Klikzink
Een opdrachtgever die over de bouwplaats loopt terwijl de felsplaten liggen te wachten op montage, ziet die blauwe of witte folie op het vlak en stelt vroeg of laat dezelfde vraag: wanneer moet dat eraf? Het is een logische vraag, en hij komt niet uit onwetendheid. De opdrachtgever ziet een dak of een gevel die er nog niet af is, en wil weten of dat kaal wachten normaal is of een teken dat er iets vergeten wordt. Wij zetten hier uiteen wat u die opdrachtgever kunt antwoorden, met de reden erbij, zodat het geen kwestie van geloven wordt maar van begrijpen.
De meeste opdrachtgevers kennen bouwfolie van andere producten: het plastic om een nieuw kozijn, de beschermlaag op een composiet werkblad, de folie op een net gelegde vloer. Bij die producten geldt vaak: hoe langer de folie erop blijft, hoe beter, want die beschermt tegen bouwvuil totdat het pand wordt opgeleverd. Een opdrachtgever redeneert dan door naar de felsplaat en verwacht dat de folie er ook daar het liefst tot de oplevering op blijft. Die redenering klopt hier niet, en het is aan u om dat helder te maken voordat de opdrachtgever zelf besluit dat de folie er nog wel een paar weken op kan blijven liggen.
Bij een felsplaat werkt de folie namelijk niet als opslagbescherming voor de lange duur. Ze beschermt het vlak tegen krassen tijdens transport, tijdens het hijsen en tijdens de montage zelf: het moment waarop een plaat over een andere plaat glijdt, waarop gereedschap even neergelegd wordt, waarop een voet per ongeluk op het vlak terechtkomt. Zodra de plaat vastligt en er niemand meer op het dak of tegen de gevel werkt, heeft de folie haar taak gedaan. Vanaf dat moment wordt ze een risico in plaats van een bescherming, en dat is precies het punt dat een opdrachtgever niet uit zichzelf weet.
Het eenvoudige antwoord dat u aan een opdrachtgever kunt geven, luidt: de folie gaat eraf zodra het onderdeel klaar is en er geen werk meer boven of naast plaatsvindt dat het vlak kan beschadigen. Niet eerder, want dan mist de bescherming nog tijdens de laatste werkzaamheden. Niet later, want dan gaat de folie een verbinding aan met de coating die ze niet had moeten aangaan.
Die laatste zin roept meestal een vervolgvraag op, en die vervolgvraag is de kern van waarom deze timing zo nauw luistert. Beschermfolie is een kunststof laag met een lijmlaag die vastkleeft aan het gecoate staal. Bij normale temperaturen en normale blootstelling laat die lijmlaag zich probleemloos weer lostrekken. Onder de zon, op een dak dat gemakkelijk zestig graden of meer kan worden, verandert de lijm van samenstelling. Ze wordt taaier, ze dringt dieper in de coating, en na een paar weken in de volle zon is het verschil tussen "loslaten" en "vastbakken" met het blote oog niet meer te zien totdat iemand daadwerkelijk aan een hoekje trekt.
Stel dat er op een utiliteitsgebouw een dakvlak van driehonderd vierkante meter felsplaat wordt gelegd, verdeeld over drie weken werk omdat andere bouwactiviteiten voorrang krijgen op de kraan. Het eerste vlak van honderd vierkante meter ligt er in week één, klaar, wachtend tot de rest volgt. Een opdrachtgever die op bezoek komt in week drie ziet dat de folie op dat eerste vlak nog steeds ligt, en trekt de conclusie dat dit normaal is: het hele dak wordt immers in fases opgeleverd. In werkelijkheid had die folie op het eerste vlak er al na de eerste week af gemoeten, want er stond geen aansluitend werk meer boven te gebeuren dat het vlak kon beschadigen. Twee weken extra zon op een matzwart of leigrijs vlak is precies de marge waarbinnen vastbakken kan beginnen. Dit is het soort situatie waarin een korte uitleg vooraf een hoop discussie achteraf voorkomt.
Het omgekeerde voorbeeld komt ook voor. Op een gevelproject wordt de folie al verwijderd zodra de platen zijn opgehangen, terwijl de steiger er nog een week blijft staan voor het aanbrengen van kitvoegen en het monteren van regenpijpen. Een opdrachtgever die vraagt waarom de folie er al af is voordat de steiger weg is, stelt in feite een terechte vraag: in dit geval is de folie te vroeg verwijderd, en had het vlak nog een paar dagen bescherming kunnen gebruiken tegen het risico dat een steigerbuis of een emmer kit ertegenaan komt. Ook hier geldt dus: de folie volgt het werk, niet de kalender en niet de opleverdatum van het hele gebouw.
De kern die u een opdrachtgever kunt meegeven, is dat het verwijderen van de folie geen vaste stap op een planning is maar een beslissing die per vlak, per dagdeel bijna, genomen wordt door wie op dat moment op het dak of langs de gevel werkt. Een opdrachtgever die dat begrijpt, stelt niet meer de vraag "waarom ligt die folie er nog" als antwoord op een blik over de bouwplaats, maar de vraag "is dit vlak al klaar met het werk erboven", en dat is precies de vraag die tot een goed antwoord leidt.
Het is voor u ook verstandig om dit kort te benoemen in het opleverproces, juist omdat een opdrachtgever soms pas na de bouw naar de folie kijkt, bijvoorbeeld tijdens de eindinspectie. Als op dat moment ergens nog een reststuk folie ligt, ontstaat de indruk dat er iets vergeten is. Vaak is dat ook zo, en dan is het beter dat u dat zelf signaleert dan dat de opdrachtgever het als eerste opmerkt. Hoe u dat reststuk vervolgens beoordeelt en wat het betekent voor de plaat onder de folie, leggen wij uit bij [hoe u de beschermfolie controleert](/felsplaat/beschermfolie/controleren).
Deze vraag over het juiste moment hangt nauw samen met een aantal andere vragen die op een bouwplaats naar boven komen, en die behandelen wij elk op hun eigen plaats zodat u niet alles in één gesprek moet uitleggen. Wat er praktisch misgaat als de timing verkeerd is, staat uitgewerkt bij [wat er misgaat met de beschermfolie](/felsplaat/beschermfolie/wat-gaat-er-mis). Wie op de bouw daadwerkelijk verantwoordelijk is voor het moment van verwijderen, de dakdekker, de aannemer of een gespecialiseerde ploeg, komt aan de orde bij [wie de beschermfolie verwijdert](/felsplaat/beschermfolie/wie-doet-het). Deze twee onderwerpen samen geven een opdrachtgever, als hij daar behoefte aan heeft, een vollediger beeld dan het enkele antwoord op de vraag wanneer.
Het is voor de opdrachtgever ook goed te weten dat dit tijdstip niets te maken heeft met het uiterlijk van de plaat na montage: de kleur en de glans onder de folie veranderen niet door hoelang de folie erop ligt, dat onderwerp behandelen wij op zinklook.com. Het gaat hier puur om de coating en de lijmlaag, en om het risico op krassen tijdens de laatste fase van het werk.
Als u binnenkort weer met een opdrachtgever over de beschermfolie spreekt, is het handigst om het gesprek klein te houden: leg uit dat de folie beschermt tijdens het werk en niet daarna, dat te lang wachten door de zon een probleem wordt en te vroeg verwijderen een onnodig risico tijdens de laatste werkzaamheden, en dat de juiste keuze dus per vlak wordt gemaakt door wie er op dat moment werkt. Dat is de kern, en met dat antwoord kan een opdrachtgever verder zonder dat hij het gevoel heeft iets te moeten controleren wat hij niet kan beoordelen. Wilt u zelf nagaan of een folie die al langer ligt nog los te trekken is, of heeft u een situatie waarin u twijfelt over het juiste moment op een lopend project? Neem dan contact met ons op via Boylestraat 22 in Ede; wij denken vrijblijvend mee, ook als het om een enkel vlak gaat.