Klikzink
Een opdrachtgever staat op het dak, ziet een kras of een deuk in de felsplaat en stelt een simpele vraag: kan dat weggemaakt worden? Voor hem is dat een vraag over het resultaat. Hij denkt niet in plaatdikte, coating of fabricageproces, hij denkt: is dit straks nog te zien of niet. Als aannemer of dakdekker moet u die vraag vertalen naar wat er werkelijk gebeurt met het materiaal, en dat is een ander verhaal dan alleen ja of nee.
Het lastige is dat 'bijwerken' twee heel verschillende dingen kan betekenen. Het ene is een echt herstel: een beschadiging die de plaat zelf weer intact maakt, bijvoorbeeld door een gedeukt stuk te vervangen. Het andere is camouflage: met reparatielak de plek onzichtbaar maken zonder dat er onder de lak iets verandert aan het staal of de coating. Een opdrachtgever die vraagt of iets 'weg te werken' is, bedoelt meestal het tweede, terwijl hij denkt dat hij het eerste vraagt. Die verwarring is precies waar u als vakman helderheid moet geven, en dat is iets anders dan uitleggen wat het kost of wie het uitvoert.
Reparatielak heeft zin bij een oppervlakkige beschadiging: een lichte kras waarbij het staal onder de organische coating niet blootligt, of een kleine plek waar de laag dunner is geworden maar nog wel dicht. In dat geval dekt de lak de plek af en voorkomt hij dat daar op termijn een verzinkingslaag gaat corroderen. De GreenCoat Pural BT-coating op onze felsbanen is 50 micrometer dik, en een lak die daarop wordt aangebracht sluit die laag weer af. Dat is echt herstel, ook al ziet u dat niet meteen als zodanig: de functie van de coating, het beschermen van het onderliggende zink en staal, is terug.
Waar lak niets oplost, is bij een deuk, een plooi of een beschadiging die tot in het staal gaat. Daar heeft de plaat een vormverandering ondergaan die lak niet ongedaan maakt. U kunt de kleur van de plek gelijktrekken met de omgeving, maar de plaat is en blijft op die plaats vervormd. Voor de opdrachtgever ziet het er dan hersteld uit, maar functioneel is er niets aan de onderliggende schade veranderd. Dat onderscheid moet u benoemen voordat u aan het werk gaat, niet erna wanneer de opdrachtgever verwacht dat het probleem ook echt is opgelost.
Een tweede vraag die geregeld komt: als de kleur toch wordt bijgewerkt, valt dat dan op? Hier moet u de opdrachtgever niet te veel geruststellen. Onze felsplaten hebben een matte afwerking met een glansgraad onder de 5. Een lage glansgraad lijkt makkelijker te camoufleren dan een glimmend oppervlak, maar het tegendeel is waar: bij een mat vlak vallen verschillen in structuur en in de manier waarop licht wordt weerkaatst juist sneller op, zeker onder laagstaand zonlicht of bij natte platen. Een likje lak op een klein plekje zal zelden helemaal hetzelfde reflecteren als de rest van de baan, ook als de kleur zelf goed is gematcht.
Dat is geen reden om nooit bij te werken, maar wel een reden om vooraf een reëel beeld te geven. Zeg tegen de opdrachtgever: dit maakt de plek minder kwetsbaar, maar onzichtbaar wordt hij waarschijnlijk niet. Wilt u weten hoe dat zich verhoudt tot de kleur en glans van de rest van het dak, dan is dat een vraag voor zinklook.com, waar het uiterlijk van de plaat zelf aan de orde komt. Hier gaat het vooral om de vraag of het bijwerken de plaat weer beschermt, niet om hoe mooi het resultaat oogt.
In de praktijk verstopt zich achter 'kan dit bijgewerkt worden' vaak een andere zorg: gaat dit op de lange termijn problemen geven. Die vraag kunt u niet beantwoorden zonder te kijken naar wat er precies beschadigd is. Is het alleen de coating die een schrammetje heeft, dan is bijwerken met lak voldoende bescherming. Is de plaat ingedeukt tot op het punt dat er water kan blijven staan of dat de felsverbinding niet meer strak sluit, dan gaat het niet meer over bijwerken maar over vervangen van dat deel van de baan.
Dat raakt aan een andere vraag die geregeld naast deze staat: hoe lang zo'n herstel of vervanging duurt. Dat is een kwestie van planning en uitvoering, zoals wij uitleggen bij [waar de tijd in bijwerken werkelijk in zit](/felsplaat/bijwerken/hoelang-duurt-het). Voor de opdrachtgever is het prettig als u dat traject apart benoemt, zodat hij niet denkt dat het opknappen van een kleine plek net zo lang duurt als het vervangen van een paneel.
Er is ook een vraag die niet over deze plaat zelf gaat maar wel vaak in één adem wordt gesteld: of een reparatie invloed heeft op de garantie. Dat hangt af van wie de beschadiging heeft veroorzaakt en wie het herstel uitvoert, en dat is een onderwerp waar wij apart op ingaan bij [wat bijwerken en herstellen doen met uw garantie](/felsplaat/bijwerken/garantie). Voor de opdrachtgever die op het dak staat, is het genoeg om te weten dat die vraag bestaat en dat u die kunt beantwoorden voordat er iets gerepareerd wordt, niet erna.
De kern die u een opdrachtgever meegeeft, is dit: bijwerken met lak is zinvol als de schade beperkt blijft tot de coating, en het doel daarvan is bescherming, niet onzichtbaarheid. Bij schade die tot in het staal gaat, praat u niet meer over bijwerken maar over vervangen van een deel van de plaat, en dat is een andere ingreep met een ander resultaat. Een mat oppervlak maakt reparaties eerder zichtbaarder dan minder zichtbaar, dus beloof geen perfecte match. En als de opdrachtgever zich zorgen maakt over kosten, planning of garantie, zijn dat vragen die apart beantwoord worden, niet automatisch mee-liften op de vraag of iets technisch te repareren is.
Wilt u weten wat zo'n reparatie kost of wie de aangewezen partij is om het uit te voeren, dan vindt u dat uitgewerkt in de andere delen van onze kennisbank over bijwerken en herstellen. Heeft u nu een concrete beschadiging op een dak of gevel waarvoor u een inschatting wilt, neem dan contact met ons op via Boylestraat 22 in Ede: we denken kosteloos mee op basis van een foto of tekening, en kunnen op maat een vervangend stuk plaat leveren als bijwerken niet meer voldoende is.