Klikzink
U staat op de bouwplaats, of aan de keukentafel met een tekening ertussen, en de opdrachtgever stelt de vraag die u waarschijnlijk al kende voordat hij hem stelde: hoor je dat straks, die regen op dat stalen dak? Vaak volgt er meteen een tweede versie van dezelfde vraag, iets dramatischer: en hagel dan, is dat niet oorverdovend? Dit is geen technische vraag. Het is een vraag van iemand die ergens gaat wonen of werken, en die zich een blikken loods voorstelt in plaats van een dak. Uw taak is niet om een decibelwaarde te noemen die u niet heeft, maar om uit te leggen waar het antwoord van afhangt en waarom een dun stalen vlak niet automatisch een lawaaierig dak betekent.
De reden dat deze vraag zo vaak komt, is dat mensen felsplaat associëren met de golfplaten van een schuur of tuinhuis. Die platen liggen vaak direct op een sporenconstructie, zonder veel ertussen, en dan draagt het metaal geluid inderdaad goed door. Een felsdak op een woonhuis of bedrijfspand is een andere opbouw: er zit een dakplaat, isolatie en meestal een onderconstructie tussen het stalen vlak en de ruimte waar iemand zit te werken of te slapen. Het is die opbouw die het geluid dempt, niet de plaat zelf. Wij leveren de plaat; wat daaronder komt, bepaalt voor een groot deel wat er binnen te horen is, en dat is precies waar wij niet over gaan.
Een felsbaan van 0,55 mm dik staal weegt ongeveer 5 kg per vierkante meter. Dat is licht, en licht materiaal trilt makkelijker mee met een druppel of een hagelkorrel dan een zwaar materiaal als beton of dakpannen. Dat is de kern van waar de vraag van de opdrachtgever vandaan komt, en die intuïtie is niet fout. Maar een trillend vlak is niet hetzelfde als een hoorbaar geluid binnen: tussen het vlak en het oor van de bewoner zitten nog een paar lagen, en die lagen doen het werk dat de plaat zelf niet kan doen.
Daar komt bij dat de drie uitvoeringen van het vlak die wij leveren, vlak, met verstijvingsril en met micro-lines, elk een iets andere stijfheid hebben. Een vlak zonder ril trilt anders dan een vlak met een ril erin, simpelweg omdat de ril de plaat plaatselijk verstijft. Dit is een detail dat vooral relevant wordt zodra u met een akoestisch adviseur te maken heeft, en niet iets waarmee u een opdrachtgever aan de keukentafel geruststelt. Voor dat gesprek is het genoeg om te weten dat de keuze van het vlak wél meespeelt, maar dat de opbouw eronder de grootste rol speelt.
Wij zouden u graag een decibelwaarde geven die u zo aan een opdrachtgever kunt doorgeven, maar die waarde bestaat niet als vast gegeven van de plaat. Hoe hard regen of hagel binnen klinkt, hangt af van de dikte en het type isolatie, van de ondergrond waarop de plaat ligt, van de dakhelling en van de ruimte die eronder ligt: een zolder met een verlaagd plafond hoort iets anders dan een ruimte waar de dakplaat het zichtbare plafond is. Dat is precies het domein van de bouwkundige opbouw, en daar gaat deze site niet over. Wat u daar wilt weten, inclusief hoe dakhelling en de opbouw van isolatie samen het resultaat bepalen, vindt u op klikfels.com.
Een opdrachtgever die twijfelt, heeft meer aan een monster in de hand dan aan een getal op papier. Wij leveren monsters van alle drie de kleuren, en hoewel een los stukje plaat op een keukentafel niet hetzelfde klinkt als een compleet dak in een regenbui, helpt het wel om de dikte en de stijfheid te laten voelen. Een opdrachtgever die het materiaal even vasthoudt, merkt vaak zelf dat het steviger aanvoelt dan de golfplaat waar hij aan dacht. Dat werkt beter dan een lang verhaal.
Waar deze vraag wél met de plaat te maken heeft, is bij de fels zelf: die opstaande naad van 35 mm is een van de weinige plekken waar het metaal los boven de ondergrond kan staan, en daar kan een klik of tik ontstaan die net iets anders klinkt dan het geluid op het vlakke deel. Dat heeft niets te maken met een gebrek aan het materiaal, en alles met hoe de fels aansluit op de ondergrond en de klemmen die hem vasthouden. Hoe die klemmen precies onder de fels grijpen en welke volgorde daarbij hoort, leggen wij uit op klikzink.com; dat is ook de plek waar u meer leest over de bevestiging die ervoor zorgt dat er geen los deel overblijft dat kan gaan trillen.
Als een opdrachtgever de vraag over regen en hagel stelt, is het eerlijkste antwoord dat een stalen dak niet stil is zoals een rieten dak, maar ook niet het geluid van een tuinhuis maakt zodra er een volledige dakopbouw onder ligt. De plaat die wij leveren is dun en licht, precies wat hem geschikt maakt om koud te vouwen tot -15 graden en op maat te bestellen tot op de millimeter, van 450 tot 8000 mm. Die dunheid is een eigenschap van het materiaal, geen belofte over geluid. Wat er met dat materiaal gebeurt zodra het op een dak ligt, hangt af van alles wat eronder zit, en dat is een vraag voor de opbouw, niet voor de bestelling.
Het is ook goed om te weten dat deze vraag zelden op zichzelf staat. Bij bedrijfspanden met een groot dakvlak komt al snel de vraag naar zonnepanelen erbij, en een gedeeltelijk belegd dak gedraagt zich anders dan een volledig open vlak. Hoe zonnepanelen op een felsdak samengaan met de rest van de dakopbouw, behandelen wij op solarfels.com. En zodra de opdrachtgever verdergaat dan geluid en ook vraagt hoe het dak er straks uitziet, is dat het moment om door te verwijzen naar het uiterlijk en de kleur, want dat is weer een ander gesprek dan dit.
Als u deze vraag morgen weer krijgt, kunt u haar in twee stappen beantwoorden: leg uit dat het geluid vooral wordt bepaald door de opbouw onder de plaat, en verwijs voor die opbouw naar de juiste specialist. Voor de technische kant van isolatie en dakhelling is dat klikfels.com, voor de bevestiging en de volgorde op de bouw is dat klikzink.com. Voor de plaat zelf kunt u bij ons terecht: vraag gerust een monster van de drie kleuren aan, of stuur ons een tekening. Meedenken over de juiste maat en uitvoering van het vlak kost niets, en dat geldt ook als de vraag die u binnenkrijgt eigenlijk geen vraag over de plaat is, maar over hoe iemand zich een dak voorstelt.