Klikzink
Voordat wij een levering felsplaat inplannen, is het goed om helder te hebben wat er ter plekke al geregeld moet zijn. Niet omdat wij daar zelf iets aan doen op de bouwplaats, maar omdat de plaat zelf de eerste is die last krijgt als het niet klopt. Een felsbaan van 0,55 mm Sendzimir verzinkt staal met een organische coating is een sterk en stabiel materiaal, maar het is ook een pak dunne, op maat gewalste platen die maandenlang op elkaar kunnen liggen voordat ze verwerkt worden. Wat er in die periode gebeurt, bepaalt of de plaat er bij montage nog bij ligt zoals hij van de wals kwam.
De kern is simpel te onthouden, en toch is het de meest gemaakte fout op de bouw: de plaat moet plat liggen, droog blijven, en niet ingepakt in de volle zon staan. Elk van die drie punten lijkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk van een bouwplaats waar de planning verschuift en de plaat een paar weken eerder komt dan gepland, gaat het juist op deze drie punten mis.
Felsplaat wordt op maat afgekort geleverd, van 450 tot 8000 mm op de millimeter nauwkeurig, en komt als pak lange, dunne stalen banen aan. Een paal van 6 meter lang en 0,55 mm dik heeft geen enkele weerstand tegen een puntbelasting. Zet zo'n pak schuin tegen een container, laat het op een ongelijke ondergrondje rusten, of stapel er een tweede pak scheef op, en de onderste banen buigen mee met elke onregelmatigheid die eronder ligt. Bij zink is die vervorming al zichtbaar na een paar dagen; bij staal met een gecoate afwerking zie je een verbogen baan er vaak eerst nog recht uit, tot hij wordt uitgerold en de golving zich pas dan toont in de fels. Dan is de baan al leverbaar geacht, en op dat moment is corrigeren niet meer mogelijk zonder de baan af te keuren.
Plat opslaan betekent: op een egale, vlakke ondergrond, over de volle lengte gesteund, zonder dat het pak op een paar punten hoeft te overbruggen. Op een bouwplaats is dat niet altijd de eerste gedachte, omdat er zoveel materiaal tegelijk staat te wachten op verwerking. Toch is dit precies het punt waarop wij, als de plaat eenmaal op de vrachtwagen ligt, geen invloed meer hebben. Wat er verder allemaal nodig is om dat goed te organiseren, van pallets tot afdekmateriaal, zetten wij uiteen bij [de plaat op de bouw opslaan: wat je nodig hebt](/felsplaat/opslag-op-de-bouw/wat-heb-je-nodig).
Het tweede punt, droog blijven, is misschien nog belangrijker dan het eerste, en het is ook het punt waar de meeste onzichtbare schade ontstaat. Sendzimir verzinkt staal heeft aan beide zijden 275 g/m2 zinklaag en daar overheen een organische coating van 50 micrometer. Die opbouw is gemaakt om weer, vocht en UV op een gebouw te weerstaan, jarenlang. Maar dat is de situatie waarin de platen los liggen, met lucht erover, zoals ze straks op het dak of de gevel liggen. In een pak, waar de banen strak op elkaar liggen zonder luchtruimte tussen de vlakken, is de situatie een heel andere.
Als er water tussen de banen komt, bijvoorbeeld door regen die onder een provisorisch dekzeil doorloopt, condens die 's nachts ontstaat door een temperatuurverschil, of gewoon een pak dat buiten heeft gestaan zonder afdekking, dan kan dat water niet meer weg. Er is geen luchtcirculatie tussen twee platen die vlak op elkaar liggen. Het water blijft liggen, precies op het contactvlak, en dat is het begin van wat in de branche wittigheid of, in het ergste geval, beginnende corrosie tussen de platen wordt genoemd. Dat zie je niet aan de buitenkant van het pak. Je ziet het pas als je de platen van elkaar tilt en er vlekken op zitten die er bij levering niet waren. Op dat moment is de coating meestal nog intact, maar de aanblik is onherstelbaar veranderd, en bij een zichtwerk op gevel of dak is dat een probleem dat niemand nog wil oplossen met een setje reserveplaten.
Wat dat concreet betekent voor de kwaliteit van het materiaal, en waar de grens ligt tussen een oppervlakkige vlek en een probleem dat verder gaat, leggen wij uit bij [de plaat op de bouw opslaan: wat er misgaat](/felsplaat/opslag-op-de-bouw/wat-gaat-er-mis). Dat is nadrukkelijk een ander onderwerp dan waar deze pagina over gaat: hier gaat het om wat u vooraf al moet weten, voordat het pak überhaupt is afgeleverd.
Het derde punt lijkt met het eerste twee niets te maken te hebben, maar het is er direct aan verbonden. Een pak felsplaat wordt vaak beschermd met een folie of een kunststof wikkel om transportschade te voorkomen. Die verpakking is bedoeld om er tijdens het vervoer om te blijven zitten, niet om er wekenlang mee op de bouwplaats te blijven liggen. Als een ingepakt pak in de volle zon staat, warmt de lucht binnen die folie op tot een temperatuur die flink boven de buitentemperatuur uitkomt. Die warmte, gecombineerd met de eventuele restvocht die al in het pak zit van transport of van een regenbui tijdens het laden, versnelt precies het proces dat u wilt voorkomen: condensvorming tussen de platen, in een broeikasje van eigen maaksel.
De folie moet er daarom af zodra het pak op de bouwplaats staat en er geen transport meer volgt, en het pak moet dan onder een afdekking liggen die wel regen buitenhoudt maar geen gesloten, opwarmende ruimte vormt. Dat vraagt om een andere aanpak dan gewoon de fabrieksverpakking laten zitten tot de dag van montage, en het is precies het soort detail dat nogal eens vergeten wordt omdat het niet in een planning staat maar wel het resultaat van maanden werk kan bepalen.
Deze pagina gaat over wat er vooraf al moet staan: plat, droog, niet ingepakt in de zon, en wat er misgaat als dat niet zo is. Andere vragen, zoals wie er op de bouw voor verantwoordelijk is dat dit gebeurt, hoe lang een pak zonder schade kan blijven liggen, of wat het betekent voor de garantie als het toch misgaat, behandelen wij op andere pagina's in deze kennisbank, en die vindt u terug in het overzicht bij de opslag op de bouw.
Wat wij hier niet behandelen, is hoe u de plaat vastzet zodra hij eenmaal op het dak of de gevel ligt: dat is een vraag over de klem en de ondergrond, niet over de opslag, en die beantwoorden wij op klikzink.com. Ook de vraag hoe de plaat er straks uitziet, welke van de drie matte kleuren het beste past bij het gebouw, is hier niet aan de orde; dat is het domein van zinklook.com. En als de opslag samenhangt met een planning waarin ook zonnepanelen op het felsdak komen, is solarfels.com de plek waar dat samenspel wordt uitgelegd.
Als u een levering felsplaat inplant, is het verstandig om vooraf, samen met de bouwplaats, een plek aan te wijzen die plat, droog en beschut tegen directe zon is, en om na te gaan wie er op toeziet dat de verpakking eraf gaat zodra het pak stilstaat. Heeft u daar vragen over, of wilt u laten meedenken op tekening hoe de levering het beste kan worden afgestemd op de bouwplanning? Neem dan contact met ons op; dat meedenken kost niets, en wij kunnen u ook de monsters van alle drie de kleuren meegeven zodat u alvast weet waar u straks mee werkt.