Klikzink
Een stalen felsplaat is dun. Bij ons is dat 0,55 mm, en dat is precies de eigenschap waar de vraag over geluid van regen en hagel altijd op teruggaat. Een dun stalen vlak brengt trillingen van regendruppels en hagelkorrels goed door, en het is diezelfde dunheid die de plaat licht, koud vouwbaar en tot op de millimeter leverbaar maakt. Wie het geluid wil aanpakken, moet dus weten wat er bij dat stalen vlak vaststaat en wat er nog open ligt in de opbouw daaronder. Deze pagina zet dat op een rij, voordat u aan een oplossing begint.
De plaat zelf verandert niet met het weer. Een felsbaan van 475 mm werkende breedte gedraagt zich bij een fikse hagelbui niet anders dan bij een zomerse stortbui, afgezien van het aantal en de kracht van de inslagen. Wat wel verschilt, is de toon. Regen geeft een aanhoudende ruis, hagel geeft korte, hardere tikken omdat de energie van een hagelkorrel per inslag groter is dan die van een regendruppel. Beide ontstaan op hetzelfde vlak, en beide worden voor een groot deel bepaald door wat er onder dat vlak zit, niet door het staal op zichzelf.
De dikte van 0,55 mm is geen toevallige keuze. Een dunnere plaat weegt minder, is makkelijker koud te vouwen tot -15 graden en levert minder materiaalverbruik per vierkante meter op een groot dak. Diezelfde dikte maakt het vlak echter ook tot een klankbord: hoe dunner en stijver het materiaal, hoe makkelijker het trillingen doorgeeft aan de lucht erboven en, via de bevestiging, aan de constructie erachter. Dat is geen gebrek aan de plaat, het is een eigenschap die bij ieder dun stalen dakvlak hoort, van felsplaat tot golfplaat tot menig aluminium dakbedekking.
De verstijvingsril en de micro-lines die wij naast het vlakke vlak leveren, veranderen dat beeld nauwelijks. Ze zijn bedacht om het vlak visueel rustiger te laten staan en om kleine deukjes minder op te laten vallen, niet om trillingen te dempen. Wilt u weten hoe die drie uitvoeringen op een gebouw overkomen, dan leest u dat op zinklook.com; hier gaat het alleen over wat ze wel en niet doen aan het geluid, en dat is: nagenoeg niets.
De felsplaat ligt nooit los in de lucht. Er zit een ondergrond onder, een isolatiepakket, eventueel een luchtspouw, en de manier waarop dat allemaal is opgebouwd bepaalt in hoge mate hoeveel van het geluid van regen en hagel doordringt naar binnen. Een plaat op een dichte, massieve ondergrond geeft een ander geluid dan een plaat op een lichte, geventileerde onderconstructie. Dat is een vraag over de opbouw onder het dak, en die technische randvoorwaarden, met dakhelling en condens erbij, behandelen wij op klikfels.com. Hier melden we alleen dat de plaat op zichzelf, los van die opbouw, niets doet om geluid te weren: hij geeft door wat erop valt, tot de opbouw eronder dat gaat temperen.
Daarmee is meteen duidelijk wat er wel en niet bij de plaat zelf hoort te liggen. De maat die u bestelt, de manier waarop de baan wordt afgekort en de manier waarop hij wordt bevestigd, veranderen niets aan hoe hard regen of hagel klinkt. Ze veranderen wel hoeveel naden en overlappen er in het vlak zitten, en een vlak met minder onderbrekingen klinkt gelijkmatiger dan een vlak met veel korte stukken en aansluitingen. Dat is een reden om, waar het kan, met langere banen te werken in plaats van met veel korte stukken, gewoon omdat een rustiger vlak een rustiger geluid geeft. Hoe u de klemmen onder de fels daarbij precies plaatst en in welke volgorde dat op de bouw gebeurt, staat op klikzink.com; dat raakt de bevestiging, niet het materiaal van de plaat zelf.
Op de bouw zelf heeft u met de plaat maar een beperkt aantal knoppen om aan te draaien. U bepaalt de lengte van de banen, tot op de millimeter, van 450 tot 8000 mm. U bepaalt welke van de drie uitvoeringen van het vlak u gebruikt. En u bepaalt, samen met de aannemer die de opbouw regelt, hoe de plaat op de ondergrond komt te liggen. Geen van die keuzes maakt het dak stil, en dat is meteen de reden waarom wij op deze pagina niet beloven dat het dat wordt. Wat wij wel kunnen zeggen: een zorgvuldig gelegd vlak, zonder overbodige onderbrekingen en zonder rammelende delen, geeft minder onverwacht geluid dan een slordig gelegde plaat, ook al blijft het fysieke basisgeluid van regen op staal hetzelfde.
Een voorbeeld uit de praktijk: op een garage met een enkele lange felsbaan van de nok tot de goot hoort u bij een fikse regenbui een gelijkmatige ruis. Leg diezelfde oppervlakte met korte, telkens opnieuw aangesloten stukken, dan hoort u bij dezelfde bui net iets meer variatie, met soms een net iets scherpere tik op de plek waar twee stukken elkaar raken. Dat verschil zit niet in het materiaal, dat zit in de keuze voor de baanlengte en het aantal aansluitingen, en die keuze maakt u vooraf, bij de bestelling.
Hagel maakt dat verschil doorgaans nog iets duidelijker dan regen, simpelweg omdat elke korrel een harde, geïsoleerde inslag geeft in plaats van een aanhoudende stroom. Op een vlak zonder onderbrekingen verspreidt die inslag zich gelijkmatig over de plaat; bij een aansluiting of een overlap kan de klank net iets anders liggen. Ook dat is geen reden tot zorg, het is een reden om te weten dat het gaat gebeuren, zodat niemand op de bouw ervan schrikt als de eerste hagelbui komt.
Deze pagina gaat over wat er bij de plaat zelf vaststaat: de dikte, de maat, de uitvoering van het vlak en de manier waarop u die op de bouw indeelt. Wilt u weten wat er precies misgaat als het geluid toch als hinderlijk wordt ervaren, of hoelang zo'n bui eigenlijk duurt gerekend in decibel en minuten, dan is dat uitgewerkt op andere pagina's van deze kennisbank. Wilt u weten wat geluidwerende maatregelen in de opbouw kosten, dan hoort die vraag bij de begroting van het project, niet bij de bestelling van de plaat.
Wat u nu kunt doen, is de baanlengte voor uw dak bepalen zoals wij uitleggen bij [de baanlengte van felsplaten bepalen](/felsplaat/baanlengte-bepalen), met zo min mogelijk onderbrekingen in het vlak waar dat kan. Twijfelt u over de opbouw eronder en wat die voor het geluid doet, raadpleeg dan klikfels.com voor de technische kant, of zinklook.com als de vraag vooral over het aanzien van het vlak gaat. Wij denken op tekening kosteloos mee over de indeling van de banen op uw dak, en leveren op maat vanaf 450 tot 8000 mm, afgekort op de millimeter, zodat u vooraf al weet hoeveel naden er in het vlak komen te liggen.