder luchtcirculatie, blijft water liggen. Dat water lost langzaam zink op uit de verzinklaag, en dat proces heet waterlijnvorming of pakketcorrosie: een wit, poederig residu dat ontstaat op de plek waar platen langdurig vochtig tegen elkaar aan hebben gelegen.
Dit is geen kwestie van een paar uur: een pakket dat kort natte regen te verduren heeft gehad en daarna droogt, is doorgaans geen probleem. Het risico ontstaat wanneer platen wekenlang plat, vochtig en zonder ventilatie op elkaar blijven liggen, bijvoorbeeld omdat een project vertraging heeft en het materiaal langer op de bouw staat dan gepland. Vandaar dat wij aanraden pakketten nooit helemaal vlak op elkaar te laten liggen zonder tussenlagen, en zeker niet af te dekken met iets dat lucht tegenhoudt.
Deze pagina gaat over wat u nodig heeft om het pakket goed neer te leggen: gereedschap, mensen en een geschikte plek. Hoelang die opslag zonder risico kan duren, is een andere vraag, die wij beantwoorden bij hoelang opslag op de bouw kan duren. En wie precies verantwoordelijk is voor het lossen, het controleren en het afdekken op de bouwplaats, staat beschreven bij wie de opslag op de bouw doet.
Wat hier niet aan de orde komt, is de bevestiging van de plaat zodra hij ligt: welke klem u gebruikt en in welke volgorde de banen op het dak komen, leest u op klikzink.com. En de vraag of uw dakopbouw en de gekozen hellingshoek geschikt zijn voor felsplaat, hoort bij klikfels.com.
Wilt u weten hoeveel plaat u voor uw project nodig heeft en in welke lengte wij die op de millimeter afleveren? Neem contact op met Klikzink in Ede: wij denken op basis van uw tekening mee over de indeling van de banen, zonder dat dat u iets kost, en u kunt bij ons ook de drie kleuren als monster bekijken.