Klikzink
Een felsbaan die op de vrachtwagen staat en een felsbaan die drie weken op de bouwplaats heeft gelegen, zijn niet automatisch dezelfde plaat. Tussen levering en verwerking zit vaak meer tijd dan gepland, en in die tussentijd bepaalt de opslag of het materiaal er nog zo uitziet als toen het van onze walsmachines kwam. Deze pagina gaat over dat tussenmoment: hoe de bundel felsbanen plat, droog en uit de zon moet liggen, en wat er misgaat als dat niet zo is.
Een bundel felsbanen van 0,55 mm staaldikte lijkt stevig, maar de platen zijn dun genoeg om door te buigen als ze schuin of rechtop tegen een steiger of een muur staan. Bij een loods die wij vorig jaar leverden, stonden de bundels een weekend rechtop tegen de gevel geleund, in afwachting van de kraan op maandag. Het gewicht van de bovenste banen drukte op de onderste, en toen de dakdekker ze uit elkaar trok, zaten er lichte deuken in de fels van de onderste platen. Die fels moet strak en haaks blijven staan, 35 mm, om straks goed te klikken; een deuk daarin is niet met een hamer recht te slaan zonder dat het zichtbaar blijft. Plat op een steunpunt, verdeeld over de volle lengte van de baan, voorkomt dat het gewicht op één plek terechtkomt. Bij banen die u op maat liet zagen tot 8000 mm is dat nog belangrijker: hoe langer de plaat, hoe meer een verkeerd steunpunt als hefboom werkt op het metaal ertussenin.
Sendzimir verzinkt staal met een coating van 50 micrometer is een houdbaar product, maar de bundel ligt strak opeengepakt en tussen de banen is vaak nauwelijks luchtruimte. Komt daar vocht bij, dan kan dat water niet weg. Het blijft liggen op het zinklaagoppervlak onder de coating, of trekt tussen twee platen door capillaire werking naar binnen bij een beschadigde rand. Wij zagen dit een keer bij een verbouwing waar de bundel een nacht buiten had gestaan onder een dekzeil dat aan één kant loshing: regen liep onder het zeil door, tussen de platen, en droogde niet meer op omdat de bundel zelf de lucht afsloot. Het gevolg was een waas van witte vlekken op een deel van de platen, wat wij vaak zinkoxide noemen maar dat bij deze coating eigenlijk een reactie van het onderliggende verzinkte staal is met vocht dat niet weg kon. Cosmetisch is dat te verhelpen, maar niet altijd volledig, en een dakdekker die net een gevel met een strak vlak of met micro-lines had besteld, wil geen vlekkenpatroon zien zodra de zon erop staat. Voor vragen over hoe zichtbaar zulke vlekken blijven ten opzichte van de kleur en glansgraad die u koos, verwijzen wij naar zinklook.com; hier gaat het puur om het voorkomen ervan.
Het is een misvatting dat een bundel die goed is ingepakt, overal kan liggen. Folie en dekzeilen houden regen tegen, maar niet de zon. Onder donkere folie op een bouwplaats in de volle zon kan de temperatuur in de bundel flink stijgen, soms tientallen graden boven de buitentemperatuur. Dat is op zichzelf niet meteen een probleem voor het staal, maar het versnelt wel condensatie: warme, vochtige lucht die 's nachts afkoelt onder diezelfde folie zet zich af als druppels tussen de platen, en die druppels lopen niet weg omdat de bundel horizontaal en dicht opeen ligt. Zo ontstaat precies het probleem dat drooghouden juist moest voorkomen. Onze aanbeveling is daarom niet zomaar folie erover, maar een afdekking die lucht laat circuleren: aan de zijkanten open, aan de bovenkant beschermd tegen regen en directe zon. Een paar centimeter afstand tussen de onderste baan en de ondergrond, op houten balken of pallets, houdt bovendien grondvocht en opspattend regenwater weg.
Omdat wij op de millimeter afkorten van 450 tot 8000 mm, past een bestelling precies op de maat van het project. Dat is efficiënt, maar het betekent ook dat er zelden reservemateriaal in de bundel zit voor als een paar platen beschadigd raken door verkeerde opslag. Bij het bepalen van de juiste lengte speelt dat al een rol, zoals wij uitleggen bij [de baanlengte van felsplaten bepalen](/felsplaat/baanlengte-bepalen); een bundel die door vochtschade een paar platen verliest, kan dus zomaar een naleverdatum extra betekenen. Voor een aannemer die op een strakke planning werkt, is dat een reden om opslag net zo serieus te nemen als de bestelling zelf. Wij merken dat platen die met verstijvingsril zijn uitgevoerd iets minder snel doorbuigen bij onjuiste ondersteuning dan de vlakke uitvoering, simpelweg omdat de ril het vlak wat stijver maakt, maar dat is geen vrijbrief om ze rechtop te zetten of in de zon te laten liggen.
Wij leveren de bundel in goede staat af, op de vrachtwagen, verpakt zodat hij het transport doorstaat. Wat er op de bouwplaats met die bundel gebeurt tussen de aflevering en het moment dat de dakdekker de eerste baan optilt, ligt buiten ons zicht en dus buiten onze invloed. Dat is precies waarom deze kennisbank er is: zodat wie de bundel in ontvangst neemt, weet waar hij op moet letten voordat hij tekent voor ontvangst en de bundel ergens op het terrein legt. Een half uur besteed aan het kiezen van een droge, vlakke plek met voldoende ondersteuning en een goede afdekking, bespaart later het uitzoeken welke platen nog wel en welke niet meer bruikbaar zijn.
Bekijk voordat de levering arriveert waar op de bouwplaats de bundel plat kan liggen, uit de zon en van de grond af op balken of pallets, met een afdekking die ventileert in plaats van afsluit. Twijfelt u over de juiste maat of over hoeveel materiaal u precies nodig heeft, dan denken wij vrijblijvend mee op tekening. Wilt u vooraf een idee van hoe de kleur zich houdt onder verschillende lichtomstandigheden, vraag dan gerust een monster van een van onze drie matte kleuren aan.